Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Aydın Varsakları

Burada Varsak Türkmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Aydın Varsakları

Mesajgönderen TurkmenCopur » 28 Ara 2010, 05:53

Aydın

Tarih boyunca Orta Asya'dan Anadolu'ya gelen Türkler, zamanla egemen oldukları uluslarla kaynaşmışlar ve Anadolu kültürünü oluşturmuşlardır. Anadolu, coğrafi konumu gereği bir geliş-geçiş ve bir yerleşim yeri olduğundan Asya'dan gelişler durmadan devam etmiştir. Hızla Anadolu'ya yayılan ve Anadolu'nun çeşitli yerleri gibi Aydın ve yöresini de egemenlikleri altına alan Türkler arasında elbette Varsak aşiretinin de yeri vardır. Varsaklar'ın Aydın'a gelişleri konusunda farklı görüşler söz konusudur. Bazı araştırmacılar Varsaklar'ın 18.yüzyılın başlarında, bazıları ise 19.yüzyılda Aydın'a geldikleri görüşündedirler.

"Aydın İli Tarihi" adlı esere göre, Farsak Yörükleri Kozanoğulları oymağından olup, 1717 tarihinde Aydın vilayetine gelmişlerdir. Bu aşiret mensuptan Çine ve Mazun dağlarına, Savranderesi ve Cincin köylerine iskan edildiler. Mazun dağlarına iskan edilenler, kışın eteklere inerler, yazın ise dağın yukarlarına çıkarlardı. Diğer bir rivayete göre, bu Varsak aşiretleri XIX. yüzyılın ikinci yarısında, Aydın'ın merkez nahiyesi köylerinden Tepe mahallesi ile, yine Aydın'ın Koçarlu kazası köylerinde yerleşmişlerdir. Bunlar Aydın'ın eski aşiretlerinden olmayıp sonradan gelmişlerdir. Kanaatimize göre Aydın'a, Varsaklar hem 18. yüzyılın başlarında, hem de 19. yüzyılın ortalarında gelmelerinden ziyade, 18. yüzyılın ilk yıllarında Çine, Mazun dağları ve Savranderesi gibi yerlere iskan edildikten sonra 19. yüzyılın ortalarına doğru nispeten ova ve çok yüksek olmayan, özellikle Koçarlu ve köylerine yerleşmişlerdir.

Başka bir rivayette de Varsaklar'ın belli bir dönem, Aydın-Saruhan sancaklarında kaldıkları bildirilmektedir.

Kaynakça
Kitap: Anadolu'da Varsak Türkmenleri
Yazar: Ahmet GÖKBEL
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13983
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Aydın Varsakları

Mesajgönderen TurkmenCopur » 28 Ara 2010, 06:54

Aydın'da Varsaklar

Varsaklar'ın Aydın'a göçleri konusunda iki farklı görüş olduğunu, birincisine göre, 18.yüzyılın başlarında (1717) Çine ve Mazun dağlarına Savranderesi ve Cincin köylerine iskan edildiklerini, diğer bir görüşe göre ise 19.yüzyılın ikinci yarısında, Aydın'ın merkez nahiyesi köylerinden Tepe mahallesi ile Koçarlu kazası köylerine yerleştiklerinden daha önce bahsetmiştik.

Şimdi ise bunların nerelerde yaşadıklarını tesbit etmeye çalışacağız:

Aydın'a ilk gelen Varsak aşiretleri, önce Çine ve Mazun dağlarının bazı yerlerini kendilerine yerleşim alanı olarak seçmişlerdir. Bir kısmı da Savranderesi ile Cincin köylerine iskan edilmiştir. Daha sonraları ise (1850'den sonra) Mazun dağlarının eteklerindeki köylere yerleşmişlerdir. Buradaki köylerin bir kısmını da kendileri kurmuşlardır. Varsaklar'ın bulunduğu köylerin tamamına yakını Koçarlu ilçesine bağlıdır. Bu ilçe hari-cinde Aydın merkeze bağlı, Savranderesi, Balta, Tepeköy, Gölhisar ve Şahinali köylerinde de Varsaklar vardır. Çine ilçesinde Varsak aşiretine mensup insanların bulunup bulunmadığını tesbit edemedik. Varlarsa bile kendi aşiret kimliklerini kaybetmiş durumdadırlar.

Bu bölgedeki Varsaklar'ın nüfus yapısına geçmeden önce, buradaki Varsak nüfusunun büyük çoğunluğunu bünyesinde bulunduran Koçarlu ilçesi hakkında kısaca bilgi verelim.

