Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Türk Dini'ne Dair Dağınık Malumat

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Türk Dini'ne Dair Dağınık Malumat

Mesajgönderen TurkmenCopur » 27 Ara 2010, 22:19

Türk Dini'ne Dair Dağınık Malumat

1 — İÇ VE DIŞ


Eski Türkler'de bütün mevcudların ruhları olduğumu gördük. Bu hal gösterir ki Türk'ün nazarında her şey kudsi idi. Kudsi olan şeyler mukaddes ve gayri mukaddes diye ikiye ayrılır.

Türkler, mukaddese (ak) ve gayri mukaddese (kara) namlarını verirlerdi. Kudsinin zıddı ise lakudsi (= Profane) dir. Türk'e göre hiç bir şey lakudsi değildir. Bundan dolayı Türkçe'de lakudsi kelimesinin mukabili yoktur. Kudsi (mukaddes) ve (gayri mukaddes) ' diye iki cinse ayrıldıktan sonra, mukaddes cinsinin de bir çok nev'ileri vardır. Mesela Tisin' dinindeki dört renk, dört nev'i mukaddesliği gösterir. Kızılın mukaddesliği başka, Gök'ün ki başkadır. İl dininde ki ongunlar da ayrı mukaddes nev'ileri gösterir. Bu nev'ilerden her birisi ayrı bir alem olduğu için, diğerleri için kapalı gibi idi. Bu sebeple her birisi kendisini (İç) sayarak, diğer nev'e dış namını verir. Mesela Dede Korkut kitabı'nda Üç Oklar kendilerine İç Oğuz, budunlara Dış Oğuz diyorlar. Bu isimler Üç Oklar'a göredir. Budunlar'a sorulsa, onlar da kendilerine İç İl, Üç Oklar'ı Dış İl sayarlardı. Eski Türk zümreleri şimdiki tarikatlar gibidir. Şimdi her tarikat diğerine kapalıdır. Halbuki hepsi de tarikat ehli nazarında mukaddestir. işte bu tahlil gösteriyor ki eski Türkler'de (lakudsi) mefhumu olmamakla beraber, onun rolünü ifa eden bir kelime vardır ki o da dış kelimesidir. Hakikaten (dış il) mutlak surette lakudsi değildir, fakat bir nev'i mukaddesliğe nazaran lakudsidir.

2 — ESKİ TÜRKLER'DE KAİNAT TELAKKİSİ

Eski Türkler'de Kainat üç alemi ihtiva eder:


1 — Orta Dünya,
2 — Yukarıki sema,
3 — Aşağıki sema.

Orta Dünya:

Bidayette Budun devrinde yalnız orta dünya telakkisi vardı. Yersular, yeryüzünde idiler. Bunların babası olan Ugan arzın göbeğinde oturuyordu. Bunun Oğuzlar'da müradifi olan Gök Han'dan murad Hava Kürresi idi, asıl sema değildi. Ortaya mensup ruhlar bidayette dörtlü tasnifteki mukaddes nev'ilere ayrılmıştı. Bilahare bunlar da ak ve kara cinslerine ayrıldılar. O zaman ak olanlar Yukarı Gök'ün, kara olanlar da Aşağı Gök'ün hükmüne tabi oldular. İnsanlar hayatlarını orta dünyada yaşarlar. Orta dünyanın eski Türkçe'de ismi Jun — Acun'dur. Orta dünyanın mıntıkaları evvela dört iken, sonra sekiz, daha sonra on yedi oldu.

Yukarıki Sema:

İl dini, yukarki semayı, evvela üç kat olarak tasavvur etti. Oğuz'un sağ kolu Üç Ok'tan mürekkep olduğu için, yukarı ki semanın üç kat olması tabii idi. O halde Oğuzların yedi Tanrı'sıdır ki Yedi Kuday namıyla Al-tay Türkleri'nin üçüncü kat göğünde kalmıştır. Sonradan, yukarki sema, dokuz, daha sonra onyedi kat olarak tasavvur edildi.

Aşağıdaki Sema:

Aşağıdaki sema, İlhanlık dini teşekkül ettikten sonra tasavvur edildi. Altay Türkleri'nde bunun katları yedi yahut dokuzdur. Aşağıki sema'nm da kendine mahsus güneşi vardır. Fakat bunun rengi kara olup siyah nurlar yayar.

Ateşin Üç Nev'i:

Yakut'larda ateşin üç nev'i olması, bu üç alame nisbetledir.

3 — DİN ISTILAHLARI

Eski Türkler, il devrinde din'e Kam namını verirlerdi. (Divan-ı Lügat). Din kitabına da (Nom) derlerdi (Tarih-i Cihangüşa). İl dini'nin ruhani reislerine Koyun kahinlerine Kam namlarını verirlerdi.

4 — İBADETLER

Şamanizm devrinde dört mevsime mahsus kurban ayinleriyle, senenin ortasındaki büyük kurban ayini vardı. İl devrinde, Oğuzlar'da Şölen adlı ziyafet vardı. Oğuz'un yirmi dört boyu bu ziyafette hazır bulunurdu. Her il kendi sögüg'ünden yiyebilirdi. Şölende, Ozan kopuz çalarak Oğuznameyi okurdu. İlhanlık devrinde demir ayini vardı. Bunlar büyük ibadetler olup ayrıca da 'her ilah için kurbanlar kesiliyordu.

Kaynakça
Kitap: TÜRK TÖRESİ
Yazar: ZİYA GÖKALP
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13983
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 0 misafir