Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Kuzey Kafkasya Oğuzlarına Göre Yılın Mevsimleri Ve İklimleri

Burada Kuzey Kafkasya Türmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Kuzey Kafkasya Oğuzlarına Göre Yılın Mevsimleri Ve İklimleri

Mesajgönderen TurkmenCopur » 22 Ara 2010, 21:34

KUZEY KAFKASYA (STAVROPOL) OĞUZLARINA GÖRE YILIN MEVSİMLERİ VE İKLİM BİLGİSİ

Kuzey Kafkasya Oğuzları (Çovdurlar, İğdirler ve Söyüncacılar) bir yılın mevsimlerini, aylarını ve günlerini yüzlerce yıldan beri kendilerince tasnif etmişler; çeşitli ayların ve günlerin iklimini değerlendirmeye çalışmışlardır. Çur köyünde yaşayan Pirekeyev Abdılla adlı ihtiyarın ağzından kaydettiğim malûmatlara göre Oğuzlar, bir tam yılı dört 'fasıl'a ya da dört 'tohsan'a; yani dört mevsime bölerler.

Geleneğe göre yılın ayları ile günleri aşağıdaki şekilde tasnif edilmekte ve adlandırılmaktadır:

a) "Gış Tohsanı" [Kış Mevsimi] - XII. I ve II. Aylar:


1. 'Keygin' [Geyik] günü: 1-15 Aralık günleri;
2. 'Garsan' [Bozkır Tilkisi] bunu 'Kürene': 15-30 Aralık günleri;
3. 'Tilkin' [Tilki] günleri: 1-15 Ocak günleri;
4. 'Gantar' [Ocak] ya da Kış Mevsiminin Ortası: 1-15 Ocak günleri;
5. 'Garşan' [Bozkır tilkisi] ya da 'Kurt' günleri: 16-30 Ocak günleri.
6. 'Garaguş' [Kartal] günü: 1-15 Şubat günleri.
Stavropol Türkmenlerinin dediğine göre bu günler kışın en soğuk günleridir.
7. 'Üyt' günü (Kit günü) ya da 'Lehen Balık' günleri: [Balina ya da büyük balık günleri]: 5-30 Şubat günleri.

Kış ayları geçtikten sonra Stavropol Türkmenleri şu şekilde şairane mısralar söylerler:

Tohsan boldı, torgay çırladı.
[Kış mevsimi bitti, turgay kuşu öttü.]
Gitdi gışın tohsanı, Geldi yazın bossanı
[Gitti kışın zemheri günleri, Geldi baharın bağı bostanı.]

b) 'Bahar Tohsanı' [Bahar Mevsimi]- III. IV ve V. Aylar:

1. Acı Mart: 1-15 Mart günleri;
2. Tatlı Mart: 15-30 Mart günleri;
3. Gündönümü veya 'Hamel1': 12 Mart günü;
Mart ayıyla ilgili şöyle bir atasözü de vardır: "Mart çıkmadan dert çıkmaz".
4. Uzun san: 1-30 Nisan günleri;
5. 'Çogaş' [Güneşlik] günleri ya da 'gökleme' [ilkbahar] günleri: 1-30 Mayıs günleri.

c) 'Yaz Tohsanı' [Yaz Mevsimi] - VI. VII ve VIII. Aylar:

1. 'Kiçkey Çille' [Küçük Çille]: 1-25 Haziran günleri;
2. 'Ülken Çille' [Büyük Çille]: 26 Temmuz - 5 Ağustos günleri;
3. 'Sarı Tomus' [Sarı Yaz]: 6-31 Ağustos günleri.

ç) 'Güyz Tohsanı' [Sonbahar Mevsimi] - IX, X, XI. Aylar:

1. Mizan Ayı: Eylül ayının günleri;
2. 'Gurtga Çogaş' (Garrı-ayal-kempir) [Kocakarı]
günleri: Ekim ve Kasım ayları.

Kaynakça
Kitap: KAFKASYA OĞUZLARI VEYA TÜRKMENLERİ
Yazar: Sapar Kurenov, Ali Duymaz
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Kuzey Kafkasya Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir