Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Borçali Ve Kazakların Kür Boylarına Gelmesi

Burada Terekemeler hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Borçali Ve Kazakların Kür Boylarına Gelmesi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 23 Ara 2010, 00:16

BORÇALI VE KAZAKLARIN KÜR BOYLARINA GELMESİ

Sevgili okurlar şimdi sizinle zaman içinde bir yolculuk yaparak M.S. II yüzyıla gidelim. Cebeli Tarık'dan Fırat'a kadar geniş bir alana Roma İmparatorluğu hükmetmektedir. Doğuda Kür ve Aras boylarından batıda Fırat'a kadar olan bölgeye ise Arşaklılar hakimdir. Roma, ve İran ile siyasal ilişkileri olan Arşaklılar devletini İskitler'in Horasan kolundan gelen Arşak isimli bir başbuğun yönetimindeki boy ve oymaklar kurmuştur. Bodun bazında teşkilatlanan arşaklılar Eski Gök dini ve Şamani geleneklerini korumakla beraber bu yeni yurtlarında Hristiyanlıkla tanıştılar.

Şimdi biraz daha doğuya İç Asya'ya doğru gidelim. Mete'nin (Mo-Tun) kurduğu Asya Hun siyasal birliği parçalanmış, Hunların doğu kanadı Çin egemenliğine girmişti. Çiçi batıda Talaş boylarında yerleşik düzene geçmeye çalışıyordu.

Gerek yerleşikliği gerekse Çin egemenliğini kabul etmeyen özgürlük ve bağımsızlıklarına düşkün kimi Hun boy ve Uruğları ise batıya doğru hareket etmeye başladılar. Asya Hunları'nın sahneden çekilmesi ile Çin Denizi'nden Kafkaslar'a kadar geniş alanda büyük bir otorite boşluğu belirmişti.

Bir taraftan göç hareketlerinin yerleşikler üzerinde yapmış oldukları tahribat diğer taraftan ise kendilerine yeni yurt bulmak isteyenlerle, yurtlarını korumak isteyenler arasındaki kanlı mücadeleler bozkırda yaşamı güçleştiriyordu.

İşte bu bunalımlı yıllarda kuzeyden Kafkaslar'ı aşarak Kür Irmağı boylarına iki yeni Türk boyu geldi. "Borçalı" ve "Kazaklı" olarak anılan bu boylar, bugün Terekeme olarak bilinen Türklerin atalarıdır. At sürüleri (Yılkı) ve koyun besiciliği yapan bu boylar siyah astragan kalpak giydiklerinden komşuları tarafından "Karapapaklar" diye anılmaya başlandılar. Kür boylarındaki egemenliklerini pekiştirmek isteyen Karapapaklar Tiflis, Nahcıvan, Karabağ, Loru, Ahır-kelek, Gence ve Şirvan dolaylarında yurt tuttular.
Bulundukları bölgede bir çok yer ve akarsu, dağ ve ovalara kendi adlarını verdiler. Bugün Gümrü'nün kuzeydoğusundan çıkarak Kür'e karışıp "Borçalı Çayı" ile Pembek Dağı'ndan çıkarak Aras'a karışan "Kazak Çayı" isimleri ile bu yılların hatırasını taşırlar.

Karapapaklar komşuları Arşaklılarla pek dostça geçinemezlerdi. Zaman zaman sınırı geçerek komşularına yağma akınları düzenlerlerdi. Dede Korkut hikayelerinden bazıları konularını bu iki Türk toplumu arasındaki savaşlardan almıştır. Örneğin "Salur Kazan" hikayesinin baş kahramanı Ulaş oğlu Salur Kazan Arşaklı hükümdar sülalesindendir. Arşaklılarla Karapapaklar arasında izleyebildiğimiz ilk savaş M.S. 200 yılında cereyan etmiştir. Karapapaklar Surhan isimli bir başbuğun idaresinde Kür Irmağını geçecek Arşaklı ülkesini yağmaladılar. Durumu öğrenen Arşak hükümdarı Ulaş onları takib ederek Derbent Geçidi'nde (Demirkapı) yakaladı. Bu iki Türk toplumu arasında yapılan çetin ve kanlı savaşta Karapapaklar, büyük kayıplar vermelerine karşın Arşak hükümdarı, Olaşı'da okla vurarak öldürdüler. Karapapaklar üslerine dönerken hükümdarları ölen Arşaklılar'da onları takibedemediler.

