Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Danişmendli Kazasını Meydana Getiren Aşiretler

Burada Danişmendli Türkmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Re: Danişmendli Kazasını Meydana Getiren Aşiretler

Mesajgönderen TurkmenCopur » 19 Ara 2010, 18:13

Şeyhli

Şeyhli adının aşiretler arasında yaygın olarak kullanıldığı bilinmektedir. Bundan dolayı, bu aşiretin Dulkadir, Yeni İl, Bozuluş, Halep Türkmenleri gibi büyük topluluklar içindeki aynı adlı aşiretler ile bağını kurmak şimdilik müşkül gözükmektedir. Ancak, bunlar muhtemelen Bozuluş veya Dulkadir Türkmenlerinden kopan gruplar olmalıdır.
Şeyhlü aşireti Danişmendli Türkmenlerinin ilk tahririnde iki cemaatte toplam 38 vergi nüfusu ile temsil olunmaktaydı. Ancak onların Aksaray ile Kırşehir arasındaki bölgeye geldikten sonra yapılan tahrirlerinde isimlerine tesadüf olunmamaktadır. Bununla birlikte onların aslında Danişmendli Türkmenlerine bağlı iken ifraz olunarak ayrı mukata'a itibar olundukları ve 1692/93 senesinde Kırşehir yakınlarında Kızılırmak üzerinde bulunan Kesikköprü derbendine derbentçi tayin edildikleri tespit olunmaktadır.
Ancak onlar, Derbend mahallinde hayvanlarının ekserisini kaybettikleri için yeniden eski yurtlarına dönmek istemişler, fakat merkezi yönetim Kesik Köprü'nün hac yolu üzerinde bulunduğu ve çevredeki ahalinin aşiret mensuplarından memnun olduğu gerekçesiyle onları yeniden iskan mahalline döndürülmelerini emretmiştir.
Öte yandan, Şeyhli aşiretinin Ahmedli, Develi, Kılıçlı, Avşar, Sunkurlu adıyla oymaklara bölündüğü tespit olunmaktadır.

Tecirli

Dulkadirli Türkmenleri arasında önemli bir nüfus gücüne sahip olan Tecirli aşireti, Maraş, Adana ve Yeni İl'den başka -Bozulus'un Orta Anadolu'ya gelmesinden sonra- Bozuluş Türkmenleri arasında da görülmektedir. Tecirlü aşireti, Yüzdeci-yan-ı Danişmendli içinde 8 vergi nüfusuna sahipti.

Tur Hasan/Dur Hasanlı

Danişmendli Türkmenlerinin ilk tahririnde iki bölük halinde toplam 40 vergi nüfusuna sahip bulunan Tur Hasanlı aşiretinin bazı kolları Kars-ı Maraş, Adana, Maraş ve Üzeyr'de de görülmektedir. Yeni il Türkmenleri arasında ise 22 Vergi nüfusuna sahip bir Tur Hasanlı cemaati bulunmakta olup Ağcakoyunlu taifesine bağlı idi. Kayseri havalisinde bulunan aşiretin bir kolu ise Tecer aşireti içinde yer almaktaydı.
Danişmedli Türkmenlerinin Kırşehir-Aksaray arasında bulunan bölgeye çekilmelerinden sonra Rum Evi Türkmenleri içinde yer almışlardır. 1658 / 59 sayımında 23 hane 4 bennak nüfusları tespit olunan Tur Hasanlı aşiretinin. Hızlı bir şekilde nüfusunu kaybettiği 1699/1700 yılında 15 haneye, 1717/18 yılında ise 6 haneye düştüğü görülmektedir. Bu durum onların yerleşik hayata geçmesi ile alakalı olmalıdır.

Varvara

Sadece ilk tahrirde görülen ve Danişmendliler ile ilgili kayıtlarda adına bir daha tesadüf edilemeyen Varvara (v.r.v.r.a) imlası ile okuduğumuz bu aşiret 20 hane vergi nüfusuna sahip bulunuyordu.

Yahşiganlı

Adına 1656 ve takip eden yıllarda yapılan tahrirlerde tesadüf olunan Yahşiganlı aşireti, Çukurova'da bulunan Türkmenler arasında görülen aynı adlı aşiretin bir kolu olmalıdır.
Onlar Danişmendli Türkmenleri içinde 14 hane ve 8 bennakten oluşan toplam 22 vergi nüfusuna sahip idiler.

Yeğen Alili

İlk tahrirde görülmeyen Yeğen Alili aşireti Dulkadir Türkmenlerinden Döngeleli taifesine bağlı yeğen Alili cemaatinin bir kolu olmalıdır. Danişmendli Türkmenleri içinde 1656 yılında 6 hane ve 4 bennak olarak bulunan aşiretin takip eden yıllarda nüfusları 1 hane artarken, develerini kaybettikleri, hane başına ise ortalama 100 koyuna sahip oldukları görülmektedir. Yeğen Alili aşireti Boynu İnceli mukata'asına bağlı olarak Rum Evi Danişmendlileri arasında kalmıştır.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Danişmendli Kazasını Meydana Getiren Aşiretler

Mesajgönderen TurkmenCopur » 19 Ara 2010, 18:26

Danişmendli kazası büyük konar-göçer guruplardan kopan aşiretlerin bir araya getirilmesi ile oluşturulmuş bir Türkmen teşekkülüdür. Onlar diğer Türkmen kazaları gibi idare olunmuşlardır.
Anadolu'da Danişmendli adıyla pek çok yer adı bulunmasına rağmen, bunlardan önemli bir bölümünün Danişmendli Beyliği ile irbatı mümkün görünmemektedir. Buna karşılık Danişmendli kazasına adım veren Danişmendli Türkmenlerinin Danişmendli Beyliğinin asli unsurunu meydana getiren Türkmenlerin bakıyyeleri olmaları kuvvetle muhtemeldir.

Danişmendli kazası ilk olarak Kayseri havalisinde bulundukları esnada tahrir edilmişlerdir. Bu tahrirde Dulkadir, Bozuluş, Yeni İl ve Bozok Türkmenlerinden pek çok aşiretin kolları Danişmendli kazasına dahil edilmiştir. Kaza, adını en kalabalık Türkmen grubu olan Danişmendli aşiretinden almıştır . Öte yandan, bahsedilen tahrirde bulunan aşiretlerin çoğu Aksaray-Kırşehir arasına göç eden aşiretler arasında yer almamışlar; ikinci ve takip eden tahrirlerde yeni aşiretler ortaya çıkmıştır. Bunlar Danişmendli cemaatlerinin bölünerek yeni adlarla ortaya çıkmalarının yanısıra diğer Türkmen teşekküllerinden de katılmalardan oluşan aşiretlerdir.

Danişmendli kazasına mensup olan Türkmenler Aydın, Balıkesir, Karahisar-ı Sahip (Afyon), Kütahya, Hamid (Isparta), Kırşehir ve Aksaray topraklarına dağılmışlardır. Osmanlı-Avusturya ve İran savaşlarının başladığı ve Anadolu'da devlet otoritesinin zayıfladığı esnada konar-göçerlerde görülen disiplinsiz davranışlar, Danişmendli Türkmenlerine de sirayet etmiş, bu yüzden onlar yerleşik hayata geçmeye mecbur tutulmuşlardır. Gerek merkezi yönetim tarafından uygulanan iskan siyasetinin, gerekse kendiliğinden meydana gelen yerleşmelerin bir neticesi olarak Isparta, Afyon, Aydın, Balıkesir, Kütahya, Niğde, Aksaray, Nevşehir ve Kırşehir topraklarındaki pek çok köy Danişmendliler tarafından kurulmuştur. Bunun yanı sıra Nevşehir ve Gülşehir'in ilk sakinleri Danişmendli Türkmenleri olmuştur.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Danişmendli Kazasını Meydana Getiren Aşiretler

Mesajgönderen TurkmenCopur » 19 Ara 2010, 18:36

Danişmendli Tahrirlerinde Yer Alan Aşiretler ** Aşiretin ilk olarak hangi tahrirde yer aldığını göstermektedir.
— Aşiretin tahrirde yer almadığını göstermektedir.

Aşiretin Adı1582 1656
1Alaeddin
2Akkoyunlu* *
3Alemli* ***
4Ali Hanlı**
5Avşar****
6Bekdik
7Beşirli**
8Bıçakçı— -**
9Boynuinceli
10Ceceli**
11Cerid
12Cevanşir**
13Çavuşlu**
14Çöplü****
15Çumdan/Çomdan**
16Danişmendli
17Davud Hacılı
18 Deliler
19 Dumanlı
20        Gökkazlı
21        Gölegir
22        Gösterenli
23        Gündeşli
24        Gündüzlü/Günüzlü
25      Haa Beğli
26        Hasanlı
27       Harbendeli/Harmandalı
28        Herikli
29       İcikli
30       Karalı
31       Karacakürd
32       Kara Hacılı
33       Kara Halilli
34       Kara İnebeğli
35       Karakoyunlu
36       Karamanlı
37       Karlevend
38       Kaşıkçı
39      Kestan/Kesten
40     Kırıklı
41       Kızılbeğli
42       Kızıl Kocalı
43     Kozculu
44     Köpekli
45       Kulfallı
46        Kuloğuları
47        Kurgılı
48        Kurutlu
49        Kürd Mihmadlı
50        Kürdenküre/Gördengöre
51        Küşne
52        Kütüklü
53        Lek
54        Mocan
55        Müminli
56        Oğulbeğli
57        Öküz/Uguz/Eyügöz
58        Pesyan
59        Rahimli
60        Salarlı
61        Sarsallı
62        Sarılı
63        Savcılı
64        Sıddıklı
65        Selmanlı
66        Sermayeli
67        Süvegenli/Süvagenli
68        Şerefli
69        Şeyhli
70        Tecirli
71        Tur Hasanlı/Dur Hasanlı
72        Varvara
73        Yahşiganlı
74        Yeğen Alili
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Danişmendli Kazasını Meydana Getiren Aşiretler

Mesajgönderen Avşaroğlu » 01 Nis 2011, 02:04

Karalı, Kütüklü, Kulfallı, Kürd Mihmadlu, Karamanlı, Kütüklü, Salmanlı...

Yukarıda geçen bazı cemaatler dikkatimi çekti. Bu cemaat isimlerinin hepsi Kırcaali-Gümülcine yöresinde köy ismi. Bizim köyün bağlı olduğu Eğridere Osmanlı döneminde Gümülcine sancağına bağlı görünüyor, o da Edirne vilayetine bağlı. Gümülcine'ye bağlı yörük köyleriyle ilgili elimde bir harita var. Aynı köy isimleri yazıyor. Dedemlere de teyid ettirdim. Aynı köy isimlerinin orada olduğunu doğruladılar.

Harita bu. Yalnız harita 1530 yılına ait olduğundan Karalı yok. Dur Ali var. Durallar oluyor sonradan. Karalı dedemlerin de söylediğine göre çok sonra göç etmiş o yöreye. Dedemin annesinin dedesi gelmiş yani oraya. 1800'lü yıllar olması lazım. 93 harbi zamanı filan olabilir demişti dedem.
Kullanıcı avatarı
Avşaroğlu
Çavuş
Çavuş
 
Mesajlar: 62
Kayıt: 16 Mar 2011, 00:17

Re: Danişmendli Kazasını Meydana Getiren Aşiretler

Mesajgönderen TurkmenCopur » 02 Nis 2011, 17:50

Doğru, ayrıca bu sayfadaki http://turktoresi.com/viewtopic.php?f=67&t=1240 yazıda Danışmendli Türkmenlerinin Rumeli'de varlığından bahsediliyor.

XVI. Yüzyılda Danişmendli Yer Adları

Osmanlı tahrir kayıtlarından takip edilebildiği kadarı ile XVI. yüzyılda Anadolu'da ve Rumeli'de Danişmend veya Danişmendli! adıyla çok sayıda köy mezra'a, kışlak veya alan gibi isimlere tesadüf edilmektedir.

Rumeli'de ise Danişmendlü adıyla sekiz aded yerleşim yeri görülmektedir. Bunların yanı sıra Danişmend Samed Fakih ve Saru Danişmend adıyla yer adları bulunmaktaydı.

Görüldüğü gibi Danişmend adını taşıyan pek çok yer adı bulunmasına rağmen bunların ekserisi Danişmendli Beyliğinin sahasından oldukça uzak mesafelerde yer almaktadır. Hatta bu yerlerin bir kısmının Rumeli'de olması Danişmendli adının yaygın bir kullanım sahasına sahip olduğunu göstermektedir. Ne var ki, Danişmendli Beyliğinin kültür sahasında bulunan yer adları hariç, başka bölgelerde görülen adların Danişmendli Beyliği ile irfibatlandırılması şimdilik müşkil görünmektedir.


Buda, Danışmendli Türkmenleri'nin bir bölümünün(ve aralarındaki Karalı Aşiretininde) Rumeli'ye göç ettiklerini gösteriyor. Verdiğiniz harita'da Gümülcine'de aynı isimlerin olmasıda böyle bir göçün varlığını kanıtlıyor.

Danışmendli Türkmenlerinden olan Karalı Cemaati hakkında başka bilgiler:

Karalı

İlk tahrirde görülmeyen Karalı cemaati, 1656 yılında yapılan tahrirde üç cemaat halinde 40 neferen nüfusa sahipti. Maraş, Bozok Kars-ı Maraş ve Adana havalisinde konar-göçerlik eden Türkmenler arasında Karalı adını taşıyan aşiretlere tesadüf edilmesi onların Dulkadir elinden koparak Danişmendliler arasına karıştığı kanaatini uyandırmaktadır.

Karalı cemaati ilk tahrirden sonra, nüfus bakımından belirgin bir artış yaşamamışlardır. Bununla birlikte, önce ekonomik olarak güçlendikleri ve daha önce bennak kaydolan ailelerden 25 tanesinin bennakliğinin kaldırıldığı gözlenirken, 1659'da ekonomik sıkıntı içine düştükleri ve bazı ailelerin servetlerini kaybettiği görülmektedir. Bu yüzden, vergi tahsili esnasında fakirleşen ailelerin hane statüsü kaldırılarak bennak olarak vergilendirildiği bazılarının ise iki hane bir bennak vermek üzere kaydedildiği tespit olunmaktadır.
Karalı cemaati Danişmendli aşiretlerinin bölünmesinden sonra Aydın Evi grubu içinde yer almıştı. Onların, 1692 yılında Hamid livasında Urla nahiyesine bağlı Çardak, Yenice, Engerek köylerine iskan olunmaları emr olundu. İskan mahallini terk etmemek üzere ellerinden hüccetler alındı. Fakat bazı aşiret mensuplarının iskana razı olmayarak başka mahallere gitmesi ve vergi vermeye yanaşmaması üzerine onların iskan mahallerine döndürülmeleri için tenbihler yapıldı. Bu defa iskan oldukları köylerin havadar olmaması, kışları hayvanlarının büyük bölümünün kırılması, aşiret mensuplarının hastalıklardan kurtulamaması gibi sebeplerden 1706 yılında köylerinin yerleri değiştirilerek Engerek ve Okçular mevziine iskan olundular. Aynı yıl, yaylaya çıkamadıkları için koyunlarının kırıldığı ve vergi veremez hale geldikleri göz önüne alınarak kimseye zarar vermeden yaylaya çıkma izni verildi.

Karalı aşireti, Sermayeli aşireti ile birlikte mukata'a olmuştur. 1705 yılında yıllık vergileri 1423,5 esedi guruş idi. Ancak, içlerinden bazı kişiler o yıl vergi vermeye yanaşmadığı gibi aşiretin diğer mensuplarına da eziyet etmeye başladığından yakalanarak yargılanmaları hususunda emir gönderilmişti.

http://turktoresi.com/viewtopic.php?f=67&t=1244
http://turktoresi.com/viewtopic.php?f=18&t=2418
http://turktoresi.com/viewtopic.php?f=65&t=657
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Danişmendli Kazasını Meydana Getiren Aşiretler

Mesajgönderen Avşaroğlu » 03 Nis 2011, 14:34

Danişmentli oymakları sanırım daha çok Kahramanmaraş, Kayseri, Sivas, Yozgat çevresinde görülüyor. Yanlış mı düşünüyorum?
Kullanıcı avatarı
Avşaroğlu
Çavuş
Çavuş
 
Mesajlar: 62
Kayıt: 16 Mar 2011, 00:17

Re: Danişmendli Kazasını Meydana Getiren Aşiretler

Mesajgönderen TurkmenCopur » 03 Nis 2011, 18:13

Öyle, ama özellikle Kanuni Sultan Süleyman dönemi sonrasında Türkmen Aşiretleri küçük bölümlere bölündüler ve günümüze kadar Türkmen Aşiretleri sürekli başka yerlere iskan edildiler.

Ve ayrıca Danışmendli'de bir Federasyon Aşireti gibidir(aşiretler birliği gibi). Danışmendli'ye bağlı olan bazı aşiretlerin bazı bölümleride sonraları Bulgaristan'a göç etmiş olabilirler.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Önceki

Dön Danişmendli Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir