Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Yakub Bey'in Hükümdarlığını İlan Etmesi

Burada Doğu Türkistan Uygur Türkleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Yakub Bey'in Hükümdarlığını İlan Etmesi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 20 Ara 2010, 16:46

Yakub Bey'in Hükümdarlığını İlan Etmesi

Yakub Bey, Doğu Türkistan'ın resmi hükümdarı olan Büzürg Han namına bu askeri hareketleri yaparak ülkeyi bir tek idare altında toplamaya çalışmış ve bunda da büyük ölçüde muvaffak olmuştu. Bu arada, Büzürg Han'ın hükümdarlık yapamayacak derecede zayıf bir insan olduğunu görmüş ve fiilen ülke işlerini de kendisi üstlenmiş bulunuyordu. 1867'i Şubat'ı sonlarında Kaşgar'a döndüğü zaman Büzürg Han'ın kendisine karşı menfi tavırlar içine girdiğini görmüştü. Kendisinin, devletin bütün idaresini elinde tutarken ve kumandası altında kuvvetli bir ordu oluşturmuş iken ortaya çıkan bu sürtüşme Yakub Bey'i oldukça rahatsız etmiştir.

Hoten dönüşü Yakub Bey, kazandığı başarıları anlatmak için bir çok hediye ile birlikte bir heyeti Buhara Emiri Muzaffereddin (1860-1885)'e göndermişti. Kazanılan zaferlerden ve Doğu Türkistan'da Müslüman bir devletin kuvvetle ortaya çıkmasından memnunluk duyduğunu belirten Muzaffereddin, Yakub Bey'e "Atalık Gazi" ünvanını veren bir ferman göndermiştir. Bu hadiseden bir müddet soma Yakub Bey üç yıldır emrinde çalıştığı Büzürg Han'a 10.000 altın vererek Mekke'ye Hacc'a gitmesini ve orada kalmasını ve Müslümanların iyiliği ve dirliği için dua etmesini rica etmiştir. Bu teklifi kabul etmekten başka çaresi kalmadığım gören Büzürg Han, Bedahşan yoluyla Mekke'ye müteveccihen yola çıkmış ise de yolda hastalanarak ölmüştür. Böylece Yakub Bey, Doğu Türkistan'ın tek hakimi haline gelmiş ve bir müddet soma da hükümdarlığını resmen ilan etmiştir. Yakub Bey, hükümdarlığım ilan ettikten sonra "Han" ünvanını almıştır.

Yakub Han'ın Doğu Türkistan hükümdarı olarak çıktığı ilk sefer Kuça üzerine olmuştur. Kuça, Üç-Turfan, Aksu ve Urümçi'yi de kontrolü altına alarak Doğu Türkistan'ı tek bir devlet haline getirmek ve tek bir idare altında toplamak isteyen Yakub Han, askeri hazırlıklarını yapmaya başlamışdı. Bu arada, yukandaki şehirlerin hakimlerine elçiler göndererek Müslüman kanının dökülmesine sebep olmamalarını, kendi idaresine girmeleri halinde bu şehirlerin valiliklerine tayin edeceğini bildirmiştir. Yakub Han'ın bu davetine çok sayıda Aksu ileri geleni icabet ederek Kaşgar'a gelmişlerdir. İltica edenlerin başında da Dadahah ve Abdullah Beyler oldukça nüfuzlu kişilerdi.

Diğer şehirlerden ve bilhassa Kuça'dan menfi haber gelmesi Yakub Han'ı oldukça üzmüştü. Zira Kuça. Hocalar idaresinde bulunuyordu. Yakub Han, Müslüman ahali üzerinde oldukça nüfuzlu olan Hocalar sülalesi ile daha fazla sürtüşmeye girmek istemiyordu. Fakat, ülkenin ve halkın birliği ve bütünlüğü için bu şehirlerin de Kaşgar'a ilhak edilmesi gerekiyordu.

Gelen menfi cevaplar üzerine Yakub Han, kumandanlarından Mirza Ahmed Kuş Beyi'nin kumandasında 3.000, Abdullah Pansed'in kumandasında 3.000, Camadar Dadıhah'ın kumandasında 300 ve kendi yanındaki 3.000 kadar bir kuvvetle 1 Mayıs 1867 tarihinde Kuça üzerine yürüdü. Bu arada, Kuça Hocalarının yol üzerindeki garnizonlarını yenen Yakub Han kuvvetleri Hocalar'a bağlı Aksu şehrine yaklaştılar. Aksu Hakimi Cemaleddin Hoca'nın oğlu Yahya Hoca, 3.000 kişilik bir kuvvet ile Yakub Han ordusunu durdurmak istemiş ise de bunda muvaffak olamamıştır. Aksu, fazla kan dökülmeden ele geçmiştir. Sadece sulha yanaşmayan Cemaleddin Hoca yakalanarak idam edilmiştir. Yakub Han, bundan soma Aksu ve civarındaki köy ve kasabaları yönetimi altına aldıktan sonra, Hakim Han Töre'yi Aksu valiliğine tayin ederek Kuça üzerine yürümüştür.

Her iki taraf öncüleri arasındaki ilk çarpışmayı Kuça Hocaları kazanmış ise de, zamanında yetişen Yakub Han kuvvetleri Kuçalılar'ı ağır bir yenilgiye uğratmış Bu savaşta her iki taraf da büyük zaiyat vermişti. Durumu öğrenen Kuça hükümdarı Reşididdin Han, elindeki son 4.000 kişilik kuvveti de Yakub Han'a karşı göndermiş ise de askerlerinin yansı Yakub Han tarafına geçtiği için bir netice elde edememiş ve Kuça şehri Yakub Han'ın eline geçmiştir. Bu gelişmeler üzerine Üç-Turfan da Yakub Han idaresine girmiştir. İshan Hoca'yı Kuça valiliğine tayin eden Yakub Han. 1867 Ekim'i başlarında Kaşgar'a dönmüştür. Böylece, Urumçi hariç Doğu Türkistan'ın bütün bölgeleri bir devlet idaresi altında toplamış oluyordu.

Kaynakça
Kitap: DOĞU TÜRKİSTAN TÜRKLERİ TARİHİ
Yazar: Mehmet SARAY
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Doğu Türkistan Uygur Türkleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir

cron