Tarihin akışı içerisinde Karapapaklarla Arşaklılar arasındaki ikinci büyük savaş M.S. 300 yılında gerçekleşti. Karapapak birlikleri Aras'ı geçerek, Karabağ, Muş, Erzurum ve Ahlat'a kadar Arşaklı topraklarını istila etmişlerdi. Bunun üzerine Arşaklı hükümdarı Tridat'ın yönettiği ordularla Karapapaklar Karkarlı (Gogarlı) ovasında karşılaştılar. Her iki tarafın da çok kayıplar verdiği bu savaşta Arşaklı komutanlarından "Ardovazd" ile Karapapak başbuğu savaş alanında öldüler. Bundan sonra Karapapaklar işgal ettikleri Arşaklı topraklarını terkederek Erzurum'a (Garın) kadar çekilmek zorunda kaldılar.

Karkarlı Savaşı'ndan sonra da Araşaklı ve Karapapak ilişkilerinde kalıcı bir dostluk gelişmedi. Zaman zaman taraflar birbirlerine çok pahalıya malolan yağma akınları düzenlediler. Her iki taraf içinde son derece yıpratıcı olan bu akınların hızı, bölgede Hristiyanlığın yayılmaya başlaması üzerine azalmaya başladı.

Kaynakça
Kitap: KARAPAPAK VE TEREKEMELERİN SİYASİ VE KÜLTÜR TARİHİNE GİRİŞ
Yazar: Orhan YENİARAS
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: BORÇALI VE KAZAKLARIN KÜR BOYLARINA GELMESİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 23 Ara 2010, 00:17

KÜR BOYLARINDA HRİSTİYANLIĞIN YAYILMASI

Arşaklılar'ın "Süren Bahlav" soyuna mensup Prens "Anlak'ın" 252 yılında bir oğlu oldu. Ağrı Dağı ve Maku arasındaki Otak'da dünyaya gelen bu çocuk eğitim ve terbiye için Kayseri'ye gönderildi. O yıllarda Hristiyanlık hiçbir devlet tarafından resmen tanınmamıştı. Roma egemenliğinde bulunan Kayseri ise genel merkezden çok uzak olduğundan burada hristiyanlar daha rahat çalışıyorlardı. Prens Anak'ın oğlu burada Grigor ismini alarak Hristiyan terbiyesi ile yetişti. Ülkesine döndüğünde herkes ona Aziz Grigor diyordu. Ünlü bir rahip olmuştu.

Bu sıralarda Arşaklı hükümdarı III. Tridat ruhsal bir hastalığa yakalanmıştı. Öyleki kendisini hayvan zannediyordu. Aziz Grigor İncil okuyarak hükümdarı iyileştirince Tiridat Hristiyanlığı kabul ederek ülkesinde de yayılmasına çalıştı. Böylece Hristiyanlık ilk kez bir devlet tarafından resmen tanınmış oldu. M.S. 301 Aziz Grigor Doğu Anadolu ve Kafkaslar'da büyük bir saygınlık kazanmıştı. Arşaklarla yoğun siyasi ve komşuluk ilişkileri olan Karapapaklar arasında da bu yeni dine girme eğilimleri başladı.

Aziz Grigor'un yaydığı Grigoriyen Hristiyanlık büyük ölçüde Gök dini ve şamani öğeler içermekteydi. Sivri Türk çadırına benzeyen kümbet türü manastırlar, Tavşan'ın uğursuz sayılması, domuz etinin yenmemesi, Arşak bayrağındaki kartalın kilisenin sembolü olması mezar taşı olrak koyun heykellerinin kullanılması gibi motifler eski Türk gelenekleri olup bu yeni dine rağmen yaşamaya devam etmiştir. Yine Hristiyanlık öncesi kurban kesme ayin ve gelenekleri de Hristiyani bir makyaja bürünerek devam etmiştir.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26


Dön Terekemeler

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir