Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Fransız şair Lamartine'in Osmanlı'dan özel ricası

Burada Osmanlı İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Fransız şair Lamartine'in Osmanlı'dan özel ricası

Mesajgönderen TurkmenCopur » 30 Ara 2010, 03:07

Fransız şair Lamartine'in Osmanlı'dan özel ricası: "Bana lütfen bir çiftlik verir misiniz?"

Tarih: 1 temmuz 1850.
Fransız şair ve devlet adamı Alphonse de Lamartine istanbul'a geldi.
Bu ilk gelişi değildi; 18 yıl önce yine gelmişti. Fakat bu ziyareti öncesinden biraz farklıydı: Düşünü gerçekleştirdiği için Sultan Abdülmecid'e teşekkür edecekti!
Şairin düşü neydi ve nasıl gerçekleşmişti?..
Hikayeyi baştan anlatalım...

Lamartine Fransa'da edebiyat alanında ünlenmişti. Bir ekol yaratmıştı. Ama onun asıl isteği, hedefi, politikayla uğraşmaktı. Ve bu emeline de kavuştu. 1832 yılında İstanbul'dayken Fransız Parlamentosu'na milletvekili olarak seçildiğini öğrendi. Apar topar ülkesine döndü.
Ama burada şaşırtıcı işler yaptı; Osmanlı devleti hakkında meclis kürsüsünden olumsuz görüşler ileri sürdü. Öyle ki, Osmanlı Devletinin parçalanması gerektiğini iddia edecek kadar sert fikirler beyan etti.

1848 Fransız Devrimi Lamartine'nin yıldızını daha da parlattı. Geçici hükümetin Dışişleri bakanı oldu.
Ancak devrim kısa sürdü.

Aynı yıl III. Napoleon'un karşısına cumhurbaşkanı adayı olarak çıktı. Hezimete uğradı.
Lamartine'nin edebiyatçı, politikacı kimliği yanında bir de işadamı kimliği vardı. Ama mali alanda da çok başarısızdı.
İşte bu zor günlerde imdadına Osmanlı yetişecekti...

Fransız Lamartine, 1849 yılında Sadrazam Mustafa Reşid Paşa aracılığıyla Sultan Abdülmecid'e mektuplar gönderdi. Artık Fransa'dan bıkmıştı; çok sevdiği Doğu insanıyla bülikte yaşamak istiyordu!
Bu nedenle, modern yöntemlerle işleteceği bir çiftlik için imtiyaz verilmesini rica ediyordu!
Fransız Lamartine zaman içinde görüşlerini mi değiştirmişti?
Riyakarlık mıydı yaptığı? Öyleydi kuşkusuz.
Ama Osmanlı, Lamartine'nin isteğini yerine getirecekti.

Burada da bir "Osmanlı kurnazlığı" karşımıza çıkıyor aslında:

Babıali'nin bir umudu vardı; belki ileri de Lamartine Fransa'da tekrar önemli makamlara gelebilirdi!Öyle ya, Osmanlı'da durum böyleydi; sadrazamlar, vezirler, şeyhülislamlar giderler gelirlerdi...
Bu "umutla" Osmanlı yönetimi, Aydın Burgaz Ova'da toplam 38 500 dönümlük araziyi 25 yıllığına Lamartine'e verdi.

İşte yazının girişinde yazdığımız tarihte, Fransız şair, topraklarını görmek, işletme projeleri yapmak, mukavelesini imzalamak ve Sultan'a teşekkür etmek için İstanbul'a gelmişti...
İstanbul Ihlamur Kasrı'ndan Sultan Abdülmecid'in huzuruna çıkarak, teşekkür etti.
Ve topraklarını görmek üzere Aydın'a gitti.

Lamartine kendisine verilen geniş topraklara hayran oldu. Bu kadar geniş bir arazi verileceğini kendisi de tahmin etmemişti. Hemen projeler yapmaya başladı.
Burgaz Ova'da bağcılık yapıp üzüm yetiştirecek, pamuk ekecek ve Fransa'dan getireceği koyunlarla hayvancılık yapacaktı.
Bu arada doğduğu Fransa Maçon'dan 50 bağcı aileyi de Aydın'a getirecekti.

Tüm bu yatırımlar için paraya ihtiyacı vardı.
Fransa'ya gitti, para aradı. Ama Fransa piyasasından para bulamadı. Şansını İngiltere'de denedi. Londra'da tahviller çıkardı ama satamadı.

İmdadına yine Osmanlı Devleti yetişti. Lamartine'e bü öneri sundu:

Siz hiç yorulmayın, toprakların gelirlerini biz toplayalım, size de senede 80 000 kuruş verelim!
Şaka gibi...
Rüşvet de diyebilir miyiz? Neyse...

Fransız Lamartine bu teklif karşısında düşlerini erteledi. Osmanlı'nın vereceği rantı kabul etti. Belki inanamayacaksınız 1869 yılma kadar yani ölene kadar bu parayı aldı...

Kim bilir belki de bu yüzden; siyasi ve ticari alandaki başarısızlığı, edebiyat dünyasına yansımış, hak ettiği takdiri bir türlü görememiştir...
Fakat yanlış anlaşılmak istemem; aydınımızı korkak, bezgin, zavallı görünmesini arzu etmem.
Bu topraklarda hep aydın katliamı yapılmıştır. İyi niyetli çabalar bile yok edilmiştir...
Demokrat Partinin kuruluş hikayesi bunun somut bir örneğidir...

Kaynakça
Kitap: Siz Kimi Kandırıyorsunuz!
Yazar: Soner Yalçın
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13983
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Osmanlı İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 0 misafir