Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Makedonya: Coğrafya, Tarih Ve Etnik Yapı

Burada Atatürk'ün Soyu, Kızıl Oğuz(Kocacık) ve Konyar Türkmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz. Ayrıca Karaman ve Rumeli Türkmenleri hakkındada bilgiler bulabilirsiniz.

Makedonya: Coğrafya, Tarih Ve Etnik Yapı

Mesajgönderen TurkmenCopur » 15 Ara 2010, 20:50

I. MAKEDONYA : COĞRAFYA, TARİH VE ETNİK YAPI

A. Makedonya Coğrafyası


Bugün Makedonya Cumhuriyeti adıyla anılan devlet, Balkan Yarımadasının güneyinde Yunanistan, Bulgaristan, Sırbistan ve Arnavutluk arasında yer almaktadır. " Makedonya" sözcüğü, Fransızca "Macedoine" kelimesinden alınmış olup; Türkçe'de "karışık, türlü, muhtelif parçalardan oluşmuş; yamalı bohça; sebze veya meyve salatası" anlamlarına gelmektedir.
Sarp dağları, çok sayıda dere ve ırmakları, verimli toprakları ile Makedonya; kuzeyde Şar Dağları, Üsküp Karadağı, Kozyak, Osogova ve Rila Dağları; Ege Denizi'nin kuzeybatı kıyıları ve Haliakmon (Slavca: Bistritsa) Irmağı; doğuda, Rodop Dağlan ve Karasu (Slavca: Mesta) Irmağı; batıda ise, Korab, Yablanitsa, Mokra ve Pindos Dağlarına kadar uzanan alanı kaplamaktadır. Ancak bu bölgenin hiçbir zaman gerçek coğrafi sınırları belli olmamıştır. Makedonya, bir terim olarak 1878'de Berlin Kongresi'nin kararlarıyla "sona eren" Büyük Doğu Bunalımı ile ortaya çıkmıştır.

Tarihi geçmişi Antik Çağlara kadar dayanan Makedonya coğrafyası, tarih boyunca Doğu ile Batı arasında ticaret, kültür ve sanat yolunun köprü başılığını yapmıştır. Makedonya adı ile adlandırılan Balkan toprakları, tarih boyunca Roma İmparatorluğu, Bizans, Bulgar, Sırp Devletleri ve 1371-1912 yılları arasındaki dönemde ise Osmanlı Devleti'nin sınırları içerisinde bulunmuştur.

67.741 kilometrekarelik bir alanı kapsayan Makedonya bölgesi, 541 yıllık aralıksız bir hakimiyetten sonra, 1912-1913 Balkan Savaşları sonunda 10 Ağustos 1913'te imzalanan Bükreş Antlaşması ile Türk hakimiyetinden çıkmıştır. Bölgenin % 53'ünü oluşturan Ege Makedonyası Yunanistan'a, % 33'ünü oluşturan Vardar Makedonyası da Sırbistan'a, geri kalan kısımları Bulgaristan'a (Pirin Makedonyası) ve Arnavutluk'a verilmiştir.

Bu paylaşım dolayısı ile beliren ihtilaflar Birinci ve İkinci Dünya Savaşları boyunca sürmüş, halen de devam etmektedir. Bugünkü Makedonya Cumhuriyeti'nin bulunduğu coğrafya, Balkan Savaşları'ndan sonra Sırbistan'a kalan Vardar Makedonyası'dır. Yugoslavya Krallığı'na bağlı bulunduğu 1918-1940 yılları arasında bölgenin ismi "Güney Sırbistan"; 1945 yılında da "Makedonya Federal Cumhuriyeti" ismiyle eski Yugoslavya Federasyonu'nun altı Cumhuriyeti'nden birisi olmuştur. Bu tarih aynı zamanda, çağımız Balkanlarında Makedonların ayrı bir "etnik" topluluk olarak kabul edilmelerinin de tarihidir. Makedonya Cumhuriyeti, Yugoslavya Federasyonu'nun dağılmasından sonra 8 Eylül 1991 tarihinde bağımsızlığını ilan etmiş, 8 Nisan 1993 tarihinde de Makedonya Cumhuriyeti adıyla Birleşmiş Milletler Teşkilatı'na kabul edilmiştir. Başkenti, tarihi Üsküp (Skopi) şehridir.

B. Makedonya'da Etnik Yapı Ve Türkler

Çok milletli, çok kültürlü ve çok dinli bir yapıya sahip olan Makedonya, adeta bir azınlıklar ülkesidir. Makedonlar, Türkler, Torbeş Türkleri, Arnavutlar, Çingeneler (Romlar), Ulahlar, Yunanlılar, Bulgarlar, Boşnaklar olmak üzere ülkede 34 farklı milliyet ve etnik grup yaşamaktadır. Balkan Savaşları'na kadar Selanik, Kosova ve Manastır Vilayetlerinden müteşekkil olan Makedonya'da Türkler en yüksek oranda nüfusu teşkil eden topluluk idiler. Makedonya Genel Müfettişi Hilmi Paşa'nın 1904 yılı raporlarına göre bölgede çoğu Türk, azı Arnavut olmak üzere
1.379.000 Müslüman, 869.000 Bulgar, 128.000 Arnavut, 307.000 Rum ve 100.000 Sırp yaşıyordu. Balkan Savaşları'ndan sonra, Makedonya'da Osmanlı hakimiyetinin sona ermesi üzerine Türkler ekonomik, sosyal, dini, kültürel vs. her alanda baskılara maruz bırakılarak, Türkiye'ye göçe zorlanmışlardır. Aralıksız göçlere rağmen 1953 yılında Türklerin halâ 203.000 kişi ile Makedonlardan sonra gelen ikinci büyük grup olarak bu topraklarda varlıklarını sürdürdüklerini görüyoruz. 1952 yılında Yugoslavya ile Türkiye arasında imzalanan "Serbest Göç Antlaşması", sekiz yıl içerisinde Makedonya'daki Türklerin nüfusunu yarı yarıya azaltmıştır. Bu göçler sebebiyle, 1961 yılından itibaren Makedonya'da Türkler üçüncü grup durumuna düşmüşlerdir. 1994 resmi nüfus sayımı sonuçlarına göre, toplam 2. 100.000 civarında olan Makedonya Cumhuriyeti nüfusunun, yurt dışındaki Makedonya vatandaşı Türklerle birlikte 81.615'i Türk'tür. Burada yaşayan Türkler ise nüfuslarının 170.000 ile 200.000 arasında olduğunu iddia etmektedirler.

Makedonya'nın her tarafına dağınık olarak yaşayan Türklerin en yoğun olarak bulundukları yerler, Gostivar ve Üsküp gibi şehirleriyle Batı Makedonya Bölgesi'dir. Bu şehirlerden başka, Kalkandelen, Ohri, Struga ve Debre, Jupa; Doğu Makedonya'da ise, Manastır, Pirlepe, İştip, Ustrumca ve Kanatlar önemli Türk yerleşim birimleridir.

Sofya Üniversitesi Profesörlerinden J. İvanof 1920'de Paris'te yayınlanan eserinde, Makedonya'ya Türklerin yerleşmeleri ile ilgili olarak şu bilgileri vermektedir:

"Türkler, XIV. Asırdan itibaren ve Çirmen zaferini müteakip Makedonya'ya yerleşmeye başladılar. Şehirler Üsküp, Pirlepe, Köstendil, Drama bir ara tamamıyla Türklerin yaşadığı şehirler olur. Türk ordusunun fethettiği stratejik noktalar etrafında süratle Türk kasabaları meydana getirilir. Bunlar Anadolu'dan göç eden Türklerdir.

Göç eden Türklerden kurulu yepyeni şehirler meydana gelir:

Yenice, Vardar. Zamanla şehirlerde Türk nüfusu karışık bir manzara arz eder. Fethi müteakip, Hıristiyan yerliler İslâm dinini kabul ederler. Hemen fetihten sonra göç etmiş temiz Türk topluluğu etrafında toplanırlar. Şehirlerin dışında köyler etrafında da Türk toplulukları vücuda gelir. Bunlar Anadolu'dan göç etmiş büyük gruplardır. Onlara Yörük ve Konyar adını vermelerinin sebebi bu göçmenlerin Anadolu'dan, Konya'dan gelmiş olmalarıdır. Umumiyetle Yörükler ve Konyarlar; Türkler gibi giyinen, konuşan yerlilere (İslâmiyet'i kabul eden Hıristiyanlara) karışmazlar.

Bu Türk göçmen toplulukları üç büyük grup halindedir:

1. Ege Denizi Kıyı Bölgesi Rodoplardan denizi kadar iner. Selanik bölgesi dahil buraları tamamıyla Türk'tür. 2. Sarıgöl Bölgesi: Burada Sarıgöl (Kayalar), Cuma gibi zengin Türk kasabaları vardır. Bu bölgelerdeki köylerin sayısı 130'dur.

3. Vardar Bölgesi:

240 Türk kasaba ve köyü vardır. Vardar nehrinin umumiyetle doğu kıyılarındadır.

Bu üç büyük göç grubundan başka, daha ufak göç grupları da dağınık yerleşmişlerdir:

-Vardar Nehri aşağı kısımlarında, Maya Dağı civarındakiler, -Manastır Ovası'nda Kenali (Kınalı? Kanatlı?) de oturanlar, -Debre güneyinde, Kara Drin nehri geçitlerini tutanlar."

Kendisi de Makedonya Türklerinden olan, Gostivar'a bağlı Raptişte (Vraptişte) Köyü'nden Gazi Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyelerinden Dr. Sayın Mehmet İbrahimgil'in yaptığı çalışmalara göre; Makedonya'da beş asırlık Osmanlı - Türk varlığı döneminde toplam 1276 vakıf eser inşa edilmiş olup, bu eserlerin 818'i dini, 151'i eğitim, 120'si ticaret, 16'sı askeri ve geriye kalan 133 tanesi de köprü, çeşme, hamam ve imaret gibi eserleri kapsamaktadır. Eğitim amaçlı yapıların 6'sı medrese, 86'sı okul, 41'i zaviye, 2'si hankah ve 5'i kütüphanedir. Askeri amaçlı yapılardan 4'ü kale, 12'si kuledir. Bütün bu 1276 vakıf eserin 100'e yakını harabe şeklinde olmak üzere günümüze kadar kısmen veya tamamen ayakta kalabilen vakıf eserlerinin sayısının sadece 287 olduğu tahmin edilmektedir. Büyük bir kısmı Manastır, Ohri ve Üsküp'te bulunan bu eserlerden 180 tanesi "anıtsal yapı" özelliği taşımaktadır. Bunlardan 8'i türbe, 5'i tekke ve 32'si cami olmak üzere 45 tanesi "tarihi eser" statüsüne alınmıştır ve bu eserler üzerinde her türlü tasarrufta bulunma yetkisi Makedonya Eski Eserler ve Anıtlar Kurumu'na aittir. Bu 45 eserden 6 tanesi bugün mevcut değildir. 18 tanesi restore edilmiştir. 21 tanesi de acilen restorasyona muhtaç bir halde beklemektedir. Tarihi eser statüsüne alınmayan 135 Türk eseri ise bilhassa Üsküp, Manastır, İştip, Kalkandelen, Ohri ve Pirlepe gibi şehir merkezlerinde yer almaktadır ve yıkılma tehlikesi ile karşı karşıyadır.

Kaynakça
Kitap: ATATÜRK'ÜN SOYU KIZIL OĞUZLAR VE KONYAKLAR
Yazar: Ali GÜLER
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Makedonya: Coğrafya, Tarih Ve Etnik Yapı

Mesajgönderen Avşaroğlu » 11 Tem 2011, 12:17

Resne ile ilgili bir bilgi var mı? Anaannem Makedonya Resneli. Türküz diyor ama dedeleri filan Arnavutça biliyormuş. O bölgede Türkler mi çoğunlukta acaba?
Kullanıcı avatarı
Avşaroğlu
Çavuş
Çavuş
 
Mesajlar: 62
Kayıt: 16 Mar 2011, 00:17

Re: Makedonya: Coğrafya, Tarih Ve Etnik Yapı

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Tem 2011, 22:31

Bizim sitede Resne ile ilgili belgemiz yok. Ama diğer bir sitede Resne'deki Alevi-Bektaşi Türkmenler hakkında bir yazı var.

Gerek Türkiye’de, gerekse Balkanlarda Alevi-Bektaşilik bir gizil güçtür. Dierl’in vurgaladığı gibi 1900’den sonra Türk ulusçuluğu, Pantürkizm ve laiklik kentlerdeki Alevi-Bektaşi felsefesini öne çıkarır.[32] 20. yüzyıl başlarında Alevilik-Bektaşilik siyasal düşünce ve eğilimlerin temel direği olur. Siyasal hareketler, Alevi-Bektaşilerde düşünce ve eylemde destek ararlar. Jön / Genç Türk- İttihat ve Terakki’nin Bektaşilik ilişkisi ve birlikteliği bu bağlamda doğar ve gelişir. Bunun en güzel örneklerini Balkanlardaki Jön / Genç Türk hareketinde görüyoruz. Bir Bektaşi olan Resneli Niyazi Bey’in “Hürriyetin İlanı” için dağa çıktığı sıralarda güncesine düştüğü 05. 07. 1908 tarihli notunda;


Arnavutça bilmeleri Arnavut kökenli olduklarını kanıtlamaz. Bugün olduğu gibi, geçmiştede atalarımız bulunduğu bölgelere göre bazı yabancı dilleri biliyorlardı.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Makedonya: Coğrafya, Tarih Ve Etnik Yapı

Mesajgönderen Avşaroğlu » 15 Tem 2011, 18:38

Reseneli Niyazi Bey'i duymuştum. O bölgenin ittihatçıların merkezlerinden biri olduğunu da biliyorum ama başka bilgi yok sanırım nerden geldikleri filan.
Kullanıcı avatarı
Avşaroğlu
Çavuş
Çavuş
 
Mesajlar: 62
Kayıt: 16 Mar 2011, 00:17


Dön Atatürk'ün Soyu, Kızıl Oğuz(Kocacık) ve Konyar Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir