Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Kızılbaş Haydar'ın Sürekli İran'a Giderek Şah'la Görüştüğü

Burada Kızılbaş Türkmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Kızılbaş Haydar'ın Sürekli İran'a Giderek Şah'la Görüştüğü

Mesajgönderen TurkmenCopur » 23 Ara 2010, 21:15

KIZILBAŞ HAYDAR'IN SÜREKLİ İRAN'A GİDEREK ŞAH'LA GÖRÜŞTÜĞÜ

YAZI 13 Ramazan sene 993 (08.Ağustos 1585-Pazar) Padişah III. Murat dönemi, Sadrazam özdemiroğlu Osman Paşa, İran'da II. Şah İsmail'dir. Bu yıllar: Osmanlı-İran savaşları sürmekte, bu arada Azerbaycan alındı.

KİMDEN

Padişahtan

KİME

Çorum Beyi'ne ve Kadısı'na HÜKÜM

KONU

Amasya ilçesi Bolnu Köyü'ndeki KIZILBAŞ, ŞEYH HAYDAR adındaki kişi sürekli iran'a giderek Şahla görüşüp ona 40.000 yandaş toplamaya söz verdiği, Amasya'ya döndüğünde "Şah buraya gelecek, hazırlanın" diye Amasya, Bozok (Yozgat) yöresi Kızılbaş ahaliyle haber yolladığı, yetkililerce bu nedenle yakalanıp Çorum kal'asına kapadıldığı, bu Şeyh Haydar'ın babası da bu eylemleri yaptığından yargılanıp idam edildiği, şimdi yukarıda adı geçen bu şeyhi ihmal etmiyerek yargılanıp hakkından gelinmesi.

BELGENİN MEALİ

Müşarün-ileyh (sözü edilen) Defterdar Kethüdası Ridvan nam adama virilde.
Çorum Beği ve Kadısına HÜKÜM Kİ,
Hazine-i Amirem Beği Rum Canibi (Sivas, Amasya, Canik, Karahisar Şarki (Şebinkarahisar) Bayburd, Kemah, Malatya, Divriği, Darende, Gergen, Kahta, Bozok (Yozgat) Trabzon) defterdarı mektub gönderüb Amasya ahalisi adam gönderüb kaza-i mezbure (adı geçen Amasya) tabi BOLNU nam karyede sakin (oturan) ŞEYH HAYDAR nice zamandır gaybet (kayb olma) idüb hala gelüb etraf ve eknafda (yörede) KIZILBAŞ olan karyelerde cem'iyyet (toplantı) idüb: "Şah'ın yanında idim bu canibde kırk bin adam kaldırmağa müteahhid (üzerine alma) oldum, hemen hazır olınız, Şah bu canibe gelse gerekdir" deyüb heva-darı (yandaş, muhibb) huruç (ayaklanma) üzeredir hala Hazine-i Rum'da istihdamda olub (görevde) dergâh-ı mualla (saray) çavuşlarından Ahmed Çavuş otuz nefer yarar adam koşub ve hala Amasya'da muhafazaya kalan Amasya vilayeti beği ile mezbur Şeyh Haydar'ı karye derunında (içinde) ber-tarik (bir yolla) ele getürüb (yakalama) ahz itdiklerinde etrafda olan karyelerden alat-ı harb (silahla) ile vafir adam cem (birçok kişi) olub mezbur Şeyh Haydar'ı almağa hücum idüb alamayub her birisi yerlü yerine varub mezbur (Şeyh Haydar) Çorum karasında olınub kaza-i mezburdan (Amasya) bi-garaz (yansız) müselmanlardan (İslam dininde olanlar) cemaat-ı kesir (kalabalık) gelüb "Mezbur Şeyh Haydar bu vilayetde ve Bozok (Yozgat) vilayetinde olan KIZILBAŞLAR'ın halifesi olub her yıl Şah'a nezirlerin (adak) iletüb bu yıl gelüb şimdi her karyede cem'iyyetler (toplantı) idüb etraf ve eknafdan (canipler, nahiyeler) kırk bin adam cem içün tedarik gördüği şayi (duyulma) olub mukaddema Şeyh Haydar'ın babası ŞEYH TÜRABI dahi bu gibi KIZILBAŞ olub enva-ı fesadı zahir (meydana çıkma) olmağın Salb (dar ağacında asılma) olınmışdı, eğer mezbur (Şeyh Haydar) dahi gafletle ahz (yakalama) olınmayub ihmal olma idi an (az bir zaman) karib (çok geçmeden) huruç (baş kaldırma) idüb tanzim-i fitne (karışıklık çıkarma) olmak mukarrer (kuşkusuz) idi mezburın her ne-vechile (nasıl olursa olsun) hakkından gelinmek lazımdır" deyü Şeyh Haydar'ın muvacehesinde (mahkemedeki duruşmada) şahadet idüp ve mezburın ahvali sirren (gizli) dahi tafahhus olındıkda (araştırma) mezbur Şeyh Haydar KIZILBAŞ OĞLU KIZILBAŞ olub hakkından gelinmek İazim olmağın mezbur Şeyh Haydar Çorum kal'ASINDA HABS OLINDIĞIN

BİLDİRÜB BUYURDIM Kİ, (boş bırakılmış) vusül (ulaşma)

buldıkda mezburın ahvalin tetebbu (geniş bilgi edinme) idüp göresin vakı'a arz olındığı üzere rafz ve ilhadı (gerçek inançtan dönme) sabit (kanıtlanma) olub canib ile mu'a-melesi varise hakkından (yok etme, idam, asılma) gelinüb emrim yerine vardığın yazub bildiresin.

Kaynakça
Kitap: Osmanlı Belgelerinde KIZILBAŞLAR HAKKINDA İDAM ve SÜRGÜN FERMANLARI
Yazar: Cemal CANPOLAT
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Alevi-Kızılbaş Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir

cron