İlçe, güneyde Muğla, kuzeyde Aydın merkez ilçe ve Germencik, batıda Söke, doğuda ise Çine ilçeleri ile çevrilidir. Koçarlu ilk kez Sobuca köyünde "SOBUCA" adi ile kurulmuştur. 1715'de yerleşim merkezi olmuştur. 1837 yılında köy olarak Sobuca'dan bugünkü yere taşınmıştır. 1946 yılında ilçe olmuştur. Koçarlu'nun önü, Menderes vadisi, arka tarafı ise Sobuca dağlarının uzantısıdır. Koçarlu sınırları içerisinde bulunan bütün köyler, Mazun dağlarının eteklerindeki verimli vadilerin başlarında yerleşmişlerdir.

Nüfus yapısına gelince, bazılarında az, bazılarında daha fazla, bir kısmı da tamamıyla Varsak olmak üzere Koçarlu'nun hemen hemen bütün köylerinde bu aşiretten insanlara rastlanmaktadır. Ancak çoğu insan mensup olduğu aşiret ve boyları unutmuş durumdadır.

Varsaklar, bu ilçeye geldiklerinde diğer köylerde oldukları gibi ilçenin temelini teşkil eden Sobuca'da da epey bir yekün teşkil ediyorlardı. Sobuca köyü sekinlerinden Yusuf Özkan (75 yaşında) ve bir kısım köylülerin verdiği bilgiye göre, özellikle 1950 yılından sonra Sobuca ve Koçarlu merkezdeki Varsaklar'ın büyük çoğunluğu Aydın merkeze göç etmişlerdir. Diğer ilçelere gidenler de olmuştur. Aynı şahıslar, "buna karşın ilçenin diğer köylerindeki Varsak yörüklerinden göç edenlerin oranı azdır" dediler. Bu yüzden şu anda Sobuca köyünde ve ilçe merkezinde Varsak nüfusu çok azınlıkta kalmıştır.

İlçenin 43 köyü, iki kasabası ve bir bucağı vardır. Bu köylerin bazıları tamamen, bazıları ise kısmen Varsak'tır. Varsak bulunmayan köyler de mevcuttur. Biz burada kısmen veya tamamen Varsak olan köyleri vermeye çalışacağız.

Çakırbeyli, Boydere, Boğaziçi, Çakmar, Gözkayası, Hacıhamzalar, Orhaniye, Bedirler ve Bahçearası köylerinin tamamına yakını Varsak'tır. Diğer taraftan Cincin, Bağcılar, Birci, Gaffarlar, Karadut, Mersin Beleni, Tekeli, Yağhanlı ve Karacaören köyleri de kısmen Varsak'tır.
Koçarlu'ya bağlı olmayıp Aydın merkeze bağlı olan Savranderesi bir Varsak köyüdür.

H.Şölen, "Aydın İli ue Yörükleri" adlı eserinde, Balta köyünün Tepe mahallesi (şimdi Tepeköy olmuştur)'nin tamamının Varsak olduğunu belirtir. Bunların buraya 1875'de yerleştiğini, o tarihe kadar aynı yerde kışladıklarını zikretmektedir. Buraya tamamen yerleşmeden önce yazlan, "Komalar Yaylası"na çıkarlarmış. 1891 tarihinde, zikredilen yaylada yerli halkla yaptıkları kavgada her iki taraftan epeyce adam ölmüş, bunun üzerine cebren buraya iskan edilmişlerdir.
Yine Koçarlu dışında Balta, Gölhisar ve Şahinali köylerinde de Varsak nüfusu yaşamaktadır.

Gördüğümüz kadarıyla, Aydın'da yaşayan Varsaklar'ın çoğunluğu kendi kimliğini unutmuş durumda olup, mensup olduğu aşireti bilememektedir. Ancak, 70-80 yaşın üzerindeki insanların verdiği bilgiler bize büyük ölçüde ışık tutmuş ve bizi bu konuda aydınlatmıştır. Aksi takdirde bu tesbitleri yapmamız çok zor olacaktı.
Varsaklar'ın Aydın'a ne zaman ve nereden göç ettikleri hakkında elimizde net bir bilgi yoktur. "Aydın İli Tarihi" adlı eserde, Varsaklar'ın Kozanoğlu oymağından oldukları ve 18.yüzyılın başlarında Aydın'a geldikleri belirtilmektedir.

Koçarlu'nun Çakmar köyünden iki yaşlı şahıs bu konuda şunu söyledi:

"Oğlum, bu köylerdeki Farsak Yörükleri buraya Konya tarafından gelmişler. Sebebi de oraların kuraklığıdır."

Bunlardan da anlaşılıyor ki Antalya'daki Varsaklar'ın Karaman'dan geldikleri gibi, Aydın'daki Varsaklar da büyük bir ihtimalle Konya-Karaman bölgesinden gelmişlerdir. Yalnız Antalya'ya XV. asrın sonlarında ve XVI.asrın başlarında göç ettilerse de, Aydın'a yaklaşık iki asır sonra XVIII. asrın başlarında gitmişlerdir.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13983
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26


Dön Varsak Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 0 misafir