Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Terekemelerde Kirvelik

Burada Terekemeler hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Terekemelerde Kirvelik

Mesajgönderen TurkmenCopur » 23 Ara 2010, 01:11

KİRVELİK

Sünnet olan bir çocuğu tutan kişiye kirve denir. Kirve amca ve dayıdan daha yakın bir akraba olup. Kirveler arası evelilik yapılmaz. Kirvelik bu anlamda Marmara, Ege ve Karadeniz bölgesinde pek bilinmez. Bu gelenek sadece eski Arşaklı ülkesinde yanı Frat'ın Doğusundan Azarbaycan ve Dağıstan'a kadar olan bölgelerde görülür. Bu bölgelerde, Karakoyunlular ve Akkoyunlular'da uzun zaman egemen olmuşlardır.

Sünnet olmak İslami bir davranış biçimi olup bütün Müslümanlarca gereçkleştirilmesi zorunlu bir olaydır. Fakat Kirvalıkta böyle bir zorunluluk yoktur. Acaba Doğu ve Güney doğu Anadolu ile Azerbaycan ve Dağıstan Coğrafyasında yaşayan Müslümanlar arasında bu gelenek nasıl yerleşmiştir? Kirve Kelimesi herhangi bir Türkçe kökten Türememiştir. Yani Kelime Türkçe değildir. Arapça ve Farsça'da değildir. Dağıstan ve Azerbaycan'da Türklerin komşuşu olan Ermenilerde damat adayının Sağında yürüyen kişiye Kirve dendiği gibi Çocuk vaftiz olurken onu kucağında tutan ve fa-tiz töreni masraflarını ödeyen şahısada kirve denilmekte idi. Büyük bir ihtimalle Ermenice olan bu kelime İslami bir gelenekle nazil bağdaşmıştır. Bu durumu açıklamak için M.S. II. yüzyıla kadar gitmemiz gerekir. Daha önceden basettiğim gibi Arşaklı Türkleri'nin çoğu Gregorien mezhebini benimseyen Hristiyanlardı. Bir Arşaklı Türk prensi Kayseri'de eğitim görmüş Aziz Gregvar ismi ile Arşaklı ülkesine dönerek bu dini yaymaya çalışmıştır. Hem Arşaklılar hemde komşuları ermeniler aynı mezhepten idiler. Şimdi bu bilgilerin ışığında Kirvelik geleneğini yeniden düşünelim Hristiyan Türkler'de Ermeniler gibi vaftiz sırasında çocuğu tutan ve tören masraflarında karşılayan şahsa Kirve diyorlardı. Bu gelenek çok yaygın etkin ve yerleşik bir gelenek olup Türkler İslamiyete girdikten sonrada unutulmamıştır. Bu bölgede yaşıyan Türkler Müslüman olduktan sonra sünnet olacak çocuğu kucağında tutan ve onun bazı masraflarını karşılayan şahsa Kirve demişlerdir. Terekemeler sünnet olmayan bir çocuğun ya da gencin kestiği hayvanın etini yemezler. Yani Sünnet olmayan biri henüz Müslüman sayılmaz. Hristiyanlıkda da vaftiz olayının aynı işlevsel bir benzerliği vardır. Vaftiz olmıyan bir tam Hristiyan sayılmaz.

Geçmişte vaftiz kirveliği geleneğini yaşayan bir toplum Müslüman olduğu zaman. Vaftize benzer bir işlevsellik taşıyan sünnet geleneğini kabul etmek zorunda kalır. Bu durumda Sünnet olan çocuğu tutan bir kişinin olması ve buna kirve denmesi de İslami açıdan pek sakıncalı görülmemiştir. Hatta birlik beraberlik ve dayanışmayı geliştiren faydalı bir gelenektir. Doğu Anadoluda aralarında kan davası bulunan bazı aşiretler barıştıkları zaman dostluklarının kalıcı olması için ya birbirlerine kız vererek "dünürlük" yada "Kirvelik" ilişkisi kurarlar.

Kaynakça
Kitap: KARAPAPAK VE TEREKEMELERİN SİYASİ VE KÜLTÜR TARİHİNE GİRİŞ
Yazar: Orhan YENİARAS
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Terekemeler

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir