Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Ermeni Tehciri Sonrası Durum ve Geri Dönüş Kararnamesi

Burada Ermeni Tehciri ve Terörist Ülke Ermenistan hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Ermeni Tehciri Sonrası Durum ve Geri Dönüş Kararnamesi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 20 Ara 2010, 22:06

Ermeni Tehciri Sonrası Durum ve Geri Dönüş Kararnamesi

Birinci Dünya harbinin sona ermesinden sonra Osmanlı Hükümeti tehcire tabi tutulan Ermenilerden isteyenlerin tekrar eski yerlerine dönmeleri için bir kararname çıkardı. 22 Kanûn-ı evvel 1334'de (4 Ocak 1919) Dahiliye Nazırı Mustafa Paşa'nın Sadaret'e gönderdiği yazıda, Ermenilerden dönmek isteyenlerin eski yerlerine nakledilmeleri konusunda ilgili yerlere talimat verildiği ve gereken tedbirlerin alındığı belirtilmektedir.

Hükümetin hazırladığı 18 Kanûn-ı evvel 1334/31 Aralık 1918 tarihli dönüş kararnamesine göre:

1- Sadece geri dönmek arzusunda bulunanlar sevk edilecek, bunun haricinde kimseye dokunulmayacak
2- Yerlerine iade edileceklerin, yollarda perişan olmamaları ve dönüş mahallerinde mesken ve iaşe sıkıntısı çekmelerinin önlenmesi için gerekli tedbirler alınacak; gidecekleri bölgelerin idarecileriyle irtibat sağlanıp bu konudaki tedbirler sağlandıktan sonra sevkiyat ve geri dönüş işlemlerine başlanacaktır.
3- Bu şartlar dahilinde dönecek olanlara ev ve arazileri teslim edilecektir.
4- Yerlerine daha önce muhacir yerleştirilmiş olanların evleri tahliye edilecek.
5- Açıkta kimse kalmaması için geçici olarak birkaç aile bir arada yerleştirilebilecek.
6- Kilise ve mektep gibi binalarla bunlara gelir getiren yerler, ait olduğu cemaate geri verilecek.
7- Yetim çocuklar, istenildiği takdirde hüviyetleri dikkatlice tespit edilerek velilerine veya cemaatlerine iade olunacak
8- İhtida etmiş olanlar arzu ederlerse eski dinlerine dönebilecekler.
9- Mühtedi Ermeni kadınlardan, bir Müslümanla evli bulunanlar eski dinlerine dönme konusunda serbest bırakılacaklar. Eski dinlerine döndükleri takdirde kocasıyla aralarındaki nikah bağı kendiliğinden bozulmuş olacaktır. Eski dinine dönmek istemeyen ve kocasından ayrılmaya razı olmayanlara ait meseleler ise mahkemelerce halledilecektir.
10- Ermeni mallarından, henüz kimsenin tasarrufunda bulunmayanlar, kendilerine teslim edilecek; hazineye intikal edenlerin iadesi de, mal memurlarının muvafakati ile karara bağlanacak. Bu konuda ayrıca açıklayıcı zabıtnameler hazırlanacak.
11- Muhacirlere satılan mülklerin sahipleri döndükçe, peyderpey bunlara teslim edilecek. Bu konuda 4. madde aynen tatbik edilecek.
12- Muhacirler, ellerinde bulunan ve eski sahiplerine iade edilecek olan ev ve dükkanlarda tamirat ve ilaveler yapmışlarsa ve arazi ve zeytinliklerde ekim yapmışlarsa, her iki tarafın da hukuku gözetilecek.
13- Ermenilerden muhtaç olanların dönüşlerinde sevk ve iaşe masrafları, harbiye tahsisatından karşılanacak.
14- Şimdiye kadar ne miktar sevkiyat yapıldığının ve bundan sonra her aynı on beşinci ve son günlerinde nerelere, ne kadar sevkiyat olduğu bildirilecek.
15- Osmanlı sınırları dışına çıkıp da geri dönmek isteyen Ermeniler'in, yeni bir emre kadar kabul edilmeyecekleri yer almakta idi.

Yukarıda zikredilen bu kararnamedeki hükümler, Ermenilerden başka yerlerini terk etmek durumunda kalan Rum muhacirlere de teşmil edilmiştir.

Kaynakça
Kitap: Ermeni Tehciri
Yazar: Yusuf Halaçoğlu
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Ermeni Tehciri Sonrası Durum ve Geri Dönüş Kararnamesi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 20 Ara 2010, 22:08

Yerlerine Geri Dönen Ermeniler

Geri dönüş kararnamesiyle ne kadar Ermeni'nin eski yerlerine döndüğü hakkında, değişik kaynaklarda farklı rakamlar verilmektedir. Bu konuda Osmanlı arşivlerinden çok yabancı arşiv belgelerinde daha fazla bilgi bulunmaktadır. Bu kaynaklarlardan, Mondros Mütarekesi sonrasında, Anadolu'dan göç etmemiş ve halen evlerinde oturan önemli miktarda bir Ermeni nüfusun bulunduğu, kararnameyle birlikte tehcir bölgelerinden eski yurtlarına geri dönen, yine önemli sayıda Ermeni'nin olduğu, hatta İtilaf Devletleri'nce işgal edilen yerlere, 1914'den daha fazla sayıda Ermeni'nin geldiği tespit edilmektedir.

Nitekim bir Amerikan arşiv belgesi Seviden önce Anadolu'da yaşayan ve eski yerlerine yeniden dönen Ermenileri 644.900 olarak vermektedir327. Keza İngiltere Karadeniz Ordusu İstihbarat Birimi'nin Savaş Kabinesi'ne sunduğu bir raporda da, çeşitli Anadolu şehirlerinin 1914 nüfusuyla 1918 yılı nüfusu karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Bu belgede, Edirne ve İstanbul dahil Anadolu'daki 1914 Ermeni nüfusu 773.430,1918'deki nüfusu da 658.900 şeklinde açıklanmıştır. Verilen istatistik! rakamlardan Anadolu'nun birçok şehrinde 1914 yılma göre 1918 yılında Ermeni nüfusunun arttığı görülmektedir. Mesela Ankara'da 1914'te Ermeni nüfusu 54.000 iken, 1918'de 80.000; Trabzon'da 1914'te 40.200 iken, 1918'de 58.000; Sivas'ta 1914'te 151.700 iken, 1918'de 162.000; Adana'da 1914'te 57.700 iken, 1918'de 72.000 olarak verilmiştir. Özellikle Amerika Milli Arşivi'nde yer alan diğer bir belgede ise, Anadolu şehirlerindeki Ermeni nüfusunun ne kadarının tehcir edildiği, ne kadarının yerlerinde kaldığı, gidenlerden ne kadarının geri döndüğü, ayrıca kayıp ve ölü sayılarıyla, 1919 yılından sonra dışardan gelip yerleşenlerin ne kadar olduğu kaydedilmiştir. Mesela Adana merkezde savaş öncesi 25.000 Ermeni'nin yaşadığı, 17.000'inin sürgün edildiği, 8.000'inin yerinde bırakıldığı, savaş sonrasında 17.000 Ermeni'den 12.000'inin geri döndüğü, 5.000'inin kayıp olduğu, dolayısıyla 1919 yılında Adana'da toplam Ermeni nüfusunun 20.000'e ulaştığı, 1919 yılından sonra Adana'ya yeni gelen Ermeniler'in ise 30.000 olduğu ve bunlarla birlikte Ermeni nüfusunun 50.000'e çıktığı belirtilmektedir. Bu belgeden, Ermeniler'in eski yerlerine geri döndükleri anlaşılmakta, ayrıca tehcir edilenler dışında tehcire tabi tutulmayan küçümsenmeyecek sayıda bir Ermeni nüfusun da yerlerinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bu durum bir soykırım tezini tamamen ortadan kaldırmaktadır. Zira, nüfusun tamamen nakledilmemesi ve yerlerinde bırakılması, böyle bir iddianın tutarsızlığını ortaya koymaktadır. Ayrıca nakledilen nüfusun büyük kısmının geri dönmeleri de, tehcir sırasında büyük çapta Ermeni kaybı olduğu iddialarını çürütmektedir. Kaldı ki, asıl dikkati çeken, bazı şehirlere, yerli nüfustan daha fazla bir nüfusun, hangi ülkeden geldikleri belirtilmeyen yeni Ermeni göçmenlerin yerleştirilmiş olmasıdır.

Yukarıda kısaca bazı örneklerle açıklamaya çalıştığımız kadarıyla, Anadolu dışına çıkarılan Ermenilerden önemli bir kısmının geri döndüğü görülmektedir. Dönmeyen veya kayıp olarak çeşitli belgelerde yer alan Ermeniler ne olmuştur? Yaptığımız araştırmalara göre, eski yerlerine dönmeyenlerden büyük bir çoğunluğun Amerika, Fransa, Güney Amerika ülkeleri ile Avustralya, Hindistan, İran ve Rusya gibi ülkelere göç ettikleri ortaya çıkmaktadır.

Bu gidenlerle, Anadolu'da eski yerlerine dönenleri ve İtilaf Devletleri orduları içinde savaşırken ölenleri bir cetvel halinde listelediğimizde, 1915 öncesinde Anadolu'da yaşadığı belirtilen Ermeni nüfusuna yakın bir sayı elde edilmektedir ki, bu da kayıpların aslında öldürülmek yerine başka ülkelere göç ettiğini ortaya koymaktadır. Bu sebeple iddia olunduğu üzere büyük sayıda Ermeni kaybının meydana gelmediği ve 1918 yılında öldüğü iddia edilenlerin halen yaşadıkları sonucuna ulaşılmaktadır. Nitekim Osmanlı topraklarındaki limanlardan başta Amerika olmak üzere diğer ülkelere giden gemilere ait yolcu listelerinde, bu göç eden Ermeniler tespit edilebilmekte, bunların adları ve soyadları ile yaşları, cinsiyetleri, seyahat ettikleri geminin sefer sayısı yer almak-tadır330. Bu türden göç hareketi daha 1900'lü yılların önce-sinden başlamış olmakla beraber tekrardan kaçınmak maksadıyla biz 1914 yılından sonraki göçleri esas alacağız.

Aşağıdaki tabloda, bütün imparatorluk topraklarından, özellikle İngiltere, Amerika, ve Cenevre arşivlerinde yaptığımız araştırmalara göre, çeşitli ülkelere 1914 ile 1920 yılları arasında gerçekleşen göçler ve göçmen sayılan verilmiştir:

Göç Edilen ÜlkeYılMiktar
Rusya1914-1918350000
Iran1914-191840000
ABD1900-191865000
Avusturalya1915-191830000
Hindistan1915-19187000
Arjantin1915-19186000
Fransa1914-1920100000
Diğer Ülkelere1914-191850000
itilaf askeri olarak ölenler1914-1918200000
TOPLAM848000
Osmanlı topraklannda yaşayanlar ve dönenler1918644900
G.TOPLAM1492900


Tablodaki cetvelde görüldüğü üzere 1914 ile 1920 yılları arasında göç edenlerin ve Osmanlı topraklarında yaşayanların sayıları, Osmanlı nüfus istatistikleriyle olduğu gibi, yabancı ülke istatistikleriyle de büyük uyum göstermektedir. İddia edildiği gibi Ermeniler 1915 yılında katledilmişlerse, bu tarihten sonra yabancı kaynaklarda göç ettikleri ifade edilen Ermeniler kimlerdir? Başka bir açıdan bakacak olursak, Anadolu'da yaşayanların dışında, başka ülkelere göç edenler Ermeni değil midir? Değilse bugün bu ülkelerde yaşayan ve Ermeni olduklarını söyleyenler kimlerin çocuklarıdır? Bu durumda, gemilerle bu ülkelere giden ve Ermeni ismi taşıyan, cinsiyetleri ve yaşlan liste halinde verilen gemi yolcuları nasıl açıklanacaktır? Kaldı ki bu listelerden soyadlarına bakılarak, mesela Amerika'da yaşayan bugünkü Ermenilerin ataları tespit edilebilir.

Türk İstiklal Mücadelesi sırasında özellikle Fransızlar tarafından Antep, Maraş ve Adana'ya önemli miktarda Ermeni'nin iskan edildiği, Mısır'a gitmiş bulunan Musa Dağı Ermenileri'nden toplanan gençlerin, Kıbrıs Monarga Ermeni Lejyonu kampında eğiterek Fransız üniformasıyla Anadolu'ya sevkedildiği bilinmektedir. Nitekim Adana, Antep ve Maraş'ta bulunan altı tabur Fransız askerinden üçünün Ermenilerden teşekkül ettiği bilinmektedir. Birinci Dünya Savaşı'nda bu kabilden Fransız ordusunda savaşan ve ölen Ermenilere ait listeler hazırlanmıştır. Bu listelerde Ermenilerin doğum yerleri de verilmektedir ki, hemen hepsi Osmanlı Ermenileri'dir. Buna benzer olarak Rus ordusunda da önemli miktarda Ermeni bulunmaktaydı. Nitekim Boghos Nubar Paşa, Fransa Dışişleri Bakanı'na yazdığı bir mektupta, Rus orduları içinde 150 bin Ermeni askerin bulunduğunu, 40 bin askerin ise Erivan'da hazır beklediğini bildirmektedir. Bu konuda daha geniş bilgi ise Cenevre'de Milletler Cemiyeti arşiv kayıtlarında yer almakta olup, burada, Birinci Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri safında çarpışırken ölen 200 bin Ermeni'den bahsedilmektedir.

Sonuç olarak, 1915'de tehcir sebebiyle Suriye'ye nakledilen Ermenilerin büyük çoğunluğu eski yerlerine geri dönmüş, bir kısmı ise daha iyi şartlara kavuşmak düşüncesiyle başka ülkelere göç etmiştir. Anadolu'da kalan Ermeniler ise 1920'den 1950'li yıllara kadar zaman içinde, yine başka ülkelere gitmiştir. Mesela 1922'de İzmir'in Türk kuvvetlerince geri alınmasını müteakip yaklaşık 120 bin Ermeni'nin Yunanistan'a gittiği bilinmektedir. Dolayısıyla Ermenilerin topluca katledildiğini iddia edenlerin, konuyu bu açıdan da değerlendirmeleri bir insanlık görevidir. Ermenilerin göçleriyle ilgili daha geniş kapsamlı ciddi araştırmalar yapılması, tarihi yazanların yapanlara saygısını gösterecek, yanlı ve gerçeklere uymayan iddiaları da ortadan kaldıracaktır.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26


Dön Ermeni Tehciri ve Terörist Ülke Ermenistan

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir