Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Terekemelerde Han-ı Yağma

Burada Terekemeler hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Terekemelerde Han-ı Yağma

Mesajgönderen TurkmenCopur » 23 Ara 2010, 01:03

HAN-I YAĞMA

XX. yüzyılın başlarına kadar varlığını koruyan fakat günümüzde tamamen unutulmaya yüz tutan bir gelenekten söz edeceğim. Terekeme toylarına gelen davetliler yer içer eylenirler fakat giderken davetlisi olduğu evin çeşitli kap ve kaçaklarımda beraber götürürler. Bu bir tür yağma idi toy sahibide bu işlerin farkında olduğundan altın ve gümüş gibi kıymetli takımlarını toyda çıkarmazdı. Bu gelenek Karsın terekeme köylerinde zaman zaman görünmektedir.

İstanbul'da Terekeme ileri gelenlerinden zengin bir şahısın kızı evleniyordu. Lüks otellerden birinin Lobisi bu iş için ayrılmıştı. Düğüne karsın köylerindenden hatırını saydığı tanıdıklarımda davet etmişti. Yeme içme ve eylenceden sonra Lüks Otelin yüzlerce tabak ve çatalı kayıptı. Otel sahibinden bu geleneği anlamasını beklemek haksızlık olacağından düğün sahibi zarar ziyanı ödemek zorunda kalmıştı.

Seyrekde olsa zaman zaman tanık öldüğümüz bu geleneğin tarihi köklerini araştırmaya çalışalım. İlk bakacağımız kaynak Dede Korkut Kitabı olacaktır. Orada. Kazan Han'ın evini nasıl yağmalattığı ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

Köklerini Göktürk ve Hun çağına kadar uzatabileceğimiz ve adına Han-ı Yağma denilen bu gelenekte hanlar ve saygın kişiler büyük toylardan sonra eşinide alarak evini terkeder ve evi davetliler arasında yağma edilirdi. Bu davranış ev sahibinin şan ve şöhretini arttırırdı.

Yine bazı toylarda toy sahibi davetlileri yedirip içirdiği gibi yoksullarıda giydirir borcu olanların borcunu öderdi. Dedekorkut bu durumu şöyle anlatır "Dirse Han ulu toy eyledi hacet diledi, Atılan aygır deveden buğra koyundan koç kırdırdı. İç oğuz ve dış oğuz beyleri üstüne yığnak etti. Aç görse doyurdu, çıplak görse donattı. Borçluyu borcundan kurtardı. Tepe gibi et yığdırdı Göl gibi Kımız sağdırdı." Yine Dede Korkut kitabında yağma ile ilgili şu satırlar var "Kazan ne zaman evini yağmalatsa helalini alır dışarı çıkardı. Bunun üzerine evini yağma ederlerdi."
Görüldüğü gibi Toylardaki yağmalama geleneğinin izleri yüzyılları aşarak günümüze kadar gelebilmiştir.

Kaynakça
Kitap: KARAPAPAK VE TEREKEMELERİN SİYASİ VE KÜLTÜR TARİHİNE GİRİŞ
Yazar: Orhan YENİARAS
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Terekemeler

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir