Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

17. Yüzyılda Haleb Türkmen Cemaatleri

Burada Haleb Türkmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

17. Yüzyılda Haleb Türkmen Cemaatleri

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:33

E. HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

17. Yüzyılda Haleb Türkmenlerine tabi olan cemaatlerin isim ve vergi nüfusları ile sahip oldukları hayvanların yıllara göre miktarları aşağıda ayn başlıklar altında ve alfabetik sıraya göre verilmiştir. Ayrıca, tabi oldukları kethüdalarının isimleri ile oturak ya da göçer oldukları ve hangi bölgelerde bulundukları da zikredilmiştir.

-Abalu

Beğdili taifesinden olan Abalu cemaatinin 1630'da 52 hane vergi nüfusu ile 49.467 adet koyunları, 1642'de de Ali ve Müşerref kethüdaların yönetiminde 77 nefer vergi nüfusu ile 31.496 adet koyun ve 239 adet develeri vardı. Yine 1642'de Yeni-il'de de bu cemaat mensuplarından 168 hane vergi nüfusunun olduğu ve Mancılık nahiyesine bağlı bazı yurtlarda muayyen ücretler mukabilinde yayladıkları anlaşılmaktadır.

1663'te Abalu cemaatini iki şube olarak görmekteyiz. Bu şubelerden ilki İdris Kethüda'ınn yönetiminde olup, bunların 102 nefer vergi nüfusu ile 20.178 adet koyun ve 235 adet de develeri vardı. Aynca, İdris Kethüda'ya bağlı olan 4 nefer vergi nüfusu daha vardı ki, bunların da 400 adet koyun ve 14 adet develeri bulunmaktaydı. İkinci Abalu şubesi ise Meş'al Kethüda'ınn yönetiminde 77 nefer vergi nüfusu ile 16.564 koyun ve 211 adet de deveye sahip idiler.

1667'de iki şubeden müteşekkil olan Abalu'nun Meş'al Kethüda'ınn yönetimindeki ilk şubesinin 122 hane vergi nüfusu ile 23.810 adet koyun ve 303 adet develeri, ' Assaf Kethüda'ınn yönetimindeki ikinci şubesinin ise 60 hane vergi nüfusu ile 12.291 adet koyun ve 60 adet develeri bulunmaktaydı. Ayrıca, bunlara tabi olduğu anlaşılan Müşir oğulları cemaatinin de 33 hane vergi nüfusu ile 7.760 adet koyun ve 40 adet develeri vardı. Yine Abalu'dan oldukları anlaşılan ve İdris'in yönetiminde bulunan Mir-Hacelü? adlı cemaatin de 55 hane vergi nüfusu ile 9.880 adet koyun ve 50 adet de develeri bulunmaktaydı.

1673'te yine iki şube olarak görülen Abalu cemaatinin Meş'al oğulları adıyla zikredilen şubesinin 122 hane vergi nüfusu ile 24.010 adet koyun ve 313 adet develeri, İdris Kethüda yönetiminde olan ikinci şubesinin ise 55 hane vergi nüfusu ile 9.945 adet koyun ve 54 adet de develeri vardı. Ayrıca, bu ikinci şubeye tabi olan Assaf mahallesinin 60 hane vergi nüfusu ile 13.351 adet koyun ve 60 adet develeri, Müşir oğulları mahallesinin de 33 hane vergi nüfusu ile 7.810 adet koyun ve 40 adet develeri olup, böylece bunların toplam olarak 31.106 adet koyun ve 365 adet de develeri bulunmaktaydı. Bu iki Abalu şubesi mahalleleriyle birlikte 1691'de padişah fermanıyla iskan edilmişlerdir. Bunların iskan mahalleri ise Trablusşam eyaletine tabi olan Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köyleri idi. Öte yandan, Abalu cemaati mensuplarından 60 neferin, Meş'al Bey oğlu Müşerref Bey, Bad oğlu Hacı Ali ve 'Assaf adlı kethüdalar ile Göçer Sevillü adlı cemaatin kethüdası yönetiminde ve diğer Türkmen cemaatleri ile birlikte 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere çağrıldıklarını da biliyoruz.

-Acurlu

Acurlu'yu 16. yüzyılda muhtelif şubeleri ve oldukça kalabalık nüfusu olan müstakil cemaatlerden biri olarak görmekteyiz. Fakat, 17. yüzyıl kayıtlarında bunların sadece küçük bir şubesinden bahsedilmektedir. Buna göre, 1630'da Taşlı Öyük adlı bir köyde sakin oldukları ve yerleşik hayata geçtikleri anlaşılan Acurlu'nun 8 evli (bennak) vergi nüfusu bulunmaktaydı.

-Afşarlu Eymiri

Eymir taifesinden olan bu cemaatin 1630'da Hacı Mustafa adlı kethüdanın yönetiminde 28 hane vergi nüfusu ile 20.768 adet koyunları, 1642'de ise Dursun Kethüda'nın yönetiminde 13 hane vergi nüfusu ile 5.640 adet koyun ve 12 adet develeri vardı/4S. Yine 1642'de Dursun Kethüda'ınn yönetiminde 11 hane vergi nüfusunun da Yeni-İl'de kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

17. yüzyılda, Afşarlu Eymiri'nden başka, Haleb Türkmenleri içerisinde Affan oğlu, Dündarlu, Kara Gözlü, Sincarlı, Yosunlu ve Çarıklu adını taşıyan 6 Eymir obası daha bulunmaktaydı ki, bunların vergi nüfusları ile sahip oldukları hayvan miktarları ayrı başlıklar altında incelenmiştir.

-Ağca Koyunlu

Küçük bir cemaat olan ve kimin yönetimde olduğu belirtilmeyen Ağca Koyunlu'nun 1663'te 10 nefer vergi nüfusu ile 1.080 adet koyun ve 22 adet de develeri vardı. Fakat, Yeni-il'deki Ağca Koyunlu mensuplarının sayıca daha kalabalık olduğu görülmektedir. Nitekim, bunlardan 150 nefer Behram oğlu İsmail Bey, Keçeli oğlu Musli Bey ve Erzeman oğlu Hacı Murad Kethüda ile Yeni oba kethüdası Ahmed Bey'in yönetiminde 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere de çağrılmışlardır.

-Ağcalu Afşarı

Afşar (=Avşar) taifesine mensup olan bu cemaatin 1630'da Ali adlı kethüdanın yönetiminde 60 nefer evli vergi nüfusu (24 hane ve 36 bennak) ile 13.935 adet koyunları, 1642'de 22 nefer vergi nüfusu ile 1.406 adet koyunları754, 1663'te 23 nefer vergi nüfusu ile 1.651 adet koyun ve 8 adet develeri, 1667'de Mehmed Kethüda'ınn yönetiminde 25 nefer vergi nüfusu ile 2.967 adet koyun ve 4 adet develeri, 1673' te de yine Mehmed Kethüda'ınn yönetiminde 32 nefer (31 bennak ve 1 imam) vergi nüfusu ile 3.157 adet koyunları bulunmaktaydı. Ayrıca, Yeni-il'de de 17. yüzyılda az sayıda Ağcalu cemaati mensuplarının olduğunu görmekteyiz.

-Akaş

1630'da 'Amik-evi'ne tabi olduğu anlaşılan bu cemaatin 14 nefer evli vergi nüfusu ile bin aded koyunları vardı-. 16 4 2'de bu defa Şam vilayetinde bulunan 'Akaş'ın 3 nefer vergi nüfusu ile 145 adet koyunları, 1663'te 4 bennak vergi nüfusu ile 600 adet koyunları, 1667'de 7 bennak vergi nüfusu ile 363 adet koyunları, 1673'te de 7 bennak vergi nüfusu ile 392 adet koyunları bulunmaktaydı.

-Arablu

Beğdili taifesinden olan bu cemaatin 1642'de Musa ve İbrahim adlı kethüdaların yönetiminde 23 nefer vergi nüfusu ile 3.162 adet koyun ve 109 adet de develeri vardı. Aynca, Musa Kethüda'ya bağlı olan 27 hane vergi nüfusu da bu tarihte Yen-il'de kayıtlı bulunmaktaydı.
Arablu'yu 1663'te, Mahmud, Abdurrahman ve Musa adlı kethüdaların yönetiminde olmak üzere, üç şube olarak görmekteyiz. Bunlardan ilkinin 24 nefer vergi nüfusu ile 3.380 adet koyun ve 43 adet develeri, ikincisinin 6 nefer vergi nüfusu ile 480 adet koyun ve 14 adet develeri, üçüncüsünün ise 11 nefer vergi nüfusu ile 1.339 adet koyun ve 30 adet de develeri bulunmaktaydı.
1667'de bu defa iki şube olarak gördüğümüz Arablu'nun Arablu Musa adlı şubesinin 15 hane vergi nüfusu ile 1.419 adet koyun ve 32 adet develeri, Arablu İbrahim adlı şubesinin de 13 hane vergi nüfusu ile 1.259 adet koyun ve 2 adet develeri vardı.

Bundan sonraki sayımların yer aldığı 1673 tarihli defterde de bu iki şubenin aynı vergi nüfusu ile yine aynı miktarda hayvanlara sahip oldukları görülmektedir. Muhtemelen yeniden sayımı yapılamadığı için bu cemaatin vergi kaynakları bir önceki deftere göre aynen yazılmıştır.

-Baharlu

1663'te Şam vilayetinde olduğu anlaşılan Baharlu'nun bu zamanda 6 nefer (bennak) vergi nüfusu ile 800 adet koyunları olup, diğer tahrir defterlerinde bu cemaatten bahsedilmemektedir.

-Balabanlı Afşarı

Afşar taifesinden olan bu cemaatin 1630'da 29 nefer evli vergi nüfusu ile 2.262 adet koyunları, 1642'de 25 nefer vergi nüfusu ile 937 adet koyunları , 1663'te 15 nefer vergi nüfusu ile 949 adet koyunları, 1667'de de Haleb'de sakin oldukları anlaşılan 6 nefer vergi nüfusu ile 200 adet koyunları bulunmaktaydı. 1673'te ise bu cemaat Boz Koyunlu'nun bir mahallesi olarak gösterilmiştir (bkz. Boz Koyunlu).

-Başı Büyüklü

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ortalarında 2 hane, 4 mücerred vergi nüfusu bulunan Başı Büyüklü'nün 1630'da 13 hane vergi nüfusu ile 3.496 adet koyunları, 1642'de 5 nefer vergi nüfusu ile 630 adet koyunları, 1663'te 4 nefer vergi nüfusu ile 1.590 adet koyun ve 4 adet develeri, 16 67'de 4 nefer vergi nüfusu ile 1.733 adet koyun ve 6 adet develeri, 1673'te ise 4 hane vergi nüfusu ile 1.400 adet koyun ve 14 adet de develeri bulunmaktaydı. Bu cemaatin mensuptan 1691'de padişah fermanıyla iskana tabi tutulmuşlardır.

-Başım Kızdı Çepnisi

16. yüzyılın ortalarında 6 hane ve 6 mücened vergi nüfusu olan bu Çepni şubesinin 1630'da Hüseyin adlı kethüdanın yönetiminde 36 nefer (25'i evli yani hane ve bennak, 1 l'i de mücened) vergi nüfusu ile 3.958 adet koyunları bulunmaktaydı.
1642'de Adana, Aydın ve Saruhan vilayetlerinde oldukları anlaşılan Başım Kızdı Çepnisi'nin 30'u bennak ve 20'si de mücened olmak üzere 77 nefer vergi nüfusu ile 2.771 adet koyun ve 24 adet de develeri vardı.

1663'te Rum vilayetinde olan bu cemaat mensuplarının bu tarihte de 25'i bennak olmak üzere 30 nefer vergi nüfusu ile 1.526 adet koyun ve 40 adet de develeri bulunmaktaydı184.
1667'de Ağca Koyunlu yakınlarında oldukları anlaşılan bir Başım Kızdı Çepnisi şubesinin 7 nefer vergi nüfusu ile 427 adet koyunları vardı185. Ayrıca, bu zamanda Menteşe sancağının Emlak nahiyesinde Çaltı köyü yakınlarındaki Toyluk Gölü adlı yerde sakin olan bir şubesi 13 bennak vergi nüfusu ile 3 adet deveye, yine aynı sancakta Bilan adlı köyde sakin olan bir mahallesi 6 nefer vergi nüfusu ile 2 adet deveye, Kara Hisar-ı Sahib nahiyelerinde bulunan ve "göçer" oldukları ifade edilen başka bir mahallesi 9 bennak vergi nüfusuna, bir diğer mahallesi de 14 nefer vergi nüfusu ile 1.827 adet koyun ve 15 adet de deveye sahip bulunmaktaydı.

1673'te Başım Kızdı Çepnisi'nin 13 bennak ve 3 mücerred vergi nüfusu yine Menteşe sancağının Emlak nahiyesine bağlı olan Çaltı köyü yakınlarındaki Toyluk-Gölü mevkiinde; 6 bennak vergi nüfusu ve 2 adet develeri olan bir mahallesi Bilan köyünde, 9 bennak vergi nüfusu olan ve "göçer" oldukları ifade edilen bir başka şubesi de Kara Hisar-ı Sahib nahiyesinde bulunuyordu. Yine bu tarihte 8 bennak vergi nüfusu ile 531 adet koyunları olan bu cemaat mensuplarından bir grup da Ağca Koyunlu içinde yer almaktaydı.
Bugün Balıkesir, İzmir (Bergama), Manisa ve Aydın vilayetlerinde yerleşmiş bir halde bulunan Çepniler herhalde bunlardan başkası değildir. Zira, adı geçen yerlerde 16. yüzyıldan önce Çepni adını taşıyan herhangi bir teşekkül mevcut değildi.

-Bayad

Bayad adı esasen Türkmenler arasında yer alan büyük bir boyun adı olmakla birlikte, Haleb Türkmenleri arasında da Bayad adını taşıyan küçük bir cemaat yer almaktaydı. 16. yüzyılda yine aynı adı taşıyan boyun içerisinde yer alan ve 1526'da 28 hane, 1536'da da 5 nefer vergi nüfusuna sahip bulunan bu cemaat mensuplarından 1642'de sadece bir nefer, 1663'te de 2 nefer vergi nüfusu Şam vilayetinde bulunmaktaydı. 1673'te ise artık Bayatlu Bayadı adıyla bilinen ve Rüstem adlı kethüdanın yönetiminde olduğu anlaşılan bu cemaatin 12 bennak vergi nüfusu ile 831 adet koyunları vardı.

-Bayındır

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılda müstakil cemaatlerden biri olarak görülen Bayındır cemaatinin 1630'da 43 hane vergi nüfusu ile 53.558 adet koyunları, 1642'de ise Bayram Hoca'nın yönetiminde 53 nefer vergi nüfusu ile 20.347 adet koyun ve 265 adet de develeri vardı. Aynca, 1642'de Bayındır cemaatinden 100 adet koyunu olan bir nefer de Şam vilayetinde bulunmaktaydı. Fakat, 1642'de Bayram Hoca'nın yönetiminde 154 hane vergi nüfusunun Yeni-il'de bulunması, bunların gerçekte sayıca daha kalabalık olduğunu göstermektedir.

Bayındır cemaati 1663'te üç şubeden müteşekkil olup, Yusuf Kethüda'nın yönetimindeki şubesinin 21 nefer vergi nüfusu ile 3 bin adet koyun ve 48 adet develeri, Rüstem Kethüda'nın yönetimindeki şubesinin 39 nefer vergi nüfusu ile 7.864 adet koyun ve 60 adet develeri, Sarı Kethüda'nın yönetimindeki şubesinin de 10 nefer vergi nüfusu ile 1.849 adet koyun ve 20 adet develeri vardı.
1667'de yine Rüstem adlı kethüdanın yönetimindeki şubesinin 63 hane vergi nüfusu ile 8.584 adet koyun ve 79 adet develeri, Yusuf adlı kethüdanın yönetimindeki şubesinin 23 hane vergi nüfusu ile 3.974 adet koyun ve 32 adet develeri, Ramazan adlı kethüdanın yönetimindeki şubesinin ise 14 hane vergi nüfusu ile 1.550 adet koyun ve 17 adet de develeri bulunmaktaydı.

1673'te de Bayındır cemaatini yine üç şube olarak görmekteyiz. Rüstem Kethüda'nın yönetiminde olan şubesinin 50 hane vergi nüfusu ile 4.795 adet koyun ve 66 adet develeri, Hacı Ahmed Kethüda'nın yönetiminde olan şubesinin 28 hane vergi nüfusu ile 4.063 adet koyun ve 11 adet develeri, Ramazan Kethüda'nın yönetiminde olan mahallesinin ise 16 hane vergi nüfusu ile 1.550 adet koyun ve 16 adet de develeri bulunmaktaydı. Bu cemaat mensuplarının tamamı padişah fermanıyla 1691'de iskan edilmişlerdir.

Kaynakça
Kitap: 17. YÜZYILDA HALEB EYALETİ VE TÜRKMENLERİ
Yazar: Enver ÇAKAR
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: 17. Yüzyılda HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:34

Rakka eyaletinde Belih Nehri'nin doğu yakasına yerleştirildikleri anlaşılan ve toplam sayısı 100 nefer olan Bayındır mensupları 1728'de firar etmiş iseler de ertesi yıl Fırat Nehri'nden geçirilerek iskan mahallerine geri götürülmüşlerdir.
Öte yandan, Bayındır cemaatinden 20 nefer, Rüstem Kethüda oğlu Halid ve Kara Ramazan adlı kethüdaların yönetiminde, 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere de çağrılmışlardır.

-Beçelü (Peçelü)

Bayad taifesinden olan ve 16. yüzyılda diğer cemaatlere nazaran daha fazla nüfuslu (1536'da 113 hane ve 95 mücerred) oldukları görülen Beçelü'nün 1630'da 24 hane vergi nüfusu ile 16.862 adet koyunları, 1642'de 2 hane vergi nüfusu ile 1.400 adet koyunları ve "oturak" olan bir başka şubesinin de 5 nefer vergi nüfusu ile 450 adet koyun ve 11 adet develeri vardı. Ayrıca, 1642'de Şam vilayetinde de bu cemaatten 322 adet koyunları olan iki nefer vergi nüfusu daha bulunmaktaydı.
1663'te Yağlu oğlunun yönetiminde olan Beçelü'nün 5 nefer vergi nüfusu ile 721 adet koyunları, "oturak" olanın ise 2 nefer vergi nüfusu ile 500 adet koyunları vardı.
1667'de yine Yağlu oğlu Hacı Doğan m yönetiminde 18 nefer vergi nüfusu ile 7.168 adet koyun ve 42 adet develeri, "oturak" olanların da 4 nefer vergi nüfusu ile 740 adet koyun ve 6 adet de develeri mevcuttu.

1673'te ise Yağlı oğlu adıyla zikredilen ve 20 hane vergi nüfuslu olan bir şubesinin 4.595 adet koyun ve 42 adet develeri, "oturak" olan diğer şubesinin de 7 hane vergi nüfusu ile 750 adet koyun ve 6 adet develeri bulunmaktaydı.

-Beğillü

Beğdili taifesinden olan ve 17. yüzyıla nazaran 16. yüzyılda daha kalabalık bir nüfusa sahip bulunan Beğillü'nün 1630'da 23 hane vergi nüfusu ile 7.540 adet koyunları vardı. Ayrıca, Kilis-oturağı'na tabi olan ve Şazgin adlı köyde sakin bulunan bir şubesinin de sadece 1 bennak ve 1 mücerred vergi nüfusunun olduğunu görmekteyiz.
Beğillü'nün 1642'de 19 nefer vergi nüfusu ile 1.449 adet koyunları vardı. Bu zamanda Solak Kethüda'nın yönetiminde 22 hane vergi nüfusuna sahip olan bir Beğillü grubunun da Yeni-il'de olduğu anlaşılmaktadır. 1663'te 25 nefer vergi nüfusu ile 1.792 adet koyun ve 8 adet de deveye sahip olan Beğillü'yü 1673 yılı tahririnde Firuz Kethüda'ya. tabi olan Boz Koyunlu'nun bir mahallesi olarak görmekteyiz.

-Beğliklü

1520 tarihli bir tahrir defterinde kendisinden "Yörükan-ı Beğlik Avşarı" olarak bahsedilen bir taife bulunmaktadır. Bu taifeye bağlı olan ve onunla aynı adı taşıyan Beğliklü cemaatinin 1536'da iki şubesi olup, biri 169 hane ve 39 mücerred, diğeri de Pir Ali ve Cihanlu adlı kethüdaların idaresinde olmak üzere 3 hane ve 1 mücerred vergi nüfusuna sahipti.

17. yüzyıl kayıtlarında artık hangi taifeden oldukları belirtilmeyen Beğliklü'yü 1630'da 4 şubeye ayrılmış olarak görmekteyiz. Bunlardan Amik-evi ne tabi olan bir şubesinin 56 nefer evli vergi nüfusu ile 14.862 adet koyunları, Gayşlii adıyla bilinen bir başka şubesinin 16 nefer evli vergi nüfusu ile 2.666 adet koyunları, Hasan Kethüda yönetiminde bulunan üçüncü şubesinin de 31 nefer evli vergi nüfusu ile 9.708 adet koyunları bulunmaktaydı. Bunlardan başka, Beğliklü'nün 'Amik'de Kilis oturağı'na tabi olarak 16 bennak (evli) ve 2 mücened (bekar) vergi nüfusunun daha olduğunu görmekteyiz.
1642'de Kabak Abdal oğlu Hasan Çelebi'nin yönetiminde olan Beğliklü'nün 46 nefer vergi nüfusu ile 3.759 adet koyun ve 21 adet de develeri bulunmaktaydı. Yine, 1642'de Gayşlü Beğliklüsü olarak adlandırılan bir başka Beğliklü grubunun da 27 nefer vergi nüfusu ile 3.268 adet koyun ve 85 adet develeri vardı. Öte yandan, Yeni-il'e ait 1642 tarihli bir defterde Ali el-Ganim idaresinde 35 hane vergi nüfuslu bir Gayşlü grubunun yer alması, bunların Yeni-il'e yaylamak maksadıyla gittiğini de göstermektedir.
1663'te Kara Beğliklü adı ile zikredilen bir Beğliklü grubunun 33 nefer vergi nüfusu ile 3.178 adet koyun ve 27 adet de develeri bulunmaktaydı. Bu tarihte Rum vilayetinde olduğu anlaşılan Gayşlü Beğliklüsü nün de 29 nefer vergi nüfusu ile 1.508 adet koyun ve 38 adet de develeri vardı.

1667'de Süleyman Kethüda'nın yönetiminde olduğu görülen Gayşlü Beğliklüsü'nün 22 nefer vergi nüfusu mevcuttu. Ayrıca Dernenşe adlı mahallesinde de 6 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı. Kara Beğliklü'nün ise Esenlü oğlanı adlı mahallesinin 35 nefer vergi nüfusu ile 5.211 adet koyun ve 11 adet develeri, Kabak Abdal Uşağı adı ile zikredilen mahallesinin de 11 nefer vergi nüfusu ile 950 adet koyun ve 3 adet de develeri bulunmaktaydı.

1673'te yine Süleyman Kethüda'nın yönetiminde bulunan Gayşlü Beğliklüsü'nün 22 bennak vergi nüfusu, Ali Kethüda'ya tabi olan Kara Beğliklü'nün 41 nefer (40 bennak ve 1 imam) vergi nüfusu ile 6.290 adet koyun ve 14 adet develeri, Kabak Abdal oğlu adıyla zikredilen şubesinin ise 10 bennak vergi nüfusu ile 580 adet koyunları bulunmaktaydı. Ayrıca, Gayşlü Beğliklüsü'ne mensup olan 6 bennak vergi nüfusunun da bu zamanda Menteşe bölgesinde olduğu anlaşılmaktadır.

-Beğmişlü

17. yüzyılda Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ilk yarısında hazırlanmış olan defterlerde Acurlu cemaatleri arasında gösterilen Beğmişlü'nün 1630'da 24 nefer vergi nüfusu ile 29.896 adet koyunları, 1642'de de 27 nefer vergi nüfusu ile 9.406 adet koyun ve 181 adet develeri vardı. Yine 17. yüzyılda Şam vilayetinde de Aralık-evi tabir edilen yere tabi olan Beğmişlü mensuplarına da tesadüf etmekteyiz. Bunların ise 1630'da Ebu Riş adlı kethüdanın yönetiminde 24 hane vergi nüfusu ile 25.064 adet koyunları, 1642'de de Ahmed Kethüda'ınn yönetiminde 24 nefer vergi nüfusu ile 10.877 adet koyunları bulunmaktaydı. Bunlardan başka, 1642'de Yeni-il'de de bu cemaat mensuplarının olduğunu görmekteyiz.

1663'te Abdullah Kethüda'nın yönetiminde bulunan Beğmişlü'nün 4 bin adet koyunları ile 20 nefer vergi nüfusları mevcut idi. Ayrıca, Ganim adlı kethüdanın yönetiminde olmak üzere 16 nefer vergi nüfusu daha vardı, ki bunların toplam olarak 3.705 adet koyun ve 50 adet develeri, bir başka şubesinin de 6 nefer vergi nüfusu ile 2.125 adet koyun ve 23 adet de develeri vardı.

1667'de yine Abdullah Kethüda'ınn yönetiminde bulunan ve Şam Beğmişlisü adıyla da bilinen şubesinin 29 hane vergi nüfusu ile 1.521 adet koyunları, Ganim Kethüda'nın yönetimindeki şubesinin ise 61 hane vergi nüfusu ile 2.680 adet koyun ve 51 adet de develeri vardı.

1673'te de Abdullah Kethüda'nın yönetiminde olan Şam Beğmişlüsü adlı cemaatin 31 nefer (30 bennak ve 1 imam) vergi nüfusu ile 1.825 adet koyunları, Şam vilayetinde olan ve Ganim adlı kethüdanın yönetiminde bulunan başka bir şubesinin de 68 hane vergi nüfusu ile 3.150 adet koyun ve 45 adet develeri olup, bunların tamamı 1691'de iskan edilmişlerdir. Rakka eyaletinde Belih Nehri'nin batı yakasına yerleştirildikleri anlaşılan ve toplam sayıları 136 nefer olan Beğmişlü mensupları 1728'de bulundukları yerlerden firar etmiş iseler de ertesi yıl Fırat Nehri'nden geçirilerek tekrar iskan mahallerine geri götürülmüşlerdir.
Öte yandan, Beğmişlü mensuplarının Ganim Bey' in yönetiminde olmak üzere 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere çağrıldıklarını da biliyoruz.

-Beleklü Bayadı

Bayad taifesinden olan ve 16. yüzyılın ortalarında 61 hane, 31 mücerred vergi nüfusu bulunan Beleklü Bayadı'nın 1630'da 66 hane vergi nüfusu ile 42.896 adet koyunları vardı. Dolayısıyla, 80 yıl içerisinde bunların vergi nüfusunda kayda değer bir artış olmadığı gibi, bundan sonraki yıllarda da bir miktar azalma görülmektedir.
Beleklü Bayadı'nın 1642'de iki şubesi olup, İvaz Kethüda'nın yönetimindeki şubesinin 39 nefer vergi nüfusu ile 7.864 adet koyun ve 98 adet develeri, Topal Kethüda'nın yönetimindeki diğer şubesinin de 8 nefer vergi nüfusu ile 1.550 adet koyun ve 19 adet de develeri mevcuttu.
1663'te Beleklü Bayadı yine iki şube olup, kalabalık olan şubesinin 37 nefer vergi nüfusu ile 2.500 adet koyun ve 30 adet develeri, diğer şubesinin ise 4 nefer vergi nüfusu ile 500 adet koyun ve 2 adet de develeri bulunmaktaydı.

1667'de Kalender Kethüda'nın yönetiminde bulunan şubesinin 4 nefer vergi nüfusu ile 668 adet koyun ve 7 adet develeri251, Eğri Veli'nin yönetiminde bulunan ikinci şubesinin de 38 nefer vergi nüfusu ile 4.016 adet koyun ve 16 adet develeri vardı.
1673'te ise 35 hane vergi nüfusu olan bir şubesinin 2.984 adet koyun ve 53 adet develeri, Pehlivanlu'nun yanında olduğu anlaşılan diğer şubesinin de 4 nefer vergi nüfusu ile 678 adet koyun ve 8 adet de develeri bulunmaktaydı.

-Boynu Kısalu Afşarı

Bu cemaat, 16. yüzyıl tahrirlerinde Gündüzlü Avşarı taifesine tabi olarak gösterilmiştir. 17. yüzyıl tahrirlerinde ise, artık Gündüzlü Avşarı taifesinden bahsedilmediğinden, bunlar Afşar (=Avşar) taifesi mensubu olarak gösterilmişlerdir. Bu kaynaklara göre, Boynu Kısalu Afşarı'nın 1630'da Kasım (Hacı Kasım) adlı kethüdanın yönetiminde 24 hane vergi nüfusu ile 2.114 adet koyunları, 1642'de yine aynı kethüdanın yönetiminde 25 hane vergi nüfusu ile 2.063 adet koyunları, 1663'te 20 hane vergi nüfusu ile 2.555 adet koyun ve 20 adet develeri, 1667'de de 23 hane vergi nüfusu ile 5.004 adet koyun ve 34 adet develeri vardı. 1673'te ise Şam vilayetinde oldukları anlaşılan ve 23 hane vergi nüfusu bulunan Boynu Kısalu mensuplarının bu tarihte de 5.015 adet koyun ve 34 adet develeri bulunmaktaydı.

-Boynu Yoğunlu

1663'te İsmail Kethüda'nın yönetiminde Şam vilayetinde bulunan bu cemaatin 400 adet koyunu ile 2 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı. Ayrıca, Yeni-il'de ve Karaman vilayetinde de bu cemaat mensuplarının olduğunu bilmekteyiz.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: 17. Yüzyılda HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:38

-Boz Koyunlu

Boz Koyunlu cemaati, 16. yüzyılda Beğdili taifesinin en büyük şubesi olup, 1520'de bu aileden olan At-Güden Bey ile Mahmud Bey'in oğlu Bekir Bey boybeyliğini ellerinde tutuyorlardı. 1536'da yine At-Güden Bey ile Mahmud Bey'in oğulları olan Bekir Bey ve Mürsel Bey'i Beğdili taifesinin boybeyleri olarak görmekteyiz263. Dolayısıyla, Boz Koyunlu'dan olan bu iki aile 16. yüzyılda Beğdili taifesinin boy yönetimine hakim durumda idiler.

17. yüzyılda Beğdili taifesinin yine en büyük şubelerinden biri olarak karşımıza çıkan Boz Koyunlu 1630'da iki kola ayrılmıştı. Bunlardan Piri Bey'in yönetiminde olan kol 102 nefer vergi nüfusu (100'ü evli ve 2'si de bekar) ile 25.766 adet koyuna, Hüseyin Bey'in yönetiminde olan diğer kol da 113 hane vergi nüfusu ile 50.376 adet koyuna sahip bulunmaktaydı. Bunlardan başka, Türkmen Tahrir Defterinde "müteka'idin re'aya-yı Türkman-ı Haleb" başlığı altında zikredilmiş olan mensuplan da olup, bunların artık yerleşik hayata geçtikleri anlaşılmaktadır. "Kilis-oturağı"na tabi olmak üzere Telbeşar nahiyesinin Süleymani adlı köyünde sakin olan bu Boz Koyunlu grubunun da 4 bennak ve 2 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı. Öyle anlaşılıyor ki, Boz Koyunlu cemaati Beğdili taifesinin boybeyliğini bu zamanda da ellerinde tutuyorlardı. Piri ve Hüseyin adlı beyler de bu taifenin boybeyleri konumunda idiler.

Boz Koyunlu cemaati 1642'de bu defa üç ailenin yönetiminde bulunmaktadır. Bu ailelerden ilki Ken'an Bey ve Dayı Bey in yönetiminde olup, 83 nefer vergi nüfusu ile 9.567 adet koyunlan, İsmail Bey'in yönetiminde olan ikinci Boz Koyunlu şubesinin 139 nefer vergi nüfusu ile 13.424 adet koyun ve 143 adet develeri, Hüseyin Bey'in yönetiminde olan üçüncü Boz Koyunlu şubenin de 30 nefer vergi nüfusu ile 3.827 adet koyun ve 16 adet de develeri vardı. Yine Boz Koyunlu'dan bazı kimselerin de bu zamanda Yeni-il'de oldukları ve buradaki bazı yaylakları muayyen ücretler mukabilinde kullandıklan anlaşılmaktadır.

1663'te Boz Koyunlu'yu yine muhtelif şubelere aynlmış olarak görmekteyiz. Bunlardan Firuz Kethüda'nın yönetiminde olan bir şubesinin 83 nefer vergi nüfusu ile 12.562 adet koyun ve 73 adet develeri, yine Firuz Kethüda'ya tabi olan bir başka şubesinin de 18 nefer vergi nüfusu ile 4.150 adet koyun ve 33 adet de develeri bulunmaktaydı. Seyfhan' ın yönetiminde olan bir başka Boz Koyunlu şubesinin 110 nefer vergi nüfusu ile 10.042 adet koyun ve 243 adet develeri, Seyfhan'a tabi olan başka bir şubesinin de 23 nefer vergi nüfusu ile 700 adet koyun ve 28 adet develeri bulunmaktaydı.
1667'de Seyfhan ın yönetiminde bulunan Boz Koyunlu 7 mahalleye ayrılmıştı. Bu mahallelerden Doğanlu' da 31 hane vergi nüfusu ile 5.380 adet koyun ve 41 adet deve, Hacı Afşar'da 10 hane vergi nüfusu ile 1.210 adet koyun ve 15 adet deve, Maksudlu'da 4 hane vergi nüfusu ile 592 adet koyun ve 2 adet deve, Balabanlu'da 19 hane vergi nüfusu ile 1.954 adet koyun ve 5 adet deve, Suday' da 10 hane vergi nüfusu ile 768 adet koyun ve 10 adet deve, Kabaklu, Medliclü ve Çakalda 13 hane vergi nüfusu ile 1.716 adet koyun ve 8 adet deve, Balabanlu da da 11 hane vergi nüfusu ile 480 adet koyun ve 7 adet deve bulunmaktaydı, ki bütün bu Boz Koyunlu mahalleleri Beş Depe kışlakçıyanlarından idiler.

Aynı tarihte Boz Koyunlu cemaatine bağlı başka bir kolun ise 15 mahallesinin olduğunu görmekteyiz. Bu mahallelerden Taş Baş'da 29 evli (bennak) vergi nüfusu ile 88 adet koyun ve 7 adet deve, Halicalu'da 30 hane ve 3 mücerred vergi nüfusu ile 3.733 adet koyun ve 9 adet deve, Kırşehir'de oldukları anlaşılan başka bir mahallesinde 4 hane vergi nüfusu ile 1.090 adet koyun ve 2 adet deve, Kürdler'de 60 koyun ve 1 devesi olan sadece bir hane, Farklu'da 3 hane vergi nüfusu ile 75 adet koyun, Sevillii'de 14 hane vergi nüfusu ile 2.121 adet koyun ve 7 adet deve, Beğillii'de 28 hane vergi nüfusu ile 1.552 adet koyun ve 4 adet deve, Mehmad Hacılu'da 16 hane vergi nüfusu ile 2.357 adet koyun ve 5 adet deve, Boz Koyunlu'da. 23 hane vergi nüfusu ile 1.493 adet koyun ve 6 adet deve, Çakırlu'da 27 hane vergi nüfusu ile 1.050 adet koyun, Emenleklu de -ki bunlar Antakya yakınındaki Koz Viran adlı köyde sakinlerdi- 17 hane vergi nüfusu ile 509 adet koyun, Kotan'da 12 hane vergi nüfusu ile 615 adet koyun, Kuzucaklu da 19 hane vergi nüfusu ile 100 adet koyun, Esneklü'de de 29 hane vergi nüfusu ile 1.756 adet koyun ve 15 adet deve bulunmaktaydı. Ayrıca bunların torunlarından oluşan bir mahallesinde de 41 hane vergi nüfusu ile 750 adet koyun ve 26 adet deve mevcuttu.

1673'te Boz Koyunlu cemaatinin bir kolu (Seyfhan) yine 7 mahalleden meydana geliyordu. Bu mahallelerden Doğanlu'da 45 hane vergi nüfusu ile 6.559 adet koyun ve 20 adet deve, Balabanlu da 22 hane vergi nüfusu ile 1.890 adet koyun ve 7 adet deve, Suday ve Eyülü' de 10 hane vergi nüfusu ile 745 adet koyun ve 6 adet deve, Medlic, Çakal ve Kabaklar da. 10 hane vergi nüfusu ile 1.372 adet koyun ve 5 adet deve, Maksudlu da 5 hane vergi nüfusu ile 595 adet koyun, Hacı Afşarlu da da 10 hane vergi nüfusu ile 1.296 adet koyun ve 14 adet deve bulunmaktaydı. Boz Koyunlu'nun bu zamanda sahip olduğu toplam hayvan miktarı ise 12.454 adet koyun ile 52 adet deveden ibaretti. Bunlardan başka, Seyfhan Boz Koyunlu sunun Balabanlu adlı bir mahallesinin de 11 hane vergi nüfusu ile 480 adet koyunları ve 7 adet develeri mevcut idi. Boz Koyunlu'nun bütün mensupları 1691'de padişah fermanıyla iskana tabi tutulmuşlardır.

Yine aynı tarihte Boz Koyunlu'nun bir kolu da Şam vilayetinde bulunuyordu. Bunlardan Taş Baş adlı bir grubun 42 bennak vergi nüfusu ile 124 adet koyun ve 8 adet de develeri vardı. Firuz Kethüda'ya tabi olan esas ana kol ise 10 mahalleden meydana geliyordu. Bu mahallelerden Esneklü'de 67 nefer vergi nüfusu, Sevillude 14 nefer vergi nüfusu, Beğillü'de 34 nefer vergi nüfusu, Halicelü'de 18 nefer vergi nüfusu, Emenleklü' de 16 nefer vergi nüfusu, Çakırlu da 26 nefer vergi nüfusu, Mehmad Hacılu da 18 nefer vergi nüfusu, Kotan'da 13 nefer vergi nüfusu, Kuzucaklu'da 8 nefer vergi nüfusu ve Kurdlu'da da 9 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı. Bu cemaate mensup olan mahallelerdeki toplam hayvan miktarı ise 14.895 koyun ile 41 adet deveden ibaretti. Ayrıca, 1673'te Boz Koyunlu'nun 38 nefer vergi nüfusu ile 750 adet koyun ve 22 adet develeri bulunan bir torun grubu mevcut olup, bunlar da bahsi geçen 10 mahalle ile birlikte 1691'de padişah fermanıyla iskan olunmuşlardır.
İskana tabi tutulan Boz Koyunlu mensuplarından Seyfhan'ın yönetiminde olan 226 nefer Rakka eyaletinde Belih Nehri'nin batı yakasındaki Şehlan denilen bölgede yerleştirilirken, Firuz Bey oğlu Şahin Bey yönetimindeki 399 nefer vergi nüfusu da yine Belih Nehri'nin batı yakasındaki Hayabendi denilen bölgeye iskan edilmişlerdir.

Bahsi geçen Şahin Bey aynı zamanda Rakka'ya iskan maksadıyla gönderilen bütün oymakların da "iskan başı"sı idi. İskan başılık devlet tarafından ihdas edilmiş olup, vazifesi oymakların iskan yerlerinde oturmalarına dikkat etmek ve aralarında nizam ve asayişi sağlamaktı. Şahin Bey'den sonra kardeşi Ken'an Bey'in iskan başı tayin edildiğini biliyoruz. Fakat, Beğdili'nin Rakka'ya iskanı bir bakıma bu büyük Türkmen boyunun acı ve hüzünlü günlerinin de başlaması demekti. Hatıralara göre Beğdili taifesinin boybeyi olan ve Feriz adıyla zikredilen Firuz Bey "bu fena yerlerde yaşanmaz" diyerek bir kısım obalar ile beraber İran'a gitmiştir. Beğdililer kendilerini yakıcı Rakka çöllerinde bırakıp Acem'e giden beylerini bir türlü unutamadıklarından, çocuklarına onun adını koymak suretiyle, hatırasını zamanımıza kadar yaşatmışlardır. Esasen, burada bahse konu olan Firuz Bey onun oğlu Şahin Bey olabileceği gibi, Şahin Bey'in Firuz Bey adında bir oğlunun olması da muhtemeldir281.
Beğdililer ve diğer Türkmen oymakları sonraları devlet tarafından da bir sürgün yeri olarak kabul edilen Rakka bölgesinde yalnız susuzluk ve kavurucu sıcaklarla değil, aynı zamanda, Aneze ve Tayy gibi büyük Arap aşiretleriyle de mücadele etmek zorunda kaldılar. Zamanla Rakka bölgesine alışan ve Arap aşiretlerine kendilerini saydırmayı başaran bu Beğdili mensupları, 19. yüzyılda bir kervan soygununa karışmalarından dolayı, Haleb Valisi Abbas Paşa tarafında mağlup edildiler. Bu hadiseden sonra da Rakka bölgesindeki Beğdili mensuplarının büyük bir bölümü bulundukları yerden ayrılarak Anteb'in güney yörelerine yerleştiler.

Öte yandan, yukarıda bahsi geçen Boz Koyunlu beylerinden Firuz Bey'in oğlu Şahin Bey ile Seyfhan Bey'in, diğer Türkmen beyleri ve kethüdaları ile birlikte, 1101 (1690) yılında Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefer-i hümayuna çağrıldıklarını da biliyoruz.

-Bozcalu

Bayad taifesinden olan bu cemaatin 1642'de sadece bir nefer vergi nüfusundan bahsedilmektedir. Halbuki aynı tarihte Yeni-il'de bu cemaate mensup 985 adet koyunu olan 14 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı. Esasen, Bozcalu cemaati 16. yüzyılda oldukça kalabalık bir teşekkül olup, Bayad taifesinin boybeyliği de 1520'de bu cemaatten Seyf Bey'in, 1536'da ise Halil Bey' in elinde bulunuyordu. Ancak, aynı yüzyılın ortalannda Pehlivanlu cemaati ön plana çıkmış ve boybeyliği de bu cemaatten Uğurlu Bey'e intikal etmiştir. Bozca ailesinin Haleb Türkmenleri arasında nüfuzunu neden kaybettiği hususu kesin olarak bilinmemekle birlikte, Faruk Sümer, bunlann İran'a gitmiş olabileceği ihtimali üzerinde durmaktadır.

-Bozlu

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılda Beğdili içerisinde kalabalık nüfusuyla saygın bir yeri olduğu anlaşılan Bozlu'nun 1630'da iki şubesi olup, bunlardan birinin 131 hane vergi nüfusu ile 69.150 adet koyunları, Çerkeş oğlu Hüseyin Kethüda'mn yönetimindeki diğer şubesinin de 30 hane vergi nüfusu ile 29.224 adet koyunlan vardı. Bunlardan başka, 1630 tarihli Türkmen Defterinde "Kilis-oturağı"na tabi olan üç ayrı Bozlu grubundan da bahsedilmektedir, ki Antep kazasının Cebel-i Kız oğlu adını taşıyan bir köyünde sakin olan birincisinin 17 bennak ve 3 mücened, Menbiç (=Bunbuç) ve Antep köylerine dağılmış olan ikincisinin 12 bennak ve 6 mücened, Antep kazasının Sehellü adlı köyünde sakin olan üçüncüsünün de 8 bennak ve 1 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı.
1642'de Bozlu'yu yine muhtelif şubelere aynlmış olarak görmekteyiz. Bunlardan İsmail Kethüda yönetimindeki bir şubesinin 37 nefer vergi nüfusu ile 10.610 adet koyun ve 89 adet develeri bulunmaktaydı. Ayrıca, İsmail Kethüda yönetimindeki Bozlu mensuplarından 63 hanenin bu tarihte, Yeni-il'de 1.680 akçe yaylak resmi ödemek suretiyle, Aşudi nahiyesinin Kulmaç ve Değirmenlü yurtlarını (Gün cemaati ile birlikte) yayladıkları da anlaşılmaktadır. Yine 1642'de bir başka Bozlu şubesinin 8 nefer vergi nüfusu ile 2.500 adet koyun ve 12 adet de develeri mevcuttu. Ayrıca, Kilis-oturağı'na tabi olan Bozlu mensuplarından 16 bennak vergi nüfusu Menbiç nahiyesinin Şidar, 10 bennak ve 5 mücerred vergi nüfusu da Cebel-i Kız Oğlu adlı köylerinde sakin idiler.
1663'te Çerkeş oğlu yönetiminde olan bir Bozlu şubesinin 12 nefer vergi nüfusu ile 3.138 adet koyun ve 22 adet develeri, Hasan Kethüda'nın yönetimindeki başka bir Bozlu şubesinin de 33 nefer vergi nüfusu ile 7.462 adet koyun ve 47 adet develeri vardı. Ayrıca, Bozlu cemaatinden 410 adet koyunu ve 2 bennak vergi nüfusu olan bir grubun Şam vilayetinde, 2.109 adet koyunu olan 15 nefer vergi nüfuslu başka bir grubun da Kilis oturağına tabi olarak Fir'avn dağında sakin oldukları anlaşılmaktadır.

1667'de artık kethüdasının adıyla bilinen ve Çerkeş oğulları adını taşıyan bir Bozlu şubesinin 27 nefer vergi nüfusu ile 3.514 adet koyun ve 11 adet develeri, Ebu'd-Derda yönetiminde olan başka bir şubesinin de 60 hane vergi nüfusu ile 12.946 adet koyun ve 61 adet develeri vardı. Bunlardan başka, Bozlu'nun 4 haneden oluşan torun grubu da olup, bunların da 744 adet koyun ve 5 adet develeri vardı30'.

1673'te ise Bozlu cemaatinin 4 şubesi bulunmaktaydı. Bunlardan Çerkeş oğulları'nın 27 bennak vergi nüfusu ile 3.514 adet koyun ve 11 adet develeri, Hasan Hanım Ağa'ya. tabi olan ikinci şubesinin 23 nefer vergi nüfusu ile 4.091 adet koyun ve 15 adet develeri, Halil Kethüda'ya tabi olan üçüncü şubesinin 13 nefer vergi nüfusu ile 2.193 adet koyun ve 21 adet develeri, Ebu'd-Derda'ya tabi olan dördüncü şubesinin de 21 nefer vergi nüfusu ile 5.438 adet koyun ve 21 adet develeri vardı. Bu cemaatin mensupları -Hasan Hanım Ağa'ya tabi olan şubesi hariç- 1691'de padişah fermanıyla iskan olunmuşlardır. Bunların iskan mahalleri ise Trablusşam eyaletine tabi olan Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köyleri idi. Aynca, diğer Avşar cemaatlerinde olduğu gibi, bir kısım Bozlu mensupları da, Çerkeş oğlu Hacı Mustafa Bey ile Çerkeş oğlu Ömer Bey' in yönetiminde olmak üzere, 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere de çağrılmışlardı.

-Bunaklu

Sadece 1673 tarihli bir Türkmen tahrir defterinde adından bahsedilen Bunaklu'nun 44 hane vergi nüfusu ile 12.188 adet koyun ve 41 adet de develeri vardı.

-Büğdüz

16. yüzyılda Hama dolaylarında bulunan ve müstakil cemaatlerden biri olan Büğdüz'ün 1526'da 59 hane, 6 mücened, 1536'da 31 hane, 6 mücened, 1550'de de 36 hane, 16 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı.

17. yüzyılda ise Şam vilayetinde bulunan ve "Aralık-evi"ne tabi olan Büğdüz'ün 1630'da 9 hane vergi nüfusu ile 7.431 adet koyunları, 164 2'de 13 nefer evli vergi nüfusu ile 929 adet koyunları, 1663'te Ali Kethüda'nın yönetiminde 20 nefer vergi nüfusu ile 2 bin adet koyunları, 1667 ve 1673 yıllarında da Arab Kethüda'nın yönetiminde 14 nefer vergi nüfusu ile 1.030 adet koyunları bulunmaktaydı. Ayrıca, Büğdüz cemaatinin 1667 ve 1673 yıllarında Kara Koyunlu'da sakin olan bir mensubu daha vardı. Öyle anlaşılıyor ki, son tahrirde (1673) Büğdüz mensuplarının yeniden sayımı yapılamadığı için bunların nüfus ve hayvan miktarları bir önceki tahrire (1667) göre aynen yazılmıştır.

-Com Bahadırlusu

16. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında kalabalık teşekküllerden biri olan Bahadırlu'yu 17. yüzyılda, Com, Kara Dağ ve Merzuman olmak üzere, yerleştiklere yere göre adlandırılmış üç büyük kola ayrılmış olarak görmekteyiz.

Bahadırlu cemaatlerinden biri olan Com Bahadırlusu'nun 1630'da 5 mahallesi mevcut olup, bunlardan Genç GanVde 105 nefer (68'i evli, 37'si bekar) vergi nüfusu ile 12.498 adet koyun, İsa Fakih'de 89 nefer (61'i evli, 28'i bekar) vergi nüfusu ile 20.199 adet koyun, TanrıvirdVde 40 nefer (29'u evli, 11'i bekar) vergi nüfusu ile 5.066 adet koyun, A'zaz'da olan Halil'de 48 nefer (31 'i evli, 17'si bekar) vergi nüfusu ile 13.479 adet koyun, Kilis'de olan Şah Budak'da da 37 nefer (27'si evli, 10'u bekar) vergi nüfusu bulunmaktaydı.

1642'de 'Alişar mezraasında bu defa 4 mahalleye ayrılmış olan Com Bahadırlusu'nun Sağırlu adlı mahallesinde 29'u bennak ve 10'u mücerred olmak üzere 68 nefer vergi nüfusu ile 4.954 adet koyunları, Cihangirlü adlı mahallesinde 12'si bennak ve 13'ü mücerred olmak üzere 38 nefer vergi nüfusu ile 1.282 adet koyunları, Duyduklu adlı mahallesinde 40'ı bennak ve 16'sı mücerred olmak üzere 78 nefer vergi nüfusu ile 2.272 adet koyunları, Zemherilü adlı mahallesinde de 25'i bennak ve 12'si mücerred olmak üzere 49 nefer vergi nüfusu ile 1.160 adet koyunları vardı.
1663'te Com Bahadırlusu adlı cemaatin mahalleleri ile birlikte toplam olarak 223 nefer (100'ü bennak ve 37'si mücerred) vergi nüfusu ile 13.437 adet koyunları ve 44 adet de develeri mevcuttu.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: 17. Yüzyılda HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:39

1667'de Veli Fakih yönetiminde bulunan Com Bahadırlusu'nun yine 4 mahallesi olup, bunlardan Sağırlu da 46 hane vergi nüfusu ile 1.156 adet koyunları, Duyduktu'da 44 hane vergi nüfusu ile 95 adet koyunları, Cihangirin'de 26 hane vergi nüfusu ile 834 adet koyunları, Zemherilü'de de 25 hane vergi nüfusu ile 300 adet koyunları bulunmaktaydı. Bu cemaatin 1667 tarihindeki toplam vergi nüfusu 141 hane, koyunlarının toplam miktarı da 4.185 adet idi.

1673'te Com Bahadırlusu'nun yine 4 mahallesi vardı, ki bunlardan Sağırlu da 52 bennak vergi nüfusu ile 1.568 adet koyunları, Duyduklu'da. 51 bennak vergi nüfusu ile 1.275 adet koyunları, Cihangirlü'de 28 bennak vergi nüfusu ile 922 adet koyunları, Zemherilü'de de 21 bennak vergi nüfusu ile 4.106 adet koyunları bulunmaktaydı. Bu cemaatin toplam yetişkin erkek nüfusu ise 151 bennak ve 1 imam olup, bunların toplam olarak 4.106 adet koyunları mevcut idi.

Öte yandan, 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere çağrılan Haleb ve Yeni-il Türkmenleri arasında Bahadırlu mensuplarını da görmekteyiz. Gönderilen hükümde Bahadırlu'nun hangi kolundan olduklan belirtilmeden sadece "oturak" oldukları ifade edilen ve kendilerinden söz konusu sefer için toplam olarak 20 nefer talep edilen bu Türkmen şubesi bu zamanda Kör Hacı Muhammed ile Hacı Mahmud adlı kethüdalann yönetiminde bulunuyorlardı.

-Cum'alu

Beğdili taifesinden olan Cum'alu'nun 1630'da 5 hane vergi nüfusu ile 2.400 adet koyunları, 1642'de de 4 nefer vergi nüfusu ile 1.240 adet koyun ve 11 adet develeri vardı. Ayrıca, 1642'de Yeni-il'de de Cum'alu mensuplarından 4 hane vergi nüfusunun kayıtlı olduğu ve bunların 12 esedi guruş mukabilinde Taşlu-Öyük yurdunu yayladıkları ve tahrir esnasında da söz konusu yurtta bulunmadıkları anlaşılmaktadır. Cum'alu'nun 1663'te 7 nefer vergi nüfusu ile 160 adet koyun ve 9 adet develeri, 1667'de Velid Kethüda"nın yönetiminde 6 hane vergi nüfusu ile 150 adet koyun ve 4 adet develeri, 1673' te de 6 hane vergi nüfusu ile 160 adet koyun ve 4 adet develeri bulunmaktaydı.
Öte yandan, Cum'alu cemaatini 16. yüzyılda nüfus bakımından biraz daha kalabalık olarak görmekteyiz. Zira, bunların 1550'de biri 20 hane, 14 mücerred, diğeri de 4 hane, 8 mücerred vergi nüfuslu iki şubesi vardı.

-Çakırlu

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ortalarında biri 56 hane, 26 mücerred, diğeri de 8 hane, 4 mücerred vergi nüfuslu iki şubeden ibaret bulunan Çakırlu' nun 1630'da 33 hane vergi nüfusu ile 10.388 adet koyunları vardı. Ayrıca, "Kilis-oturağı"na tabi olan bir şubesinin de 2'si bennak ve 2'si de mücerred olmak üzere 4 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı. 1642'de 83 nefer vergi nüfusu ile 4.701 adet koyunları" ola Çakırlu'nun 1663'te de 19 nefer vergi nüfusu ile 2.057 adet koyun ve 9 adet develeri vardı. 167 3 yılı tahririnde ise Çakırlu adlı cemaati Firuz Kethüda'ya tabi olan Boz Koyunlu'nun bir mahallesi olarak görmekteyiz.

-Çalıcıyan

16. yüzyılda Beğdili taifesinin Yalvaç koluna tabi olan Çalıcıyan'ın 1536'da 25 hane ve 2 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı. 17. yüzyıla gelindiğinde ise; Nizib kazasında yerleşik hayatı benimsedikleri ve "Kilis oturağı"na tabi oldukları görülen bu cemaatin 1630'da 25 bennak ve 6 mücerred335, 1642'de de 27 bennak ve 1 mücerred vergi nüfusu vardı.

-Çalışlu

Çalışlu cemaatini 1520-1536 yıllarında müstakil, 1550'den itibaren ise Bayad taifesine tabi olarak görmekteyiz. 17. yüzyılda yine Bayad taifesi içerisinde yer alan bu cemaatin 1630'da 21 hane vergi nüfusu ile 19.841 adet koyunlan, Kilis'e tabi olan Bişani adlı köyde de 15 bennak ve 2 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı. 1642'de 2 hane vergi nüfusu ile 1.240 adet koyun ve 15 adet develeri mevcut olan540 Çalışlu'nun bu zamanda 5 nefer vergi nüfusu da Ravendan'ın Bişani adlı köyünde sakin idiler341. Çalışlu'nun 1663'te 4 nefer vergi nüfusu ile 800 adet koyun ve 4 adet develeri, 1667'de 'Amik nahiyesindeki Mirimiran adlı köyde sakin olan 3 bennak vergi nüfusu, 1673'te de 7 hane vergi nüfusu ile 980 adet koyun ve 8 adet develeri bulunmaktaydı. Aynca, bu cemaat mensuplarının Yeni-il'de yayladıkları da anlaşılmaktadır. Bunlardan başka, Çalışlu cemaatinden 1642'de 4 bennak vergi nüfusu, 1663'te Mahmud Kethüda'nın yönetiminde 3 bennak vergi nüfusu ve 440 adet koyunlar, 1667'de 8 nefer vergi nüfusu ile 980 adet koyun ve 8 adet develeri, 1673' te de 3 bennak vergi nüfusu Şam vilayetinde bulunmaktaydı.

-Çarıklu Eymiri

Eymir taifesinden olan bu cemaatin 1630'da Ali Kethüda'nın yönetiminde 19 hane vergi nüfusu ile 15.420 adet koyunları, 164 2'de asaf Kethüda'nın yönetiminde 16 nefer evli vergi nüfusu ile 5.585 adet koyun ve 9 adet develeri, 1663'te Doğan Kethüda'nın yönetiminde 15 nefer vergi nüfusu ile 5.906 adet koyun ve 30 adet develeri, 1667'de yine Doğan Kethüda'nın yönetiminde 21 hane vergi nüfusu ile 3.228 adet koyun ve 2 adet develeri, 1673'te ise 20 hane vergi nüfusu ile 1.950 adet koyun ve 14 adet de develeri bulunmaktaydı. Ayrıca, Eymir cemaatinden bir grubun da Şam vilayetinde olduğu ve 1642'de 3 nefer vergi nüfusu ile 140 adet koyuna, 1663'te de 9 nefer vergi nüfusu ile 500 adet koyuna sahip oldukları anlaşılmaktadır.
Öte yandan, Çarıklu Eymiri mensuplarının 1691'de padişah fermanıyla Hama ve Humus taraflarında zorunlu olarak iskana tabi tutulduklarını ve Eymir mensuplarından 400 neferin de Çarık oğlu Doğan Bey ile Hacı Kadir Bey' in yönetiminde 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere çağrıldıklarını da biliyoruz.
17. yüzyılda, Çanklu Eymiri'nden başka, Affan oğlu, Dündarlu, Kara Gözlü, Sincarlı, Yosunlu ve Afşarlu adını taşıyan 6 Eymir obası daha bulunmaktaydı ki, bunlann vergi nüfusları ile sahip olduklan hayvan miktarları ayn başlıklar altında incelenmiştir.

-Çepni

17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında yer alan Çepniler'in 1630'da Abdülgani adlı kethüdanın yönetiminde 41 nefer (40'ı evli, 1'i bekar) vergi nüfusu ile 3.900 adet koyunları vardı. Fakat, Çepniler'in Haleb Türkmenleri arasındaki en kalabalık kolu Rumkale'de yerleşmişti (bkz. Rum-kafa-Çepnisi). Aynca, Haleb Türkmenleri arasında Başım Kızdı Çepnisi adlı bir başka Çepni kolu daha bulunmaktaydı (bkz. Başım Kızdı Çepnisi).

-Çıplak

Bayad taifesinden olan ve 16. yüzyılda Çıplaklu adıyla bilinen bu cemaatin 1526'da 10 hane, 1536'da da 27 hane ve 21 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı.
17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusu bir miktar azalmış olan Çıplak'ın 1630'da Deli Arab'ın yönetiminde 8 hane vergi nüfusu ile 7.430 adet koyunları, 1642'de de 2 hane vergi nüfusu ile 1.340 adet koyun ve 21 adet develeri vardı. 1663 ve 1667 yıllarında ise bu cemaate mensup 480 adet koyun ve 2 adet de devesi olan sadece bir nefer vergi nüfusunun mevcut olduğunu görmekteyiz.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: 17. Yüzyılda HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:40

-Çoban Beğlü

16. yüzyılın ortalarında Köpeklü Avşarı taifesi içersinde Çoban Beğlü adlı 5 hane ve 1 mücerred vergi nüfuslu küçük bir grup yer almaktaydı. 17. yüzyılda artık Beğdili içersinde yer aldıkları görülen Çoban Beğlü'nün 1630'da 10 hane vergi nüfusu ile 6.815 adet koyunları365, 16 42'de 9 nefer vergi nüfusu ile 1.557 adet koyun ve 16 adet develeri, 1663'te 8 nefer vergi nüfusu ile 1.502 adet koyun ve 14 adet develeri367, 1667'de 14 hane vergi nüfusu ile 2.670 adet koyun ve 9 adet develeri, 1673'te de 14 hane vergi nüfusu ile 2.675 adet koyun ve 9 adet develeri vardı. Son tahrir defterinden anlaşıldığına göre bunlar Şam vilayetine gitmişlerdi. Ayrıca, Çoban Beğlü mensuplarının başka bölgelere yayıldıklarını da biliyoruz. Mesela, 1642'de 18 hane Yeni-il'de bulunmaktaydı.

-Damlalucalu

1673'te Şam vilayetinde bulunan ve Şereflü Hacı Mustafa'nın yönetiminde olan bu cemaatin 7 nefer vergi nüfusu ile 400 adet koyunları vardı. Diğer tahrir defterlerinde ise bu cemaatten bahsedilmemektedir. Öyle anlaşılyor ki bunlar Antep bölgesinde yer alan Damlaluca adlı köyde oturan Kızık cemaati mensuplarından olup, 1667-1673 yılları arasında Şam vilayetine gitmişlerdir. Zira, vergi nüfuslarının 1642'de 19 bennak ve 11 mücerred iken 1667'de 6 bennak ve 2 mücerrede inmiş olması (bkz. Kızık) bu yargımızı kuvvetlendirmektedir.

-Delicelü

17. yüzyıla ait Türkmen defterlerinden sadece birinde adına tesadüf ettiğimiz Delicelü'nün 1663'te Mahmud Kethüda'ınn yönetiminde 7 nefer vergi nüfusu ile 500 adet koyunları mevcuttu ve bunlar bahsi geçen tarihte Şam vilayetinde bulunuyorlardı.

-Deliler Afşarı

16. yüzyılda Köpeklü Avşarı taifesi içerisinde yer alan bu cemaatin 1526'da 13 hane, 3 mücerred, 1536'da da 18 hane, 6 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı.
17. yüzyılda nüfusu bir miktar azalmış olan Deliler Afşarı'nın 1630'da 9 nefer vergi nüfusu ile bin aded koyunları, 1642'de 7 nefer vergi nüfusu ile 1.269 adet koyunları, 1663'te 4 nefer vergi nüfusu ile 760 adet koyunları, 166 7'de 6 hane vergi nüfusu ile 720 adet koyunları, 16 7 3'te de 5 hane vergi nüfusu ile 722 adet koyunları vardı.
Öte yandan, Delüler Afşarı mensuplarına Yeni-il'de de tesadüf olunmaktadır. Nitekim, 1642'de bunlardan 8 hane vergi nüfusu Yeni-il'de bulunmakta ve orada muayyen bir miktarda otlak resmi ödemekteydi.

-Demürciler/Demircilü

16. yüzyılda Hama Döğeri içerisinde yer alan bu Döğer mensupları 1526'da 35 hane, 1 mücerred, 1536'da 27 hane, 12 mücerred, 1550'de de 26 hane, 31 mücerred vergi nüfusuna sahipti.
17. yüzyılda Şam vilayetinde bulunan ve Aralık-evi tabir edilen yere tabi olan Demircilü'nün 1630'da 17 hane vergi nüfusu ile 61.426 adet koyunları , 1642'de 26 nefer vergi nüfusu ile 1.902 adet koyunları , 1663'te Boz Hasan Oğlu yönetiminde 10 nefer vergi nüfusu ile bin adet koyunları, 1667'de Bektaş adlı kethüdanın yönetiminde 3 evli (bennak) vergi nüfusu, 1673' te de yine 3 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı

-Derbsak

1630'da Terbesak adıyla da bilindiği kaydedilmiş olan bu cemaatin 17'si bennak ve 2'si mücerred olmak üzere 19 nefer vergi nüfusu, 16 42'de de 5'i bennak ve 1'i de mücerred olmak üzere 6 nefer vergi nüfusu bulunan bu cemaat mensupları Gündüzlü nahiyesinde sakin idiler. Diğer Türkmen defterlerinde bu isimde bir cemaatten bahsedilmediği gibi, esasen Derbsak ismi de Gündüzlü isimli nahiyenin bir diğer adıdır. Dolayısıyla, bu cemaat Gündüzlü Avşan taifesine mensup olan cemaatlerden biri olmalıdır.

-Dillücelü

Şam vilayetinde olduğu anlaşılan Dillücelü'nün 1667'de Şereflü Hacı Mustafa yönetiminde 7 hane vergi nüfusu ile 400 adet koyunları vardı. 1673'te yine aynı kethüdanın yönetiminde ve aynı miktarda nüfus ve koyuna sahip olan bu cemaatin söz konusu tarihte yeniden sayımının yapılamadığı anlaşılmaktadır.

-Dimleklü

Beğdili cemaatlerinden olan ve 16. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında kalabalık bir nüfusa sahip bulunan Dimleklü, 17. yüzyılda da nüfus bakımından oldukça kalabalık ve birkaç şubesi olan bir topluluktu.

1630 tarihli tahrir defterinde yeri tam olarak belirtilmeden doğuda bulundukları (der vilayet-i şark) ifade edilen ve Hacı Bekir'in yönetiminde bulunan bir şubesinin 40 hane vergi nüfusu ile 61.957 adet koyunları, Ebu Riş adlı kethüdanın yönetiminde olan diğer bir şubesinin de 22 hane vergi nüfusu ile 34.430 adet koyunları vardı. Ayrıca, söz konusu defterde "müteka'idin re'aya-yı Türkman-ı Haleb" başlığı altında zikredilen ve yerleşik hayata geçtikleri anlaşılan 9 bennak ve 5 mücerred vergi nüfuslu Dimleklü mensupları da olup, bunlar "Kilis-oturağı" içerisinde yer alan Antep kazasının Feng adlı köyünde sakin idiler.

Dimleklü, 1642'de biri Pir Budak Kethüda, diğeri de Şedid Kethüda'nın yönetiminde olmak üzere yine iki şubeye ayrılmıştı. Bu şubelerden Pir Budak'ın yönetiminde olanı 12.042 adet koyun ve 502 adet deveye sahip olup, vergi nüfusları 120 neferden ibaretti. Ayrıca, Pir Budak Kethüda'ya tabi olan Dimleklü'nün 1648'de Yeni-il'de 738 riyal guruş bakayasının olduğunu da bilmekteyiz. 1642'de 49 nefer vergi nüfusu olan Şedid Kethüda'nın yönetimindeki diğer Dimleklü şubesinin ise 4.185 adet koyun ve 247 adet de develeri vardı. Ayrıca, bunlardan 2 bennak vergi nüfusu da bu zamanda Kilis-oturağı'nda bulunmaktaydı.

1663'te Dimleklü cemaati yine muhtelif şubelere ayrılmıştı. Nitekim, Kasım Kethüda'ya tabi olan bir Dimleklü grubu bu zamanda iki şube olup, birinin 8 nefer vergi nüfusu ile 1.237 adet koyun ve 11 adet develeri, diğerinin de 30 nefer vergi nüfusu ile 2.922 adet koyun ve 31 adet develeri vardı. Yukarıda da bahsi geçen Pir Budak'ın yönetiminde olan başka bir Dimleklü grubu daha vardı ki, bunların da 52 nefer vergi nüfusu ile 4.900 adet koyun ve 26 adet develeri mevcuttu. Aynca, 800 koyun ve 2 devesi olan bir Dimleklü mensubu ile 7 nefer vergi nüfuslu başka bir Dimleklü grubunu daha görmekteyiz ki, bunların da 880 adet koyun ve 9 adet develeri vardı. Yine bu zamanda 40 nefer vergi nüfusu ile 2.095 adet koyun ve 22 adet develeri olan başka bir Dimleklü şubesi daha vardı.
1667'de Yahya ve Ömer adlı kethüdaların yönetiminde olan Gayırgın adlı bir Dimleklü şubesinin 44 evli (42 bennak ve 2 imam) yetişkin erkek nüfusu ile 2.109 adet koyun ve 19 adet develeri bulunmaktaydı. Yine aynı tarihte Hacılar adlı bir başka şubesinin 20 nefer vergi nüfusu ile 1.844 adet koyun ve 32 adet develeri, Hacılar'ın Çorum oğlu adlı mahalesinin 5 nefer vergi nüfusu ile 650 adet koyun ve 3 adet develeri, İlhanlu adlı mahallesinin de 8 nefer vergi nüfusu ile 530 adet koyun ve 4 adet develeri vardı. Ayrıca, Emirza Kethüda adıyla da bilinen bir başka kolunun ise 41 nefer vergi nüfusu ile 3.240 adet koyun ve 43 adet develeri, Pir Budak oğlu'nun yönetimindeki Dimleklü torunlarının da 8 nefer vergi nüfusu ile 880 adet koyun ve 10 adet develeri bulunmaktaydı.

1673'te Kasım adlı kethüdanın yönetiminde olan bir Dimleklü şubesinin 42 nefer vergi nüfusu ile 1.540 adet koyun ve 25 adet develeri olup, bunlar, 1691'de padişah emri ile iskana tabi tutulmuşlardır. Ayrıca, bu zamanda Dimleklü'ye tabi olan Gayırgın adlı cemaatin 44 nefer vergi nüfusu ile 2.109 adet koyun ve 19 adet develeri vardı ki, bunlar da bahsi geçen tarihte iskana tabi tutulmuşlardır. Yine bu tarihte Şam vilayetinde de Dimleklü mensupları olup, bunlardan 20 nefer vergi nüfuslu olan bir grubun 1.844 adet koyun ve 32 adet de develeri vardı. Ayrıca, bunların Çorum oğulları adlı mahallesinde 5 nefer vergi nüfusu ile 650 adet koyun ve 3 adet develeri, Mustafa yönetimindeki İlhanlı mahallesinde de 8 nefer vergi nüfusu ile 530 adet koyun ve 4 adet develeri bulunmaktaydı. Şam'da bulunan ve Pir Budak oğlu'na tabi olan başka bir Dimleklü şubesinin ise bu zamanda 41 nefer vergi nüfusu ile 3.240 adet koyun ve 43 adet develeri vardı. Ayrıca, bu zamanda Pir Budak oğulları'nın 8 neferden oluşan bir torun grubunun da 880 adet koyun ve 10 adet develeri mevcuttu. Şam'da bulunan bütün bu Dimleklü mensupları da 1691'de iskana tabi tutulmuşlardır. Rakka eyaletinde Belih Nehri'nin doğu yakasında Hamam denilen bölgeye yerleştirildikleri anlaşılan ve toplam sayısı 136 nefer olan Kasım oğlu Satılmış yönetimindeki bu Dimleklü mensuplan daha sonra Diyarbakır, Çorum ve Kırşehir taraflarına firar etmişlerdir.

-Doğanlu Bayadı

Bayad taifesinden olan ve 16. yüzyılın ortalarında 62 hane ve 18 mücened vergi nüfusuna sahip bulunan Doğanlu Bayadı'nın Haleb Türkmenleri arasındaki vergi nüfusu 17. yüzyılda önemli miktarda azalmıştır. Zira bunların 1630'da 29 hane vergi nüfusu ile 52.279 adet koyunları, 1642'de de Pirli Kethüda'nın yönetiminde 24 hane vergi nüfusu ile 23.350 adet koyun ve 160 adet develeri vardı. Aynca, 1642'de Şam vilayetinde 100 adet koyunu olan bir Doğanlu mensubunun mevcudiyetini de görmekteyiz.
1663'te 28 nefer vergi nüfusu ile 17.200 adet koyun ve 56 adet develeri bulunan Doğanlu Bayadı'nın 1667'de de Doğan Kethüda'nın yönetiminde 53 nefer vergi nüfusu ile 24.227 adet koyun ve 69 adet develeri vardı.

-Döğerlü/Kara Kocalu

Beğdili taifesinden olan ve daha çok Kara Kocalu adıyla bilinen bu cemaatin 1630'da 19 hane vergi nüfusu ile 12.786 adet koyunları, 1642'de de 9 nefer vergi nüfusu ile 3.225 adet koyunları bulunmaktaydı.

1663'te Mirza Kethüda yönetimindeki Döğerlü'nün 7 nefer vergi nüfusu ile 500 adet koyun ve 2 adet de develeri vardı. Yine bu zamanda Döğerli adlı bir başka grup da Kara Seyfin yönetiminde olup, bunların da 8 nefer vergi nüfusu ile 1.910 adet koyun ve 12 adet develeri bulunmaktaydı. Aynı defterde Kara Kocalu adıyla kaydedilmiş olan ayrı bir grubun ise bu zamanda 9 nefer vergi nüfusu ile 318 adet koyun ve 12 adet de develeri vardı.
1667'de bu defa Emirza adıyla da bilinen bir Döğerlü grubunun 9 nefer vergi nüfusu ile 1.710 adet koyun ve 7 adet develeri, Seyf e tabi olan bir başka Döğerlü grubunun da 8 hane vergi nüfusu ile 490 adet koyun ve 7 adet develeri mevcuttu.
1673'te yine Mirza (=Emirza) adlı kethüdaya tabi olan bir Döğerlü şubesinin 7 nefer vergi nüfusu ile 1.210 adet koyun ve 7 adet de develeri vardı. 1663'te Kara Seyf adlı kethüdanın yönetiminde olduğunu gördüğümüz başka bir Döğerlü şubesinin ise bu zamanda artık Seyf Döğeri adıyla bilindiği ve bunların da 8 hane vergi nüfusu ile 490 adet koyun ve 7 adet deveye sahip oldukları görülmektedir.
17. yüzyılın sonlarında Rakka eyaletinde Belih Nehri'nin batı yakasında Teli Semen denilen bölgede yerleştirildikleri anlaşılan Döğer mensupları, daha sonra iskan mahallerinden firar ettiklerinden, 1729'da bunların yakalanarak tekrar yerlerine götürülmelerine dair emr-i şerifler yazılmıştır.

-Dündarlu Eymiri

Eymir taifesinden olan ve 16. yüzyılın başlarında 8 hane, 3 mücerred vergi nüfusuna sahip bulunan Dündarlu Eymiri'nin 1630'da 24 nefer evli vergi nüfusu ile 15.440 adet koyunları, 1642'de 12 nefer vergi nüfusu ile 1.350 adet koyunları ve 5 adet develeri, 1663'te 12 nefer vergi nüfusu ile 2.247 adet koyun ve 26 adet develeri, 16 6 7'de Süleyman Kethüda'nın yönetiminde 21 nefer evli vergi nüfusu ile 3.430 adet koyun ve 6 adet develeri, 1673'te de yine Süleyman adlı kethüdanın yönetiminde 26 nefer evli vergi nüfusu bulunmaktaydı. Dündarlu Eymiri mensupları 1691'de padişah fermanıyla iskana tabi tutulmuşlardır. Bunların iskan mahalleri ise Trablusşam eyaletine tabi olan Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köyleri idi.
17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında bu Dündarlu Eymiri'nden başka, Affan oğlu, Kara Gözlü, Sincarlı, Yosunlu, Çarıklu ve Afşarlu adını taşıyan 6 Eymir cemaati daha bulunmaktaydı ki, bunların vergi nüfusları ile sahip oldukları hayvan miktarları ayrı başlıklar altında incelenmiştir.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: 17. Yüzyılda HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:42

-Emenleklü/Emenlek-i Hacı Oğulları

Beğdili taifesinden olan Emenleklü (veya Eminliklü) cemaati 16. yüzyılın ortalarında toplam olarak 81 hane, 55 mücerred vergi nüfuslu ve 4 ayrı şubeden meydana gelmekteydi. 17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusu oldukça azalmış olan Emenleklü'nün 1630'da 13 hane vergi nüfusu ile 7.622 adet koyunları, 1642'de 13 nefer vergi nüfusu ile 1.267 adet koyunları, 1663'te de 12 nefer vergi nüfusu ile 749 adet koyunları bulunmaktaydı. 167 3 yılı tahririnde ise Emenleklü'yü Firuz Kethüda'ya tabi olan Boz Koyunlu'nun bir mahallesi olarak görmekteyiz.

-Eymir/Affan oğlu Eymiri

Eymir taifesinden olan bu cemaatin 1630'da Affan oğlu Mustafa adlı kethüdanın yönetiminde 28 hane vergi nüfusu ile 25.650 adet koyunları, 1642'de de Affan oğlu Hacı Ahmed'in yönetiminde 24 nefer vergi nüfusu ile 6.330 adet koyun ve 14 adet develeri vardı. Bundan sonra Affan oğlu Eymiri olarak zikredilen bu Eymir şubesinin 1663'te 28 nefer vergi nüfusu ile 6.180 adet koyun ve 22 adet develeri, 166 7'de Affan adlı kethüdanın yönetiminde 28 hane vergi nüfusu ile 4.041 adet koyun ve 11 adet develeri, 1673' te ise 23 hane vergi nüfusu ile 2.070 adet koyun ve 13 adet develeri bulunmaktaydı. Ayrıca, 1667'de Memiş oğlu Ali Kethüda'nın yönetiminde 7 hane vergi nüfusu ile 1.030 adet koyun ve 1 adet develeri olan bir Eymir şubesi de Şam vilayetinde bulunmaktaydı. Şam'da bulunan bu şubenin 1673'te ise yine Memiş oğlu'na tabi olmak üzere 6 hane vergi nüfusu ile 680 adet koyunları vardı.
Öte yandan, 17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında bu Eymir şubesinden başka, Dündarlu, Kara Gözlü, Sincarlı, Yosunlu, Çarıklu ve Afşarlu adını taşıyan 6 Eymir şubesi daha bulunmaktaydı, ki bunların vergi nüfusları ile sahip oldukları hayvan miktarları ayrı başlıklar altında incelenmiştir.

-Eyüblü/Eyyüblü

16. yüzyılda Bayad taifesi içerisinde yer alan Eyyüblü'nün bu yüzyılın ortalarında 3 ayrı şubesi ve toplam olarak 86 hane ve 37 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı. 17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusunu önemli ölçüde kaybeden Eyüblü'yü 1630'da Şam vilayetinde Aralık-evi tabir edilen yere tabi olarak görmekteyiz. Bunların 1630'da 18 hane vergi nüfusu ile 15.584 adet koyunları, 16 42'de 13 nefer vergi nüfusu ile 1.260 adet koyunları, 1663'te Hüseyin adlı kethüdanın yönetiminde 20 nefer vergi nüfusu ile 3 bin adet koyunları, 1667 ve 1673 yıllarında da yine Hüseyin Kethüda'nın yönetiminde 19 nefer vergi nüfusu ile 1.630 adet koyun ve 10 adet de develeri bulunmaktaydı.

-Gariblü

1667 tarihli Türkmen defterinde nüfusu belirtilmeden sadece 1.500 adet koyun ve 25 adet develerinin olduğu ifade edilen Gariblü'nün, 1673'te Ahmed adlı kethüdanın yönetiminde 38 hane vergi nüfusu ile 1.476 adet koyun ve 25 adet de develeri vardı. Bu cemaat mensupları 1691'de padişah fermanıyla iskan olunmuşlardır.

-Gurbetan

1663 tarihli Türkmen defterinde Kilis oturağına tabi olan ve "gurbetan" olarak kaydedilen bir çok cemaat olup, bunlardan doğuda bir yerde sakin oldukları ifade edilen ilkinin 16 bennak, Kilis'te sakin olan ikincisinin 7 bennak, Yalankoz'da sakin olan üçüncüsünün 2 bennak, Tesbihlü adlı köyde sakin olan dördüncüsünün 1 bennak, nerede sakin oldukları belirtilmeyen beşincisinin 3 bennak ve bir başkasının da 2 bennak vergi nüfusu bulunmaktaydı.

-Gün

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ilk yarısında Günlü ve Günler adlarıyla bilinen45' bu cemaatin 1642'de Ali Kethüda'nın yönetiminde 43 nefer vergi nüfusu ile 16.866 adet koyun ve 225 adet de develeri bulunmaktaydı. Ayrıca, bu cemaat mensuplarının, Bozlu mensuplarıyla birlikte, aynı tarihte, Yeni-il'de Tonus nahiyesinin Kulmaç ve Değirmenlü yurtlarını 1.680 akçe mukabilinde yayladıklarını da biliyoruz.

-Güneç

Beğdili taifesinden olan Güneç'in 1630'da 47 hane vergi nüfusu ile 22.464 adet koyunları bulunmaktaydı. Diğer Türkmen defterlerinde ise bu cemaatten bahsedilmemektedir.

-Güneş

Beğdili taifesinden olan bu cemaatin 1642'de Şefkat Kethüda'nın yönetiminde 35 nefer vergi nüfusu ile 3.960 adet koyunları ve 40 adet de develeri vardı. Ayrıca, Yeni-il'e ait bir Türkmen defterinde bu cemaat mensuplarından 45 hanenin da kayıtlı olduğunu görmekteyiz.
1663'te yine Şefkat Bey'in yönetiminde bulunan Güneş'in bu zamanda da 36 nefer vergi nüfusu ile 1.906 adet koyun ve 45 adet develeri vardı. Aynca, Kaymaz Mehmed adıyla bilinen ve Şam vilayetinde olan bir Güneşli şubesinin de 1663'te 5 nefer vergi nüfusu ile 700 adet koyunları vardı.
Güneş'in 1667'de Velid Kethüda'nın yönetiminde 14 nefer vergi nüfusu ile 770 adet koyun ve 9 adet develeri, 1673'te de 14 hane vergi nüfusu ile 561 adet koyun ve 5 adet develeri olup, bunlar 1691'de padişah fermanıyla iskana tabi tutulmuşlardır.

-Hacılar

1663'te Hacı Sofulu'ya tabi olduğu anlaşılan Hacılar'ın, 20 nefer vergi nüfusuyla 1.024 adet koyun ve 32 adet de develeri bulunmaktaydı. Bu cemaat, bundan sonraki tahrirlerde muhtemelen Dimleklü'nün bir şubesi olarak gösterilmiştir (bkz. Dimleklü).

-Haleb Döğeri

Haleb Türkmenleri içerisinde kalabalık ve müstakil bir teşekkül olan Haleb Döğeri 16. yüzyılın ortalarında iki şube olup, toplam olarak 135 hane ve 137 mücerred vergi nüfusuna sahipti.
17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusunun bir hayli azaldığı müşahede olunan bu Döğer cemaatinin 1630'da Hacı Mustafa adlı kethüdanın yönetiminde 98 nefer (89'u evli ve 9'u mücerred) vergi nüfusu ile 38.094 adet koyunları, 1642'de de Ömer Kethüda'nın yönetiminde 29'u evli ve 20'si de mücerred olmak üzere 78 nefer vergi nüfusu ile 5.179 adet koyunları bulunmaktaydı.

-Halicelü/Halicalu

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılda nüfus bakımından daha kalabalık oldukları görülen (bu döneme ait belgelerde Halilcelü olarak kaydedilmiştir)465 bu cemaatin 1630'da 22 hane vergi nüfusu ile 9.416 adet koyunları vardı. Ayrıca, bu zamanda Birecik kazasında sakin olan ve yerleşik hayatı benimsemiş oldukları anlaşılan bir Halicelü grubunun da 8 bennak vergi nüfusu bulunmaktaydı.
Halicelü'nün 1642'de 14 nefer vergi nüfusu ile 2.699 adet koyunları465, 1663'te de 16 nefer vergi nüfusu ile 1.500 adet koyun ve 7 adet develeri vardı. 1667'de Halicelü'yü bu defa Firuz Kethüda'ya tabi olan Boz Koyunlu'nun bir mahallesi olarak görmekteyiz, ki bunların 30 evli ve 3 mücerred vergi nüfusu ile 3.733 adet koyun ve 9 adet de develeri bulunmaktaydı. Halicelü 1673'de de yine Firuz Kethüda'ya tabi olan Boz Koyunlu'nun bir mahallesi olarak karşımıza çıkmaktadır.

-Hama Döğeri

Haleb Türkmenleri arasında kalabalık ve müstakil bir teşekkül olarak görülen Hama Döğeri'nin 16. yüzyılın ortalarında üç şubesi olup, bunlar toplam olarak 147 hane ve 118 mücerred vergi nüfusuna sahipti.
17. yüzyıla gelindiğinde nüfusu bir miktar azalan Hama Döğeri'nin 1630'da iki şubesi olup, Derviş adlı kethüdanın yönetimindeki bir şubesinin 45 nefer evli vergi nüfusu ile 29.550 adet koyunları, Emir-i Şam adlı kethüdanın yönetimindeki diğer şubesinin de 44 nefer evli vergi nüfusu ile 16.570 adet koyunları vardı.
1642'de Hama Döğeri'ni yine iki şube olarak görmekteyiz. Bunlardan Derviş Kethüda'nın yönetiminde bulunan şubesinin 42 nefer vergi nüfusu ile 11.173 adet koyunları, Veli Kethüda'nın yönetimindeki diğer şubesinin de 29 nefer vergi nüfusu ile 6.229 adet koyun ve 5 adet develeri bulunmaktaydı. Ayrıca, Veli Kethüda yönetimindeki Hama Döğeri mensuplarının 1647'de Yeni-il'de 30 riyal guruş bakayalarının olduğunu da bilmekteyiz.

1663'te de iki şubeden ibaret olan Hama Döğeri'nin Oğlan Kethüda yönetimindeki bir şubesinin 39 nefer vergi nüfusu ile 7.008 adet koyun ve 40 adet develeri, Derviş Kethüda yönetimindeki diğer şubesinin de 50 nefer vergi nüfusu ile 10.302 adet koyunları vardı.
1667'de bu defa Hama Döğer Oğlanı adıyla zikredilen şubesinin 8 mahallesi olup, bunlardan Mustafa Kethüda yönetiminde bulunan Doğanlu'nun 8 nefer vergi nüfusu ile 360 adet koyunları, İsa Beğlü'nün 5 nefer vergi nüfusu ile 521 adet koyunları, Hacılar m 9 nefer vergi nüfusu ile 816 adet koyunları, Doğan oğullarının 3 nefer vergi nüfusu ile 242 adet koyunları, Seydalu'nun 6 nefer vergi nüfusu ile 242 adet koyunları, Karaca İzzetlu nün 4 nefer vergi nüfusu ile 142 adet koyunları, Kara Sakallu'nun 7 nefer vergi nüfusu ile 590 adet koyunları ve 6 adet develeri, diğer Doğanlu adlı mahallesinin de 8 nefer vergi nüfusu ile 920 adet koyunları bulunmaktaydı. Yine Derviş Kethüda'nın yönetiminde bulunan başka bir şubesinin ise bu zamanda 64 nefer vergi nüfusu ile 11.642 adet koyun ve 6 adet develeri vardı.
1673'te yine iki şube olan Hama Döğeri'nin Hama Döğer Oğlanı olarak bilinen ve Mustafa Kethüda'nın yönetiminde bulunan bir şubesinin 61 nefer evli (60 bennak ve 1 imam) vergi nüfusu ile 4.218 adet koyunları, yukarıda bahsi geçen Derviş Kethüda'nın yönetiminde olan diğer şubesinin de 84 bennak vergi nüfusu ile 5.910 adet koyun ve 6 adet develeri bulunmaktaydı.
Hama Döğeri'nin bu iki şubesi de 1691'de padişah fermanıyla ve zorunlu olarak iskan edilmiştir. Bunların iskan mahalleri ise Trablusşam eyaletine tabi olan Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köyleri idi.

-Harbendelü

16. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında Harbendelü adını taşıyan müstakil bir taife (veya boy) bulunmaktaydı ve 1526'da 18, 1536'da 22, 1550'de de 19 cemaat bu taifenin çatısı altında toplanmıştı. Bu cemaatlerden biri de yine Harbendelü adını taşımaktaydı.
17. yüzyılda oldukça kalabalık nüfusa sahip olan Harbendelü'yü iki büyük kola ayrılmış olarak görmekteyiz. 1630'da boybeyi olması kuvvetle muhtemel olan Hasan Bey' in yönetimindeki bir Harbendelü kolu bu zamanda kendi içinde 10 mahalleye ayrılmıştı. Bu mahallelerden Uzun Karacalu'da 36 hane vergi nüfusu ile 13.898 adet koyun, Artuklu'da 18 hane vergi nüfusu ile 6.502 adet koyun, İnallu'da 11 hane vergi nüfusu ile 5.522 adet koyun, Kolanlu'da 18 hane vergi nüfusu ile 3.636 adet koyun, Cadılu'da 8 hane vergi nüfusu ile 5.544 adet koyun, Kurtulmuşlu'da 15 hane vergi nüfusu ile 6.024 adet koyun, Kıyanlu'da 14 hane vergi nüfusu ile 3.636 adet koyun, diğer Kıyanlu da 11 hane vergi nüfusu ile 1.300 adet koyun, Taksaklu'da 7 hane vergi nüfusu ile 1.890 adet koyun, Bağlu Gözlü'de de 7 hane vergi nüfusu ile 1.212 adet koyun bulunmaktaydı.

Yine boybeylerinden biri olduğu anlaşılan Murad Bey'in yönetimindeki diğer Harbendelü kolunun ise söz konusu tarihte 102 hane vergi nüfusu ile 155.600 adet koyunları vardı.
Ayrıca, Türkmen Defteri'nde "müteka'idin re'aya-yı Türkman-ı Haleb" başlığı altında verilen ve yukarıda adları geçen Hasan ile Murad adlı beylerin yönetiminde bulunan 7 ayrı Harbendelü grubundan da bahsedilmektedir. Yerleşik hayata geçtikleri anlaşılan bu gruplardan ilki 31 bennak ve 6 mücerred, Antep şehrinin Gökçeban mahallesine yerleşmiş olan ikincisi 11 bennak ve 4 mücerred, Teli Harnub mahallesine yerleşmiş olan üçüncüsü 9 nefer (5'i bennak ve 4'ü mücerred), çeşitli köylere perakende olmuş olan dördüncüsü 27 bennak ve 10 mücerred, İbrahim Şahlu adlı beşincisi 11 bennak ve 3 mücerred, Antep kazasının Battal Öyük adlı köyünde sakin olan altıncısı 15 bennak ve 3 mücerred, Menbiç (=Bunbuç), Kilis ve Antep köylerine parekende olmuş olan yedincisi de 33 bennak ve 1 mücerred vergi nüfusuna sahipti.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: 17. Yüzyılda HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:47

Bütün bunlardan başka, Malatya sancağına yerleşmiş olan Harbendelü mensupları da vardı. Bunlardan Kuzucak köyüne yerleşmiş olanların 39 bennak ve 3 mücerred, Dişarcı (=Dişerci veya Dişirci) köyüne yerleşmiş olanların 8 bennak ve 3 mücerred, Kurd Kulu köyüne yerleşmiş olanların 2 bennak ve 2 mücerred, Kara Hisar köyüne yerleşmiş olanların da 16 bennak ve 4 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı.

1642 yılına gelindiğinde; Harbendelü'yü yine 2 büyük kola ayrılmış olarak görmekteyiz. Hasan Bey oğlu Hüseyin Ali Kethüda'nın yönetiminde olan bir Harbendelü kolunun 86 nefer vergi nüfusu ile 12.395 adet koyunları ve 39 adet de develeri vardı. Bu zamanda Malatya sancağında sakin olan Harbendelü obalarının nüfusu tahrir defterinde belirtilmemiş; fakat, ağnam, bennak ve mücerred resmi olarak yıllık 120 guruş tutarında maktu' bir vergiyi ödedikleri ifade edilmiştir. Harbendelü'nün "oturak" olanları da bu zamanda 21'i mücerred ve 78'i de bennak olmak üzere toplam olarak 99 nefer vergi nüfusuna sahipti.

Diğer boybeyi olan Murad Bey'in yönetimindeki Harbendelü kolunun ise 1642'de 71 nefer vergi nüfusu ile 39.320 adet koyun ve 270 adet develeri bulunmaktaydı. Fakat, Yeni-il'e ait olan bir defterden anlaşıldığına göre, Murad Bey'in yönetimindeki bu Harbendelü kolu sayıca daha kalabalıktı. Zira, bunlardan 176 hane vergi nüfusu bu zamanda Mancınık nahiyesinin Dokuzcuk-ı Kebir yurdunu 1.640 akçe mukabilinde yaylamakta idiler.

1663 tarihli Türkmen Tahrir Defterinde Darendelü Mehmed Ağa'nın uhdesinde olan ve toplam olarak 35 bennak vergi nüfusuna sahip bulunan Malatya'daki Harbendelü mensuplarının sakin oldukları köyler ve bu köylerdeki vergi nüfusları ayrı ayrı belirtilmiştir. Buna göre, 14 bennak vergi nüfusu Kuzucak'ta, 7 bennak vergi nüfusu Kara Hisar'da, 8 bennak vergi nüfusu da Dişercilü'de sakin idi. Antep'te olduğu anlaşılan Oturak Harbendelü'nün ise bu zamanda 42'si bennak ve 9'u da mücerred olmak üzere toplam olarak 54 nefer vergi nüfusu ve 620 adet de koyunlan vardı. Yine bu tarihte Hacı Kulı oğlu Hacı Mehmed'ın. yönetiminde 4 nefer vergi nüfusu ve 100 adet koyunu olan bir başka Oturak Harbendelü şubesi daha mevcuttu.

1663'te Yobaris Harbendelüsü adlı bir cemaatten de bahsedilmektedir. Zülfikar Kethüda'nın yönetimindeki bu Harbendelü şubesinin de 52 nefer vergi nüfusu ile 8.720 adet koyun ve 37 adet de develeri vardı.

Bunlardan başka, Hasan Kethüda'nın yönetiminde ve Dokuz-Çün Harbendelüsü adıyla bilinen büyük bir Harbendelü şubesi daha vardı ki bunların 1663'te 188 nefer vergi nüfusu ile 29 bin adet koyun ve 431 adet de develeri bulunmaktaydı. Ayrıca, bir başka şubesinin de bu zamanda 3 nefer vergi nüfusu ile 750 adet koyun ve 7 adet develeri vardı.
1667'de 34 bennak ve 15 mücened vergi nüfusu olan Oturak Harbendelü'nün 504 adet de koyunları vardı ve bunlar Antep'in İbrahim Şahlu adlı köyünde sakin idiler. Ayrıca, bu zamanda Hacı Kulı oğlu adıyla bilinen bir şubesinin sadece bir mensubu Antep yakınlarında bulunuyordu. Malatya'da sakin olan ve Yusuf Çelebi-zade Mehmed Ağa'ya tabi bulunan Harbendelü'nün ise Kuzucak mahallesinde 15 bennak, Kara Hisarda olan mahallesinde 13 bennak ve Dişercilü adlı mahallesinde de 8 bennak vergi nüfusu bulunmaktaydı. Bu zamanda Oturak Harbendelü'nün torunlanndan da ber vech-i mukataa 80 guruş vergi alınmaktaydı.

Diğer Harbendelü şubelerinden olan ve 1667'de Hüseyin Ali Kethüda'nın yönetiminde bulunan Yobaris Harbendelüsu nün 49 nefer vergi nüfusu ile 6.512 adet koyun ve 25 adet develeri, Dokuz-Çün Harbendelüsü'nün ise 30 nefer vergi nüfusu ile 8.772 adet koyun ve 59 adet develeri bulunmaktaydı. Ayrıca, bunların Ca'ferlü adlı mahallesinin 41 nefer vergi nüfusu ile 10.820 adet koyun ve 61 adet develeri, Küpelü adlı mahallesinin 23 nefer vergi nüfusu ile 4.870 adet koyun ve 33 adet develeri, Bıyıklu adlı mahallesinin 13 nefer vergi nüfusu ile 2.388 adet koyun ve 12 adet develeri, Aydınlu adlı mahallesinin 18 nefer vergi nüfusu ile 3.435 adet koyun ve 28 adet develeri, Aksaklu adlı mahallesinin de 37 nefer vergi nüfusu ile 10.151 adet koyun ve 41 adet develeri vardı. Buna göre, Dokuz-Çün Harbendelüsü bu zamanda toplam olarak 40.036 adet koyun ile 403 adet deveye sahip bulunmaktaydı.

1673'te Ca'fer oğlu Ali Kethüda'nın yönetiminde 33 bennak ve 9 mücerred vergi nüfusu ile 150 adet koyuna sahip bulunan Oturak Harbendelü mensupları yine Antep yakınındaki İbrahim Şahlu adlı köyde sakin idiler. Ayrıca, Oturak Harbendelü'den 120 koyunu olan bir nefer de yine Antep yakınlarında olup, ber vech-i maktu 120 guruş vergi veriyordu. Bundan başka, Antep'teki Oturak Harbendelü'nün torunları da ber vech-i maktu' 80 guruş ödüyorlardı. Malatya'daki Harbendelü kolunun ise Kuzucak'da 15 bennak, Kara Hisar'da 13 bennak ve Dişercilü'de 8 bennak vergi nüfusu olup, bunlar da "ber vech-i maktu" 170 guruş vergi ödüyorlardı.

Yine 1673 yılında Murad Kethüda' ya tabi olan Dokuz-Çün Harbendelüsü'nün 6 mahallesi olup, bunlardan Aksaklu'da. 44 hane, Küpelü'de 30 hane, Bostonlu'da 33 hane, Aydınlu'da 28 hane, Ca'ferlü'de 50 hane ve Bıyıklu'da da 11 hane vergi nüfusu bulunmaktaydı. Buna göre Dokuz-Çün Harbendelüsü'nün toplam olarak 196 hane vergi nüfusu ile 37.939 adet koyun ve 221 adet de develeri mevcuttu. Dokuz-Çün Harbendelüsü mensupları 1691'de padişah fermanıyla Trablusşam eyaletine tabi olan Hama ve Humus sancaklarına iskan edilmişlerdir.
Bir başka Harbendelü şubesi olan Yobaris Harbendelüsü'ne gelince; 1673'te bunlann 60 bennak vergi nüfusu ile 5.459 adet koyun ve 48 adet de develeri vardı.
Bütün bunlardan başka, Harbendelü cemaati mensuplarından 1642'de 400 koyunu olan 2 kişi, 166 3'te 500 koyunu olan bir (veya iki) kişi de Şam vilayetinde bulunmaktaydı.

-Hatal Bay adı

1630'da Hacı Şah-Kulı Kethüda'nın yönetiminde 84 hane vergi nüfusu ile 80.612 adet koyunlan, 1642'de de yine aynı kethüdanın yönetiminde 42 hane vergi nüfusu ile 6.879 adet koyun ve 69 adet develeri vardı5'2. Ayrıca, 1642'de bu cemaatten 3 nefer de Şam vilayetinde bulunuyordu ki, bunların da 61 adet koyunları vardı. 1663'te ise Hatal Bayadı'nın 35 nefer vergi nüfusu ile 16.849 adet koyun ve 131 adet de develeri mevcuttu.
Bundan sonraki dönemlerde, bu Bayad cemaatinin mahallelerinden de bahsedilmektedir. Nitekim, 1667'de 'Affan Kethüda'nın yönetiminde 17 hane vergi nüfusu ile 12.217 adet koyun ve 133 adet develerinden başka, Abdurrahmanlu adlı mahallesinde 9 hane vergi nüfusu ile 5.296 adet koyun ve 61 adet develeri, Yaramışlu adlı mahallesinde 23 hane vergi nüfusu ile 5.176 adet koyun ve 58 adet develeri, Gazilü adlı mahallesinde de 13 hane vergi nüfusu ile 5.312 adet koyun ve 321 adet develeri bulunmaktaydı.

1673'te yine 'Affan Kethüda'nın yönetiminde olan Hatal Bayadı'nın 19 hane vergi nüfusu ile 17.961 adet koyun ve 18 adet de develeri vardı. Aynca, Yaramışlu adlı mahallesinde 19 hane vergi nüfusu ile 5.680 adet koyun ve 18 adet develeri, Gazilü adlı mahallesinde 14 hane vergi nüfusu ile 5.275 adet koyun ve 21 adet develeri, Abdurrahmanlu adlı mahallesinde de 12 hane vergi nüfusu ile 5.030 adet koyun ve 22 adet develeri olup, söz konusu cemaatin bu zamanda toplam olarak 33.946 adet koyun ve 121 adet de develeri vardı.

-Hayli Yıva

Haleb Türkmenleri arasında müstakil ve kalabalık cemaatlerden biri olarak görülen Hayli Yıva'nın 16. yüzyılın ortalarında 4 şubesi ve toplam olarak da 145 hane, 60 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı.
17. yüzyıla gelindiğinde evli vergi nüfusu bir hayli azalmış olan Hayli Yıva'nın 1630'da Döğer adlı kethüdanın yönetiminde 159 nefer vergi nüfusu ile 14.076 adet koyunları, 1642'de de 57'si bennak ve 49'u mücerred olmak üzere 135 nefer vergi nüfusu ile 2.723 adet koyunları vard. 1667 ve 1673 tarihli defterlerde ise bu Türkmen cemaatinden artık bahsedilmemektedir.

-İğdir

Beğdili taifesine mensup cemaatlerden biri olan İğdir'in 1630'da 18 nefer (16 evli ve 2 mücerred) vergi nüfusu ile 3.997 adet koyunları bulumaktaydı. Aynca bunların Birecik kazasının İnab adlı köyünde sakin olan 3 bennak ve 4 mücerred vergi nüfusu daha vardı. 16 42'de ise İğdir cemaatinin 15 nefer vergi nüfusu ile 424 adet koyunlarının olduğu görülmektedir. Hayli Yıva gibi, bu cemaatten de 1667 ve 1673 tarihli Türkmen defterlerinde artık bahsedilmemektedir. Esasen, İğdir mensupları daha ziyade Anadolu'nun İç-İl (İçel-Mersin) bölgesi ile Hamid, Menteşe ve Teke sancaklarında yaşamaktaydılar.

-İmanlu Afşarı

1663'te 6 nefer vergi nüfusu olan İmanlu Afşarı'nın bu zamanda 470 adet koyun ve 6 adet de develeri vardı. Ayrıca, Yeni-il'de de bu cemaatin mensupları bulunmaktaydı. Diğer Türkmen defterlerinde ise bu cemaatten bahsedilmemektedir.

-İnallu

16. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında İnallu adını taşıyan müstakil bir taife (veya boy) bulunmaktaydı ve 1520'de 5, 1526'da 15, 1536'da 24, 1550'de de 10 cemaat bu taifenin çatısı altında toplanmıştı. Bu cemaatlerden biri de yine İnallu adını taşımaktaydı. 17. yüzyıla gelindiğinde artık İnallu taifesinden bahsedilmemekle birlikte, bunlar nüfus bakımından yine kalabalık ve bir kısmı göçer, bir kısmı da yerleşik olarak Kilis ve A'zaz taraflarında yaşamlarını sürdürmekte idiler.
İnallu cemaatinin 1630'da Hacı Fazlı adlı kethüdanın yönetiminde 95 hane vergi nüfusu ile 48.489 adet koyunları bulunmaktaydı. Ayrıca, yerleşik hayata geçmiş olan mensupları da vardı ki bunlardan Ali ibn-i Hamiş adlı kethüdanın yönetiminde olanları 4 bennak, Kilis kazasında Kara Kuyu adlı köyde sakin olanları 16 bennak ve 4 mücerred, Viregen adlı köyde sakin olanları 8 bennak ve 4 mücerred, Haleb şehrinde sakin olanları da 6 bennak vergi nüfusuna sahip idiler.

İnallu'nun 1642'de Ali Kethüda"nın yönetiminde 63 hane vergi nüfusu ile 7.589 adet koyunları vardı. Yine bu zamanda İnallu'ya mensup olan 5 nefer vergi nüfusu Ravendan nahiyesinin Arab Viranı adlı köyünde, 9 bennak ve 1 mücerred vergi nüfusu da A'zaz'ın Kara Kuyu adlı köyünde sakin idi.
1663'te İnallu'nun 52 nefer vergi nüfusu ile 6.192 adet koyun ve 36 adet develeri, 1667'de Derviş Kethüda'nın yönetiminde 40 nefer vergi nüfusu ile 4.124 adet koyun ve 5 adet develeri, 1673'te de yine Derviş Kethüda'nın yönetiminde 40 nefer evli vergi nüfusu ile 4.500 adet koyun ve 4 adet develeri bulunmaktaydı. Bu İnallu mensuplarının tamamı 1691'de padişah fermanıyla iskana tabi tutulmuş olup, iskan mahalleri Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köyleri idi.
Öte yandan, Bozuluş Türkmenleri arasında da İnallu mensuplarının olduğunu ve bunların Bozulus'un Orta Anadolu'ya yaptığı muhacerete katıldıklarını da biliyoruz.

-Kabaklu

Beğdili taifesinden olan ve Necmüddinlü adıyla da bilinen bu cemaatin 1536'da 17 hane, 10 mücerred, 1550'de de 19 hane, 16 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı. 17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusu bir hayli azalmış olan bu cemaatin 1630'da 8 hane vergi nüfusu ile 10.530 adet koyunları kalmıştı. Bundan sonraki yıllarda ise Kabaklu adını artık Boz Koyunlu'nun bir mahallesi olarak görmekteyiz (bkz. Boz Koyunlu).

-Kadirlü

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ilk yarısına ait Türkmen defterlerinde yer almayan bu cemaatin 1630'da 14 hane vergi nüfusu ile 19.879 adet koyunları, 1642'de de 10 nefer vergi nüfusu ile 2.322 adet koyun ve 34 adet develeri vardı. Ayrıca, bu cemaatten 13 hane de söz konusu tarihte Yeni-il'de mera resmi ödüyorlardı.
Kadirlü'nün 1663'te 34 nefer vergi nüfusu ile 1.228 adet koyun ve 40 adet develeri, 1667'de de Hüseyin Kethüda'nın yönetiminde 16 hane vergi nüfusu ile 745 adet koyun ve 16 adet develeri bulunmaktaydı. 1673'te ise bu cemaatin nüfus ve hayvan miktarı 1667 tarihli defterdeki bilgilerden
farklı değildir.
Kadirlü mensupları 1691'de padişah fermanıyla iskana tabi tutulmuş544 olup, iskan mahalleri Rakka eyaletinde Belih Nehri'nin batı yakasındaki el-As denilen yer idi.

-Kara Afşar

1692 tarihli bir hükümde Kara Avşar (=Kara Afşar) cemaatinin Recebli Avşarı adıyla şöhret oldukları ifade edilmektedir. Fakat, 1663 tarihli bir Türkmen defterinde Kara Avşar ile Receb Avşarı ayrı cemaatler olarak gösterilmiştir. Buna göre, söz konusu tarihte Kara Afşar'ın 38 nefer vergi nüfusu ile 5.042 adet koyun ve 48 adet develeri, Receb Avşarı'nın ise 65 nefer vergi nüfusu ile 3.770 adet koyun ve 38 adet de develeri vardı.

Aynca, Kara Afşar'dan bir bennak vergi nüfusu da yine aynı tarihte Şam vilayetinde bulunuyordu.
Kara Afşar'ın 1667'de Hamidi Kethüda'nın yönetiminde 48 nefer vergi nüfusu ile 5.731 adet koyun ve 15 adet develeri, 1673'te de yine aynı kethüdanın yönetiminde 59 bennak vergi nüfusu ile 4.981 adet koyun ve 15 adet develeri vardı. Kara Afşar mensupları da 1691'de padişah fermanıyla iskan edilmiş olup, iskan mahalleri Trablusşam eyaletine tabi olan Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köyleri idi.

-Kara Burclu

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ilk yansında (1536) 15 hane ve 9 mücerred vergi nüfusu bulunan Kara Burclu'nun 17. yüzyıla gelindiğinde nüfusunda önemli bir değişiklik meydana gelmemiştir. Nitekim, bunların 1630'da 11 hane vergi nüfusu ile 19.162 adet koyunları, 164 2'de 13 nefer evli vergi nüfusu ile 2.714 adet koyun ve 27 adet develeri, 1663'te Kaplan Ali Kethüda yönetiminde 9 nefer vergi nüfusu ile 520 adet koyun ve 21 adet develeri, 1667'de 9 hane vergi nüfusu ile 1.961 adet koyun ve 9 adet develeri, 1673'te ise 9 hane vergi nufusu ile 1.972 adet koyun ve 9 adet de develeri bulunmaktaydı.

-Kara Dağ Bahadırlusu/Dağ Bahadırlusu

16. yüzyılda kalabalık teşekküllerden biri olan Bahadırlu cemaatini 17. yüzyılda, Com, Kara Dağ ve Merzuman olmak üzere, yerleştiklere yere göre adlandırılmış üç büyük kola ayrılmış olarak görmekteyiz.

Bu Bahadırlu kollarından biri olan Kara Dağ Bahadırlusu ise 1642'de 5 mahalleye ayrılmıştı ve bu mahallelerden Kızıllü' da 40 bennak ve 12 mücerred, Dağdağancıklu'da 9 bennak ve 3 mücerred, Urbanla da 47 bennak ve 9 mücerred, Kara Hasanlu' da 19 bennak ve 1 mücerred, Keller de de 30 bennak ve 8 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı.
1663'te Kara Hasanlu, Keller, Çünker, Hakancık, Dilsüzlü ve Altun Taş köyleriyle Antep ve Maraş vilayetlerinde sakin olan Kara Dağ Bahadırlusu'nun bu zamanda da 52'si bennak ve 18'i de mücerred olmak üzere, toplam olarak 79 nefer vergi nüfusu ile 2.006 adet koyunlan vardı.
1673'te Dağ Bahadırlusu olarak zikredilen bu cemaatin bu defa 6 mahallesi mevcut olup, bunlardan Kellü (Keller)'de 5 bennak ve 1 mücened, Kara Hasanlu'da 15 bennak ve 2 mücened, Çengi-Mengi (muhtemelen Çünker)'de 8 bennak ve 3 mücened, Dağdağancıklu'da 14 bennak ve 2 mücened ile 431 koyun, Altun Taşlu'da 10 bennak ve 3 mücened, Com'da 11 bennak ve 3 mücened ile 1.426 koyun olmak üzere, toplam olarak 63 bennak ve 14 mücened vergi nüfusu ile 1.857 adet koyunları bulunmaktaydı. Yine bu zamanda Dağ Bahadırlusu'nun 11 bennak vergi nüfusundan müteşekkil olan bir torun grubunun mevcudiyetini de görmekteyiz.

-Kara Gözlü/Kara Göz Eymiri

17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasındaki varlığını sürdüren Eymirler, bu zamanda, Kara Gözlü, Affan oğlu, Dündarlu, Sincarlı, Yosunlu, Çarıklu ve Afşarlu adını taşıyan 7 ayrı gruba (cemaat ya da şubeye) ayrılmışlardı. Bu Eymir gruplarından biri olan Kara Gözlü Eymiri 16. yüzyılda, 17. yüzyıla nazaran, nüfus bakımından daha kalabalık olup, bunların 1526'da 54 hane, 1 mücened, 1536'da 51 hane, 7 mücened, 1550'de de 51 hane, 62 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı. Fakat, 17. yüzyıla gelindiğinde bu Eymir grubunun vergi nüfusunda bir hayli azalma meydana geldiği müşahede olunmaktadır. Nitekim, 1630'da Aksak Hasan adlı kethüdanın yönetiminde 20 hane vergi nüfusu ile 15.644 adet koyunları, 1642'de Hamza adlı kethüdanın yönetiminde 9 hane vergi nüfusu ile 1.040 adet koyun ve 5 adet develeri, 1663'te 18 nefer vergi nüfusu ile 3.820 adet koyun ve 10 adet develeri, 1667'de 25 nefer evli vergi nüfusu ile 4.967 adet koyun ve 20 adet develeri, 1673'te de 31 nefer evli vergi nüfusu ile 4.630 adet koyun ve 20 adet develeri vardı. Diğer Eymir şubelerinde olduğu gibi, Kara Gözlü Eymiri mensupları da 1691'de iskana tabi tutulmuşlardır. Bunların iskan mahalleri ise Trablusşam eyaletinin Hama ve Humus sancaklarındaki bazı boş ve harap vaziyetteki köyler idi.

-Kara Hasanlu

Beğdili taifesinden olan Kara Hasanlu, 16. yüzyılın ilk yansında Haleb Türkmenleri arasında 3 hane ve 12 mücerred vergi nüfuslu küçük bir grup olarak varlığını sürdürmekteydi. 17. yüzyılın ilk yansında nüfusu bir miktar artan Kara Hasanlu'nun 1630'da 29 hane vergi nüfusu ile 10.628 adet koyunları, 1642'de 35 nefer vergi nüfusu ile 3.120 adet koyun ve 35 adet develeri vardı. Fakat, 17. yüzyılın ikinci yarısında Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusu sürekli olarak azalmış olan Kara Hasanlu'nun 1663'te 10 nefer vergi nüfusu ile 1.367 adet koyun ve 13 adet develeri, 1667'de de sadece 5 hane vergi nüfusu ile 911 adet koyun ve 2 adet de develeri kalmıştı.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: 17. Yüzyılda HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:48

-Kara Koyunlu

16. yüzyılın ortalarında 96 hane ve 54 mücerred vergi nüfusuna sahip olan ve iki şubeden meydana gelen Kara Koyunlu'nun Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusu 17. yüzyıla gelindiğinde bir hayli azalmış olarak görülmektedir. Nitekim bunların 1630'da 14 hane vergi nüfusu ile 18.346 adet koyunları ve Haleb'de sakin oldukları anlaşılan başka bir şubesinin 13 bennak vergi nüfusu, 1642'de de 5 hane vergi nüfusu ile 1.210 adet koyun ve 1 adet develeri vardı. Ayrıca, bu cemaat mensuplarından 28 hane vergi nüfusu da Yeni-il'de yaylıyor ve burada mer'a resmi ödüyorlardı.
1663'te Haleb'de sakin olan Kara Koyunlu mensuplarının 4 nefer vergi nüfusu ile 1.248 adet koyun ve 11 adet develeri, 1667'de Pehlivanlu'da yer alan Göçer Kara Koyunlu'nun 6 nefer vergi nüfusu ile 1.436 adet koyun ve 14 adet develeri580, aynı tarihte Şam'da bulunan Demircilü adlı başka bir Kara Koyunlu şubesinin de 5 nefer vergi nüfusu ile 210 adet koyun ve 3 adet develeri vardı.
1673'te Göçer Kara Koyunlu'nun 6 bennak vergi nüfusu ile 1.433 adet koyun ve 14 adet develeri, perakende olarak Şam'a gittiği ve Pürnek cemaatinin yanında bulunduğu anlaşılan Kara Koyunlu Demircilü'nün de 6 bennak vergi nüfusu ile 460 adet koyun ve 1 adet develeri bulunmaktaydı.

-Kara Şeyhlü

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ortalarında biri 58 hane ve 62 mücened, mütefenik olan diğeri ise 38 hane ve 23 mücened vergi nüfusuna sahip bulunan Kara Şeyhlü'nün 17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusu bir miktar azalmıştır. Nitekim bunların 1630'da 39 hane vergi nüfusu ile 49.742 adet koyunları, 1642'de de 30 nefer vergi nüfusu ile 14.902 adet koyun ve 164 adet develeri bulunmaktaydı.
Kara Şeyhlü'yü 1663'te genellikle çok az nüfusa sahip olan 4 ayrı şubeye ayrılmış olarak görmekteyiz ki 4 nefer vergi nüfuslu bir şubesinin 420 adet koyun ve 4 adet develeri, Bir Pınarlu adlı şubesinin 12 nefer vergi nüfusu ile 500 adet koyun ve 10 adet develeri, Turan Beğlü adlı şubesinin 5 nefer vergi nüfusu ile 1.750 adet koyun ve 7 adet develeri, Çeneler adlı şebesinin de 12 nefer vergi nüfusu ile 3.560 adet koyun ve 28 adet develeri vardı.
1667'de Kızıl İdris'in yönetimde olan Kara Şeyhlü Çenelerim 12 hane vergi nüfusu ile 5.968 adet koyun ve 8 adet develeri, bir başka Kara Şeyhlü şubesinin 5 hane vergi nüfusu ile 195 adet koyun ve 2 adet develeri, el-is'e tabi olan Yadigarlu adlı bir şubesinin 6 hane vergi nüfusu ile 850 adet koyun ve 11 adet develeri, İsmail adlı kethüdaya tabi olan diğer Yadigarlu'nun 8 hane vergi nüfusu, 400 adet koyun ve 7 adet develeri ile Ganimetlü adlı mahallesinin 436 adet koyun ve 3 adet develeri, Kürd'ü tabi olan ve Döre Beğlü olarak zikredilen bir başka Kara Şeyhlü şubesinin de 8 hane vergi nüfusu ile 700 adet koyun ve 2 adet develeri vardı.

1673'te Kara-Şeyhlü'yü bu defa 5 şube olarak görmekteyiz, ki bu şubelerden Kızıl İdris oğlu Musa'ya tabi olanın 12 hane vergi nüfusu ile 5.968 adet koyun ve 8 adet develeri, Taşkın oğulları'na tabi olanın 4 hane vergi nüfusu ile 215 adet koyun ve 3 adet develeri, el-'is'e tabi olan Kara Şeyhlü Yadigarlu'nun 6 hane vergi nüfusu ile 850 adet koyun ve 11 adet develeri, İsmail Kethüda'ya tabi olan Kara Şeyhlü Yadigarla'nun. Ganimetin adlı mahallesiyle birlikte, 19 hane vergi nüfusu ile 836 adet koyun ve 21 adet develeri, Kurd'a tabi olanın da 8 hane vergi nüfusu ile 1.700 adet koyun ve 3 adet develeri bulunmaktaydı.

Öte yandan, Kara Şeyhlü cemaati mensupları diğer Beğdili şubeleri ile birlikte Kızıl İdris oğlu Musa Bey ve el-is oğullarından Ken'an ve Kessal adlı beylerin yönetiminde 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere çağrılmışlar, 1691'de de bütün şubeleriyle birlikte iskan olunmuşlardır591. Bunların iskan mahalleri ise Rakka eyaletinde Belih Nehri'nin batı yakasında yer alan Arasık, Ebu Şakka ve Ebu Rakka adlı yerlerdi.

-Kara Tohtemürlü

16. yüzyılın ilk yarısında Haleb Türkmenleri arasında Tohtemürlü (bazen Toktemürlü) adlı müstakil ve nüfus bakımından da kalabalık olan bir cemaat bulunmaktaydı. 17. yüzyılda ise bunları Kara Tohtemürlü ve Kızıl Ali Tohtemürlüsü olmak üzere iki büyük kola ayrılmış olarak görmekteyiz.
Beğdili taifesinden olan ve nüfus bakımından da kalabalık bir zümreyi teşkil eden Kara Tohtemürlü'nün 1630'da iki şubesi mevcut olup, bunlardan birinin 81 hane vergi nüfusu ile 59.418 adet koyunları, Emir Doğan adlı bir köyde sakin oldukları anlaşılan diğerinin de 44'ü bennak ve 6'sı mücerred olmak üzere 50 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı.
Kara Tohtemürlü 1642'de yine iki şube olup, Mustafa Kethüda'nın yönetiminde olan bir şubesinin 122 nefer vergi nüfusu ile 31.448 adet koyun ve 311 adet develeri; Cum'a Kethüda'nın yönetiminde olan diğer bir şubesinin de 16 nefer vergi nüfusu ile 6.107 adet koyun ve 94 adet develeri vardı. Fakat, Kara Tohtemürlü bu zamanda esasen daha kalabalık bir nüfusa sahipti. Zira, aynı tarihte Mustafa Kethüda'nın yönetiminde 160 hane ve Cum'a Kethüda'nın yönetiminde de 39 hane Yeni-il'de bulunmaktaydı ve bunlar Ağca-Koyunlu nahiyesine bağlı Yağmur-Kızı yurdunu 420 akçe mukabilinde yaylamakta idiler.

1663'te Kara Tohtemürlü'nün 99 nefer vergi nüfusu ile 7.547 adet koyun ve 140 adet develeri, 1667'de de Büke? ve Muharrem'in yönetiminde 28 nefer vergi nüfusu ile 1.769 adet koyun ve 18 adet de develeri599 mevcut idi.
1673'te yine iki şubeden ibaret bulunan Kara Tohtemürlü'nün Muharrem Kethüda'nın yönetiminde olan şubesinin 24 hane vergi nüfusu, Büke? Kethüda'nın yönetiminde olan mahallesinin de 9 hane vergi nüfusu bulunmaktaydı. Bunların sahip oldukları hayvan miktarı ise 3.288 koyun ve 15 deveden ibaretti. Bu zamanda 28 hane vergi nüfuslu olan diğer bir Kara Tohtemürlü şubesinin de 2.712 adet koyun ve 14 adet develeri vardı.
Kara Tohtemürlü mensuplarının tamamı 1691'de Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köylerine iskan edilmişlerdir.

Karkın

Oğuz boylarından birinin adını taşıyan ve 17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında barınan müstakil ve nüfus bakımından da kalabalık cemaatlerden biri olan Karkın'ın 1630'da Yusuf adlı kethüdanın yönetiminde 222 hane vergi nüfusu ile 60.325 adet koyunları, Şam vilayetinde bulunan ve Aralık-evi'ne tabi olan başka bir şubesinin de 16 hane vergi nüfusu ile 15.330 adet koyunları bulunmaktaydı. Bunlardan başka, yerleşik duruma geçmiş olan olan çok sayıda Karkın mensupları da vardı. Sonraki tahrir defterlerinde "oturak" olarak gösterilmiş olan bu Karkın mensupları artık Antep taraflarında sakin olmuşlardır. Bunlardan, Kızıl-İn ve Cebel-i Reşi köylerine yerleşmiş olanların 4 bennak vergi nüfusu, Nizib kasabasına yerleşmiş olanların 4 bennak vergi nüfusu, Telfaz köyüne yerleşmiş olanların da 40 nefer (3l'i evli ve 9'u mücerred) vergi nüfusu ile 200 adet koyunları mevcuttu. Ayrıca, Deveciyan adlı bir Karkın şubesine mensup olup, Körulus köyünde yerleşmiş olanların 22 bennak ve 6 mücerred, Sarımi köyüne yerleşmiş olanların 4 bennak, Kilis-oturağı'na tabi olan iki şubesinden birinin 44 bennak ve 6 mücerred, Haleb şehrinde oturdukları anlaşılan diğerinin de 24 bennak ve 3 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı.

Karkın cemaatini bundan sonraki yıllarda "göçer" ve "oturak" olmak üzere iki kısma ayrılmış olarak görmekteyiz.
1642'de Durak Kethüda'nın yönetiminde bulunan Göçer Karkın'ın 194 nefer yetişkin erkek nüfusu ile 11.509 adet koyun ve 13 adet develeri604, 1663'te yine Durak adlı kethüdanın yönetiminde 49 nefer vergi nüfusu ile 5.860 adet koyun ve 17 adet develeri, 1667'de yine Durak adlı kethüdanın yönetiminde 46 hane vergi nüfusu ile 6.516 adet koyun ve 65 adet develeri, 1673'te de bu defa Durak oğlu Nebi Han'ın yönetiminde 57 evli vergi nüfusu ile 5.840 adet koyun ve 45 adet develeri vardı.
Oturak Karkın'a gelince; 1642'de Pir Ahmed Kethüda'nın yönetiminde olup, 74'ü bennak, ll'i de mücerred olmak üzere toplam olarak 108 nefer vergi nüfusu ve 985 adet de koyunları bulunmaktaydı. Yine aynı tarihte bu cemaate mensup olan 3 bennak ve 1 mücerred vergi nüfusu Kilis-oturağı'na tabi olarak Ravendan'ın Cemaat Öyüğü adlı köyünde, 6 bennak vergi nüfusu da Haleb şehrinde sakinlerdi. 1663'te Hüseyin Kethüda'nın yönetiminde olan Oturak Karkın'ı, 44'ü bennak ve 14'ü de mücerred olmak üzere, toplam olarak 129 nefer vergi nüfusu ile 7.018 adet koyun ve 4 adet de deveye sahip olarak görmekteyiz. Yine 1663'te Kilis oturağına tabi olan bu cemaat mensuplarından 5 nefer vergi nüfusu da Haleb'in Karlık mahallesinde sakin idi. Oturak Karkın' ın 1667'de bu defa Halil Kethüda'nın yönetiminde 114 bennak ve 21 mücerred vergi nüfusu ile 5.051 adet koyun ve 18 adet develeri, 1673' te ise Hüseyin oğlu ibrahim Kethüda'nın yönetiminde 119 bennak ve 21 mücerred vergi nüfusu ile 5.460 adet koyun ve 21 adet de develeri vardı.

Diğer taraftan, Karkın cemaatinden bir grup da 17. yüzyılda Şam vilayetinde bulunmaktaydı. 1642'de Aralık-evi'ne tabi olan bu Karkın grubunun 5 nefer vergi nüfusu ile 613 adet koyunları, 1663'te Hamza Kethüda'nın yönetiminde 20 nefer vergi nüfusu ile 3 bin adet koyunları615, 1667 ve 1673 yıllarında ise yine Hamza Kethüda yönetiminde 16 nefer vergi nüfusu ile 2.020 adet koyun ve 2 adet de develeri vardı.

-Kazlu

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ortalarında 54 hane ve 63 mücerred vergi nüfusu bulunan Kazlu'nun 1630'da Hacı Ahmed adlı kethüdanın yönetiminde 43 hane vergi nüfusu ile 28.768 adet koyunları, 1642'de de yine aynı kethüdanın yönetiminde 35 nefer vergi nüfusu ile 6.475 adet koyun ve 115 adet develeri bulunmaktaydı. Fakat, Haleb Türkmenleri arasında barınan bu Kazlu grubundan başka Yeni-il'de de 80 hane kadar Kazlu mensubu bulunmaktaydı.

-Keçe Beğlü

16. yüzyılda müstakil cemaatlerden biri olan Keçe Beğlü'nün, birkaç şubeye ayrılmış olarak, 1526'da 95 hane, 12 mücerred, 1536'da 100 hane, 34 mücerred, 1550'de de 75 hane, 25 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı. 17. yüzyıla gelindiğinde Haleb Türkmenleri arasında yer alan Keçe Beğlü nüfusunun bir hayli azaldığı görülmektedir. Zira, bunların 1630'da 16 nefer evli vergi nüfusu ile 300 adet koyunları, 1663'te 17 nefer evli vergi nüfusu ile bin adet koyun ve 23 adet develeri, 1667 ve 1673 yıllarında da 6 nefer evli vergi nüfusu ile 400 adet koyun ve 4 adet develeri624 bulunmaktaydı. Öyle anlaşılıyor ki, 1673'te Keçe Beğlü cemaatinin yeniden sayımı yapılamadığından vergi kaynakları 1667 tahririne göre aynen yazılmıştır.

-Kevan/Keven

16. yüzyılın ortalarında Beğdili içerisinde yer alan ve bu zamanda 13 hane ve 9 mücened vergi nüfusu bulunan Kevan adlı cemaatin 1630'da 39 hane vergi nüfusu ile 40.560 adet koyunları vardı. Bunlar, 1663'te ise iki şubeye ayrılmış olup, Kevan-ı Cündi adlı şubesinin 18 nefer vergi nüfusu ile 2.851 adet koyun ve 36 adet develeri, Melik Gazi yönetimindeki diğer şubesinin de 24 nefer vergi nüfusu ile 3 bin adet koyun ve 33 adet develeri bulunmaktaydı. Kevan'ın 1667'de 46 hane vergi nüfusu ile 8.993 adet koyun ve 52 adet develeri, 1673'te de 42 hane vergi nüfusu ile 9.003 adet koyun ve 52 adet develeri vardı.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: 17. Yüzyılda HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:50

-Kıcılu (veya Kacilü)

17. yüzyılda müstakil cemaatlerden biri olan ve oldukça kalabalık bir nüfusa sahip bulunan Kıcılu'nun630 1630'da Emir-i Şam Bey'in yönetiminde 229 hane vergi nüfusu ile 95.678 adet koyunları, Kilis-oturağı'na tabi olup, A'zaz nahiyesinin Ak-Kuyu adlı köyünde sakin bulunan bir şubesinin 42 bennak ve 9 mücerred, Kuteyfe adlı köyünde sakin olan ikinci şubesinin 9 bennak ve 3 mücerred, Berağti adlı köyünde sakin olan üçüncü şubesinin 12 bennak ve 2 mücerred, İğde adlı köyünde sakin olan dördüncü şubesinin 6 bennak ve 2 mücerred, Kefer Cuş adlı köyünde sakin olan beşinci şubesinin de 6 bennak ve 5 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı.

Kıcılu'nun 1642'de Hüseyin Bey'in yönetiminde 99 nefer vergi nüfusu ile 26.550 adet koyun ve 173 adet de develeri vardı. Aynca, Kilis-oturağı'na tabi olan Kıcılu mensuplarından 15 bennak ve 3 mücerred vergi nüfusu Haleb şehri ve A'zaz'da sakin iken, 8 bennak vergi nüfusu da A'zaz'ın Berağti adlı köyünde sakin idi. 1648'de Hasan ve Hüseyin adlı beylerin yönetimindeki bazı Kıcılu mensuplarının da Yeni-il'de 600 riyal guruş bakayalarının olduğunu bilmekteyiz.
1663'te Ömer Kethüda'nın yönetiminde olan Kıcılu'nun 239 nefer vergi nüfusu ile 43.756 adet koyun ve 459 adet de develeri vardı636. Bu cemaatten 2 bennak vergi nüfusu Kilis oturağı'na tabi olarak Haleb şehrinin Karlık adlı mahallesinde, 3 bennak vergi nüfusu da yine Haleb şehrinde sakin idi. Ayrıca, bu zamanda Kıcılu'nun 21 nefer vergi nüfusu ile 4.400 adet koyun ve 74 adet de develeri olan bir başka şubesi daha bulunmaktaydı.

1667'de Hasan Kethüda'nın yönetiminde bulunan Kıcılu bu zamanda Edek Hacılu, Motemlü, Bıyıklu, Deli Gözlü, Kara Selmanlu, Dukaş, Yumurtalu, At-Güdenlü, Sarılu, Kalaş, Çayırlu ve Karın Toklu adlı 12 mahalleye ayrılmıştı ve bu mahallelerinde toplam olarak 277 nefer vergi nüfusu ile 33.769 adet koyun ve 148 adet de develeri bulunmaktaydı. Aynca, bunların 12 nefer vergi nüfusundan oluşan torun grubunun da 204 adet koyunları vardı.
1673'te bu defa Hamza Kethüda'nın yönetiminde bulunan Kıcılu'nun 103 bennak vergi nüfusu bulunmaktaydı. Ayrıca, bu cemaatin Sarılu, Kalaş, Salumlu, Tukaş (=Dukaş), Kara Selmanlu, Yumurtalu, Bıyıklu, Kibirlü, At-Güdenlü, Deli Gözlü ve Kuşlu Kıllu? olmak üzere 11 mahallesi mevcut olup, bütün bu mahalleler ile birlikte Kıcılu'nun toplam olarak 300 bennak ve 3 imam yetişkin erkek nüfusu ile 2.500 adet koyun ve 234 adet de develeri vardı. Yine bu zamanda Kıcılu'nun 189 adet koyunları olan ve 11 bennak vergi nüfusundan oluşan bir torun grubunun mevcut olduğunu da görmekteyiz.
Kıcılu mensupları 1691'de Trablusşam eyaletine tabi olan Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köylerine iskan edilmişlerdir. Ayrıca, Kıcılu mensuplarından 15 neferin Kefe oğlu Ömer Bey, Kara Hasan oğlu ve Ali Kethüda yönetiminde 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere çağrıldıklarını da biliyoruz641.

-Kınık

Oğuz boylarından birinin adını taşıyan ve 16. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında kalabalık bir nüfusa sahip bulunan Kınık'ın 1526'da 120 hane, 10 mücened, 1536'da 167 hane, 9 mücened, 1550'de de 114 hane ve 100 mücened vergi nüfusu bulunmakta olup, bunların mühim bir kısmı Hama, az bir kısmı da Hısnü'l-Ekrad kazasında bulunmaktaydı.
17. yüzyıla gelindiğinde Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusunun bir hayli azalmış olduğu müşahede olunan Kınık mensuplarının bu yüzyılın ilk yarısında Şam vilayetinde bulundukları ve burada Aralık-evi tabir edilen yere tabi oldukları anlaşılmaktadır.

Kınık'ın 1630'da 48 hane vergi nüfusu ile 45.384 adet koyunları, 1642'de 59 nefer evli vergi nüfusu ile 4.872 adet koyunları, 166 3'te de 31 nefer vergi nüfusu ile 4 bin adet koyun ve 42 adet develeri vardı. Aynca, 400 adet koyunu olan bir vergi hanesi ile bir bennak vergi nüfusu da 1663'te Şam vilayetinde bulunmaktaydı646. 166 7'de Assaf Kethüda'nın yönetiminde olan Kınık'ın 36 nefer vergi nüfusu ile 3.795 adet koyun ve 35 adet develeri, 1673'te ise Assaf oğlu Mehmed Kethüda'nın yönetiminde 41 nefer (40 bennak ve 1 imam) yetişkin erkek nüfusu ile 4.713 adet koyun ve 26 adet de develeri vardı. Kınık mensupları da 1691'de padişah fermanıyla iskana tabi tutulmuş olup, iskan mahalleri Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köyleri idi.

-Kıyaklu

Beğdili taifesinden olan bu cemaatin 1642'de 6 nefer vergi nüfusu ile 806 adet koyunları vardı. Kıyaklu'nun 1663'te iki şubesi olup, bunlardan birinin 3 nefer vergi nüfusu ile 434 adet koyun ve 7 adet develeri650, İbrahim Kethüda'nın yönetiminde bulunan diğer şubesinin de 12 nefer vergi nüfusu ile 1.259 adet koyun ve 4 adet develeri bulunmaktaydı. 1667'de Velid Kethüda'nın yönetiminde olmak üzere 4 nefer vergi nüfusu ile 540 adet koyun ve 2 adet de develeri vardı. Bahsi geçen Velid Kethüda bu zamanda Güneş, Cum'alu ve Keçe Beğlü adlı cemaatlerin de yönetiminden sorumluydu. 1673'te yine 4 hane vergi nüfuslu oldukları görülen Kıyaklu cemaati mensupları bu zamanda da 545 adet koyun ile 2 adet deveye sahip idiler.

-Kıyas

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın başlarında Yalvaç'a tabi oldukları anlaşılan bu cemaatin 1526'da 6 hane, 1536'da 36 hane, 7 mücened, 1550'de de 37 hane, 21 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı. 17. yüzyıla gelindiğinde vergi nüfusunda önemli bir değişiklik olmadığı görülen Kıyas'ın 1630'da Eşref Koca adlı kethüdanın yönetiminde 17 hane vergi nüfusu ile 30.219 adet koyunları vardı. Ayrıca, "Kilis-oturağı"na tabi olan ve Birecik kazasında sakin oldukları anlaşılan bir Kıyas grubunun 9 bennak, Alpavud İbrahim Bey' in çiftliğinde yerleşmiş olan Bayad adlı başka bir şubesinin de 6 bennak vergi nüfusu bulunmaktaydı.
Kıyas adlı cemaatin 1642'de Ni'ıneti Kethüda'nın yönetiminde 44 nefer vergi nüfusu ile 3.355 adet koyun ve 81 adet develeri657, 1663'te Veli Kethüda'nın yönetiminde 31 nefer vergi nüfusu ile 2.102 adet koyun ve 45 adet develeri658, 1667 ve 1673 yıllarında ise yine Veli adlı kethüdanın yönetiminde 35 evli (bennak) vergi nüfusu ile 1.972 adet koyun ve 28 adet de develeri bulunmaktaydı659. Öyle anlaşılıyor ki, bu cemaat mensuplarının 1673'te yeniden sayımı yapılamadığı için, vergi kaynakları 1667 yılı tahriri göz önünde bulundurularak aynen yazılmıştır.

-Kız Kapanlu

Bayad taifesine mensup olan ve 16. yüzyılın ilk yarısında Haleb Türkmenleri arasında 22-26 hane arasında değişen vergi nüfusuna sahip bulunan Kız Kapanlu'yu 17. yüzyılda kalabalık nüfuslu cemaatlerden biri olarak görmekteyiz. Zira, 1630'da 90 hane vergi nüfusu ile 59.424 adet koyunları olan Kız Kapanlu bu zamanda Uğurlu Bey'in yönetiminde bulunuyordu661 ve muhtemelen bu şahıs Bayad taifesinin de boybeylerinden biri idi. 1642'de Uğurlu Bey'in oğlu Mustafa Kethüda'nın yönetiminde bulunan Kız Kapanlu'nun 51 nefer vergi nüfusu ile 14.371 adet koyun ve 194 adet develeri, 1663'te 48 nefer vergi nüfusu ile 16.760 adet koyun ve 115 adet develeri, 1667'de yine Mustafa Kethüda'nın yönetiminde 65 nefer vergi nüfusu ile 23.808 adet koyun ve 58 adet develeri, 1673'te de 67 bennak ve 1 imam yetişkin erkek nüfusu ile 21.432 adet koyun ve 58 adet develeri vardı.

-Kızık

16. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında kalabalık nüfuslu ve müstakil cemaatlerinden biri olarak görülen Kızık'ın iki şubesi ve toplam olarak 1526'da 178 hane, 7 mücerred, 1536'da 210 hane, 55 mücerred, 1550'de de 432 hane ve 184 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı.
17. yüzyılda da müstakil ve kalabalık Türkmen cemaatlerinden biri olarak karşımıza çıkan Kızık, bu zamanda "göçer" ve "oturak" olmak üzere, iki kısma ayrılmıştı.
1630'da Kızık cemaatinin "göçer" olanlarını da iki şubeye ayrılmış olarak görmekteyiz. Bunlardan Şah Murad Kethüda'nın yönetimindeki bir şubesinin 116 hane vergi nüfusu ile 49.472 adet koyunları, Osman Kethüda'nın yönetimindeki diğer şubesinin de 9 hane vergi nüfusu ile 8.839 adet koyunları bulunmaktaydı. Bunlardan başka, çok sayıda Kızık mensubu da Antep taraflarında yerleşik hayatı benimsemişti. Bu bağlamda, Antep nahiyesine yerleşmiş olanlardan 41 nefer (32'si bennak, 9'u mücerred) vergi nüfusu Çay-Kuyu köyünde, 24 nefer (17'si evli, 7'si mücerred) vergi nüfusu Uğrıca köyünde, 4 bennak ve 4 mücerred vergi nüfusu Tbişke köyünde 15 nefer (8'i evli, 7'si mücerred) vergi nüfusu Yalankoz köyünde, 9 bennak ve 3 mücerred vergi nüfusu Kara-Sakal köyünde, 7 bennak ve 1 mücerred vergi nüfusu Karaca-Viran köyünde, 37 nefer (30'u evli, 7'si mücerred) vergi nüfusu Datnlaluca köyünde, 11 bennak ve 1 mücerred vergi nüfusu Kara-Dink köyünde, 14 bennak ve 5 mücerred vergi nüfusu Taşluca köyünde, 19 nefer (15'i evli, 4'ü mücerred) vergi nüfusu Boz-Atlu mahallesinde, 3 hane vergi nüfusu Mehmadlu mahallesinde, 11 bennak ve 1 mücerred vergi nüfusu da Kara-Öyük köyünde sakinlerdi. Ayrıca, 13 bennak ve 2 mücerred vergi nüfusu Antep şehrinde, 7 bennak vergi nüfusu da Telbeşar nahiyesinin Bostancık köyünde yerleşmişti.
Göçer Kızık'ın 1642'de Mehmed Kethüda'nın yönetiminde 149 nefer vergi nüfusu ile 23 bin adet koyun ve 284 adet develeri, 1663'te Abdüllatif Kethüda'nın yönetiminde 91 nefer vergi nüfusu ile 18.009 adet koyun ve 50 adet develeri, 1667'de Mehmed Kethüda'nın yönetiminde 101 hane vergi nüfusu ile 2.576 adet koyun ve 117 adet develeri, 1673'te ise Mehmed oğlu Han Abdal'ın yönetiminde 118 bennak ve 1 imam yetişkin erkek nüfusu ile 21.600 adet koyun ve 104 adet de develeri vardı.

Oturak Kızık cemaatine gelince; 1642'de bunlar Mehmadlu ve Boz-Atlu adlı iki mahalleye ayrılmışlardı. Bu mahallelerin birinde 44 nefer vergi nüfusu bulunmakta olup, bunun 32'si bennak, 12'si de mücerred idi. Diğer mahallesi olan Bozatlu'nun ise 22'si bennak ve 8'i de mücerred olmak üzere 30 nefer vergi nüfusu vardı. Yine Oturak Kızık'tan olan birçok cemaat de Antep sancağının muhtelif köylerine yerleşmişlerdi. Bu köylerden Uğrıca'da 24 bennak, 11 mücerred, Damlaluca'da 19 bennak, 11 mücerred, Çay-Kuyuad 21 bennak, 5 mücerred, Kara-Sakal'da. 7 bennak, 3 mücerred, Kara-Dink' de. 9 bennak, 1 mücerred, Yalankoz'da 9 bennak, 2 mücerred, Üç-Kilise'de 5 bennak, 4 mücerred, Antep şehrinde (nefs-i Antep) 13 bennak, 1 mücerred ve Taşluca'da da 6 bennak vergi nüfusu sakin idi. Ayrıca, çeşitli kasaba ve köylere perakende olmuş 31 bennak ve 15 mücerred vergi nüfusu ile Döğerli cemaati içinde sakin olmuş 5 bennak ve 4 mücerred vergi nüfusu daha bulunmaktaydı. Böylece, 1642 tarihinde toplam olarak 149 bennak ve 57 mücerredden oluşan Oturak Kızık cemaati mensuplarını Antep sancağının muhtelif köy ve kasabalarına yerleşmiş olarak görmekteyiz.
1663'te Mehmed Kethüda'nın yönetiminde olan "Oturak Kızık"ın yine birçok mahallesi vardı. Mehmadlu, Boz-Atlu, Uğrıca, Damlaluca, Çay Kuyu, Üç Kilise, Kara-Sakal, Yalankoz köyleri ile Antep'te sakin olan bu Oturak Kızık cemaatinin toplam olarak 74 bennak ve 24 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı676.

1667'de yine Mehmed Kethüda'nın yönetiminde bulunan Oturak-Kızık'ın bu zamanda da 9 mahallesi olup, bunlardan Mehmadlu'da 21 bennak, 9 mücerred, Boz-Atlu'da 11 bennak, 3 mücerred, Uğrıca'da 18 bennak, 6 mücerred, Çay-Kuyu'da 4 bennak, 2 mücerred, Üç-Kilise'de 6 bennak, 3 mücerred, Damlaluca'da 6 bennak, 2 mücerred, Kara-Sakal'da 3 bennak, 1 mücerred, Yalankoz'da 3 bennak, 1 mücerred, 'Antep'te sakin olan bir mahallesi de 18 bennak ve 5 mücerred vergi nüfusuna sahip idi. Bu zamanda Oturak-Kızık'ın toplam vergi nüfusu ise 88 bennak ve 33 mücerred olup, bunların 80 adet koyunları vardı. Ayrıca, Oturak Kızık'ın 3 bennak vergi nüfusundan ibaret olan bir torun grubu da mevcuttu.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: 17. Yüzyılda HALEB TÜRKMEN CEMAATLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 18:54

1673'te Han Abdal'ın yönetiminde bulunan Oturak Kızık'ın bu tarihte de 107 bennak, 31 mücerred ve 1 imam yetişkin erkek nüfusu ile 1.100 adet koyunları bulunmaktaydı. Aynca, bunların torunları olduğu ifade edilen ve sonradan iskan edildikleri anlaşılan 3 bennak vergi nüfusları daha vardı.

Öte yandan, 1648'de Yeni-il'de de yukarıda bahsi geçen Mehmed adlı kethüdanın yönetiminde oturak ve göçer Kızık mensuplarının bulunduğu, fakat bunların vergi nüfuslarının belirtilmediği ve oturak olanların 767 riyal guruş, göçer olanların da 400 riyal guruş bakayalarının olduğu anlaşılmaktadır.
Kızık mensuplarından da toplam olarak 30 nefer, Hacı Zekeriya oğlu Assaf Bey ve Mehmed oğlu Terbus Bey ile Oturak Kızık'dan Kara Kethüda oğlu Bekir Bey'in yönetiminde olmak üzere, 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere çağrılmışlardır.
Nihayet, 18. yüzyıla ait vesikalarda Kızık'ın göçer olanlarını Pehlivanlular'ın başında bulunduğu Harameynü'ş-Şerifeyn aşiretlerinden biri olarak görmekteyiz.

-Kızıl Ali Tohtemürlüsü

16. yüzyılın ilk yarısında Haleb Türkmenleri arasında Tohtemürlü adlı müstakil ve kalabalık nüfuslu bir cemaat bulunmaktaydı. 17. yüzyılda ise bunları Kara Tohtemürlü ve Kızıl Ali Tohtemürlüsü olmak üzere iki büyük kola ayrılmış olarak görmekteyiz.
16. yüzyılın sonları ve 17. yüzyılın ilk yarısında Yeni-il'de olduğu ve adını kethüdalarından biri olan Kızıl Ali'den aldığı anlaşılan Kızıl Ali Tohtemürlüsü'nü 1667'de Halil Kethüda'nın yönetiminde ve 5 mahalleden ibaret olarak görmekteyiz. Bu mahallelerden Kayacalu'nun 6 hane vergi nüfusu ile 176 adet koyun ve 4 adet develeri, Yahyalu'nun 13 hane vergi nüfusu ile 1.158 adet koyun ve 12 adet develeri, Ömer Koca adıyla da bilinen Havuzlu'nun 10 hane vergi nüfusu ile 750 adet koyun ve 6 adet develeri, Köse oğlu Hacı Hüseyin'e tabi olan Adalu'nun 6 hane vergi nüfusu ile 360 adet koyun ve 7 adet develeri, Köse Cafer in de 4 hane vergi nüfusu ile 224 adet koyun ve 4 adet develeri bulunmaktaydı. 1673'te yine Halil Kethüda'nın yönetiminde bulunan bu Tohtemürlü cemaatinin 19 hane vergi nüfusu ile mahallelerinden olan Havuzlu'nun 9 hane, Adalı'nın 6 hane ve Köse Cafer'in de 4 hane vergi nüfusu mevcuttu. Bu zamanda Kızıl Ali Tohtemürlüsü'nün sahip olduğu toplam hayvan miktarı ise 2.912 adet koyun ile 43 deveden ibaret olup, cemaatin bütün mensupları 1691'de padişah fermanıyla iskan olunmuşlardır. Bunların iskan mahalleri de Hama ve Humus sancaklarının boş ve harap vaziyetteki köyleri idi.

-Kilis, Azaz, Haleb, Menbiç ve Ravendan Oturağı

Bunlann, Çerçilü yakınındaki Yüreğir Uşağı mahallesi ile birlikte, 1667 ve 1673 yıllannda 37 bennak ve 12 mücened vergi nüfusu ile 160 adet koyunlan bulunmaktaydı.

-Koçilü

Beğdili taifesinden olan bu cemaatin 1630'da 43 hane vergi nüfusu ile 11.514 adet koyunları, 1642'de de 10 nefer vergi nüfusu ile 430 adet koyunları bulunmaktaydı. 1667'de ise bu cemaat mensupları Yalvaç'ın bir mahallesini teşkil ediyorlardı.

-Kotan

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ilk yarısında nüfus bakımından daha kalabalık oldukları görülen Kotan (bu zamanda Kotanlu)'ın 1526'da 9 hane, 1 mücened, 1536'da 13 hane, 3 mücened, 1550'de de 36 hane, 19 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı.
17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusu bir hayli azalmış olan Kotan'ın 1630'da 7 hane vergi nüfusu ile 9.986 adet koyunları, 1642'de 14 nefer vergi nüfusu ile 840 adet koyunları, 1663'te de 10 nefer vergi nüfusu ile 648 adet koyunları bulunmaktaydı. 1673 yılı tahririnde ise Kotan adlı cemaati Firuz Kethüda'ya tabi olan Boz Koyunlu'nun bir mahallesi olarak görmekteyiz.

-Kömür Selek

1667'de Güneş adlı bir cemaate tabi olan ve Abdüllatif Kethüda yönetiminde bulunan bu cemaatin 29 hane vergi nüfusu ile 7.629 adet koyun ve 41 adet develeri, 1673'te de yine 29 hane vergi nüfusu ile 7.644 adet koyun ve 41 adet develeri bulunmaktaydı.

-Köpeklü Afşarı

Avşarlar'a mensup olan ve 16. yüzyılın başlarında Köpek oğullarından Durak Bey' in, sonra da onun oğlu Emenlek Bey' in yönetiminde bulunan Köpeklü Avşarı, bu zamanda Haleb Türkmen taifelerinden birini teşkil ediyordu ve 1520'de 9, 1526'da 15, 1536'da 19, 1550'de de 6 cemaat bu taifenin çatısı altında toplanmıştı.
16. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Haleb Türkmenleri arasında gittikçe önemini kaybeden Köpeklü Avşarı'nın 1630'da Şam vilayetinde bulunan ve Aralık-evi olarak adlandırılan bir yere tabi olan 33 nefer evli vergi nüfusu ile 34.014 adet koyunları, 16 42'de 35 nefer evli vergi nüfusu ile 3.182 adet koyunları, 1663'te de 2 bin adet koyunları ile 10 nefer vergi nüfusu vardı. Fakat, 1642'de Yeni-il'de 5.374 adet koyun ile 50 adet deveye malik olan 76 hane vergi nüfuslu Köpeklü Avşarı mensuplarının olması, gerçekte bunların daha kalabalık olduklarını, fakat muhtelif yerlere dağıldıklarını göstermektedir.

-Kösecelü, Oyratlu ve Osmanlu

16. yüzyılda da mevcut olan ve muhtemelen akraba topluluklar olduklan için birlikte yazılan Kösecelü, Oyratlu ve Osmanlu adlı cemaatler 1630'da İbrahim Kethüda'nın yönetiminde olup, Behisni nahiyesinde yerleşmişlerdi. Bunlardan Kösecelü'nün 69 evli ve 29 mücened vergi nüfusu ile 175 adet koyunlan, Oyratlu'nun 39 nefer (33 evli ve 6 mücened) vergi nüfusu ile 820 adet koyunlan, Osmanlu'nun 70 nefer (54 evli ve 16 mücened) vergi nüfusu ile 200 adet koyunları (bunlar Behisni nahiyesinin Kilisecik adlı köyünde mütemekkin idiler) bulunmaktaydı.
1642'de Kösecelü adlı cemaatin 62'si bennak ve 24'ü de mücened olmak üzere 89 nefer vergi nüfusu ile 460 adet koyunlan vardı. Aynca, bu cemaatin Oyratlu adlı mahallesi 36 bennak ve 8 mücened, diğer mahallesi olan Osmanlu da 35 bennak ve 7 mücened vergi nüfusuna sahipti.
Kösecelü ve Oyratlu cemaatlerinin 1663'te 43'ü bennak ve 30'u da mücened olmak üzere toplam olarak 81 nefer vergi nüfusu ile 1.100 adet koyunlan706, 1667'de Hüseyin Kethüda'nın yönetiminde 50 bennak ve 11 mücened vergi nüfusu ile 1.219 adet koyunları, 1673'te de yine Hüseyin Kethüda'nın yönetiminde 54 bennak ve 3 mücened vergi nüfusu ile 1.190 adet koyunları bulunmaktaydı.

-Kuzucaklu

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ilk yarısında nüfus bakımından daha kalabalık olduklar görülen (1526'da 36 hane, 9 mücened, 1536'da 34 hane, 12 mücened, 1550'de ise 41 hane ve 35 mücened) Kuzucaklu'nun 1630'da 19 hane vergi nüfusu ile 5.230 adet koyunları, 1642'de 16 nefer vergi nüfusu ile 1.128 adet koyunları, 1663'te de 9 nefer vergi nüfusu ile 536 adet koyunları bulunmaktaydı712. 1673 yılı tahririnde ise Kuzucaklu adlı cemaati Firuz Kethüda'ya tabi olan Boz Koyunlu'nun bir mahallesi olarak görmekteyiz.

-Kürdilü

Bayad taifesine mensup olan ve 16. yüzyılda da nüfus bakımından kalabalık oldukları görülen (1526'da 45 hane, 3 mücerred, 1536'da 46 hane, 19 mücerred, 1550'de ise 61 hane ve 35 mücerred) Kürdilü'nün 1630'da Hamiş adlı kethüdanın yönetiminde 59 nefer (38 evli ve 21 mücerred) vergi nüfusu ile 52.311 adet koyunları vardı. Ayrıca, bu cemaatin Hacı İbrahim, Yağmur ve Yevmü'l-Hayr adlarında 3 mahallesi olup, bunlardan ilkinin 47 hane vergi nüfusu ile 25.209 adet koyunları, ikincisinin 31 hane vergi nüfusu ile 10.669 adet koyunları, üçüncüsünün de 28 hane vergi nüfusu ile 9.540 adet koyunları bulunmaktaydı.
1642'de ise söz konusu cemaatin Mehmed Kethüda'nın yönetiminde 126 nefer vergi nüfusu ile 11.569 adet koyun ve 357 adet de develeri vardı. Ayrıca, bu cemaatten 1 bennak ve 1 mücerred vergi nüfusu da Kilis-oturağı'nın Ağca-Burc adlı köyünde yerleşmişti. Yine bu cemaat mensuplarından bazılarının da 17. yüzyılın ilk yarısında Yeni-il'de ve Karaman vilayetinde oldukları anlaşılmaktadır.
Kürdilü'nün 1663'te yukarıda bahsi geçen Mehmed Kethüda'nın yönetiminde 88 nefer vergi nüfusu ile 1.120 adet koyun ve 114 adet develeri, 1667'de yine aynı kethüdanın yönetiminde 68 hane vergi nüfusu ile 865 adet koyun ve 37 adet develeri, 1673'te ise Mehmed oğlu Ali Kethüda'nın yönetiminde 75 bennak vergi nüfusu ile 1.020 adet koyun ve 34 adet de develeri bulunmaktaydı.

-Mahmudlu

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılda nüfus bakımından daha kalabalık oldukları görülen Mahmudlu'nun 1550'de biri 43 hane, 27 mücerred, diğeri de 16 hane, 22 mücerred vergi nüfuslu iki şubesi bulunmaktaydı. Fakat, 17. yüzyıla gelindiğinde Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusu bir hayli azalmış olduğu görülen Mahmudlu'nun 1630'da 6 hane vergi nüfusu ile 6.900 adet koyunları, 1642'de 2 nefer vergi nüfusu ile 370 adet koyunları, 1663'te de 3 nefer vergi nüfusu ile 400 adet koyun ve 8 adet develeri vardı.

-Mehnıad Hacdu/Mehmadlu

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ilk yarısında Yalvaç'a tabi olduğu anlaşılan bu cemaatin 1630'da 22 hane vergi nüfusu ile 10.403 adet koyunları, 1642'de 22 nefer vergi nüfusu ile 2.562 adet koyunları, 1663'te de 18 nefer vergi nüfusu ile 3.385 adet koyun ve 9 adet develeri bulunmaktaydı. Ayrıca, Yeni-il'de perakende olmuş bazı Mehmadlu mensupları da 1644'te Ekince nahiyesinde bulunmaktaydı.

-Melek Hacüu/Meleklü Bayadı

Bayad taifesinden olan ve 16. yüzyılın başlarında nüfus bakımından daha kalabalık olduklan görülen Melek Hacılu'nun 1520'de 79 hane, 1 mücerred, 1536'da 62 hane, 16 mücerred, 1550'de de 23 hane, 10 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı. Ayrıca, 1550'de Meleklü adıyla kaydedilmiş bir şubesinin de 14 hane, 5 mücerred vergi nüfusu vardı.
17. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasındaki nüfusu sürekli olarak düşüş gösteren Melek Hacılu'nun 1630'da 9 hane vergi nüfusu ile 1.711 adet koyunları ve Tur Ali adlı kethüdaya tabi olan bir grubunun 24 nefer vergi nüfusu, 16 42'de ise 7 hane vergi nüfusu ile 2.510 adet koyun ve 14 adet de develeri vardı.
1663'te Haleb'de sakin oldukları anlaşılan Melek Hacılu mensupları bu zamanda 4 nefer vergi nüfusu ile 774 adet koyun ve 7 adet de deveye sahip idiler. Yine bu zamanda Melek Hacılu'nun 103 adet koyun ve 1 adet devesi olan başka bir mensubu daha bulunmaktaydı.
1667'de Melek Hacılu mensuplarından 5 bennak vergi nüfusu Haleb'in Teli Arran adlı mahallesinde sakin idiler. Yine bu zamanda Göçer Melek Hacılu'dan 427 adet koyunu olan 3 nefer vergi nüfusu Pehlivanlu'nun yanında bulunmaktaydı. Ayrıca, bunlardan 20 adet koyunu olan 3 nefer vergi nüfusu da yine Haleb'de bulunmaktaydı.
1673'te Haleb'de Teli Arran adlı mahallede sakin olan Melek Hacılu'nun 5 bennak vergi nüfusu bulunmaktaydı. Ayrıca, bu cemaatin "göçer" olan iki şubesi olup, bunlardan Haleb'de bulunan bir şubesinin 3 bennak vergi nüfusu ve 25 adet koyunları, Pehlivanlu'nun yanında bulunan diğer şubesinin de 3 bennak vergi nüfusu ile 427 adet koyunları vardı.

-Merzuman Bahadırlusu

16. yüzyılda Haleb Türkmenleri arasında kalabalık teşekküllerden biri olarak görülen Bahadırlu, 17. yüzyılda, Com, Kara Dağ ve Merzuman olmak üzere, yerleştiklere yere göre adlandırılmış üç büyük kola ayrılmıştı. Bu kollardan biri olan Merzuman Bahadırlusu'nun 1630'da Hasan Kethüda'nın yönetiminde 122 nefer (89 evli ve 33 mücerred) vergi nüfusu ile 384 adet koyunlan bulunmaktaydı ve bunların 4 nefer vergi nüfusu (2 hane ve 2 mücened) İki-Ahur adlı köyde yerleşmişlerdi. Aynca, aynı kethüdaya bağlı olan bir grup da Tanburalu adlı mahallede sakinlerdi ve bunların da 26 nefer (20 evli ve 6 mücened) vergi nüfusu ile 240 adet koyunları vardı.

-Naiblü

Beğdili taifesinden olan ve 16. yüzyılın ortalarında 8 nefer (4 hane ve 4 mücened) vergi nüfusu bulunan Naiblü'nün 1642'de de 2 nefer vergi nüfusu ile 580 adet koyunları vardı. Diğer Türkmen defterlerinde ise bunlardan bahsedilmemektedir.

-Oruçlu

16. yüzyıla ait bir Türkmen defterinde Beğliklü Avşarı taifesi içerisinde adına tesadüf ettiğimiz bu cemaatin 1536'da 52 hane ve 14 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı. 17. yüzyılda ise Haleb Türkmenleri arasında artık çok az nüfusa sahip oldukları görülen Oruçlu mensuplarından 1630'da 13 bennak , 1642'de de 4 bennak vergi nüfusu Ravendan nahiyesinin İki-Dam adlı köyünde sakin idiler.

-Otamışlu/Odamışlu

Beğdili taifesinden olan bu cemaatin 16. yüzyılın ortalarında 21 hane ve 15 mücened vergi nüfusu bulunmaktaydı. 1630'da 14 hane vergi nüfusu ile 10.672 adet koyuna sahip olan Otamışlu'nun, 1642'de ise 8 nefer vergi nüfusu ile 2.700 adet koyun ve 18 adet de develeri vardı. 1663'te Ali Kethüda'nın yönetiminde 14 nefer vergi nüfusu ile 1.168 adet koyun ve 6 adet develeri, 1667'de de Boynu Eğri adlı kethüdanın yönetiminde 61 nefer vergi nüfusu ile 1.511 adet koyun ve 20 adet develeri olan Otamışlu'nun, 1673'te ise Boynu Eğri oğlu Mustafa Kethüda'nın yönetiminde 22 hane vergi nüfusu ile 1.866 adet koyun ve 24 adet de develeri vardı.

-Peçenek

16. yüzyılda müstakil taifelerinden biri olan ve muhtelif şubelere ayrılmış olarak oldukça kalabalık bir nüfusa sahip bulunan750 Peçenek'in 17. yüzyılda da Haleb Türkmenleri arasında önemini koruduğu görülmektedir.
1630'da Gebe oğlu'na tabi olan bu cemaatin koyunları olmayıp 36 nefer vergi nüfusu vardı. Ayrıca, Berayirlü adlı mahallesinde de 26'sı bennak ve 19'u mücerred olmak üzere 45 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı.
1642'de Gebe oğlu Ali Bey'in yönetiminde büyük bir teşekkül olan Peçenek cemaati, bu zamanda ise 5 mahalleye ayrılmıştı. Bu mahallelerden Berayirlü'nün 28'i bennak ve 12'si de mücerred olmak üzere 46 nefer vergi nüfusu ile 313 adet koyunları, Merkezlü'nün 10'u bennak ve 3'ü mücerred olmak üzere 13 nefer vergi nüfusu, Hızır Hacılu'nun 21'i bennak ve 7'si mücerred olmak üzere 29 nefer vergi nüfusu ile 45 adet koyunları, Çamurlu'nun 7'si bennak ve 5'i de mücerred olmak üzere 13 nefer vergi nüfusu ile 55 adet koyunları, Mayirlu nün de bennak ve 2'si mücerred olmak üzere 15 nefer vergi nüfusu ile 80 adet koyunları bulunmaktaydı.

1663'te yine Gebe oğlu'nun yönetiminde olan Peçenek'in 75'i bennak ve 10'u da mücerred olmak üzere 85 nefer vergi nüfusu vardı. Aynca, bu zamanda 8 bennak vergi nüfusu olan bir başka Peçenek şubesinin varlığını da görmekteyiz.
1667'de bu defa Peçenek-i Gebe oğlu adıyla zikredilen bu cemaati önceden olduğu gibi yine 5 mahalleye ayrılmış olarak görmekteyiz. Bu mahallelerden Güzel Oğlu'nun 17 hane ve 6 mücened vergi nüfusu ile 81 adet koyunları, Çamurlunun 10 hane ve 6 mücened vergi nüfusu, Mayillü (=Mayirlü)'nün 8 hane ve 4 mücened vergi nüfusu ile 114 adet koyunlan, Haruniye'nın 15 hane ve 6 mücened vergi nüfusu, Yariklü'nün de 32 hane ve 12 mücened vergi nüfusu ile 197 adet koyun ve 32 adet develeri vardı.
1673'te Ümmet Kethüda'nın yönetiminde bulunan Peçenek cemaatinin bu zamanda da 5 mahallesi mevcut olup, bunlardan Hayra Peçenek'de 20 bennak, 3 mücened ve 96 koyun, Çamurlu'da 11 bennak, 6 mücened, Mayillü'de 9 bennak, 4 mücened ve 171 koyun, Harbi Peçeneği'nde 16 bennak, 6 mücened ve Bayırlu'da da 32 bennak, 13 mücened olmak üzere, toplam olarak 88 bennak, 1 imam ve 32 mücened yetişkin erkek nüfusu ile 533 adet koyunlan bulunmaktaydı.

-Pehlivanlu

17. yüzyılda Bayad taifesinin en büyük kolu olan Pehlivanlu, boybeyi çıkaran cemaatlerden biri olup, bunların 1630'da Ocak oğlu'nun yönetiminde 137 hane vergi nüfusu ile 200 binden fazla koyunları vardı. Fakat bunların, tahrir zamanında koyunlarını saydırmadıklarından bir önceki tahrir defteri dikkate alınarak koyun miktarı 2 bin olarak yazılmış ve ağnam resmi de 4 bin guruşa bağlanarak Sipahi Selim Bey'in üzerine kayd olunmuştur. Ayrıca, Kilis-oturağı'na tabi olan bir Pehlivanlu grubunun da bu zamanda 12 bennak ve 9 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı.
1642'de Bayezid Bey'in yönetiminde olan Pehlivanlu'nun bu zamanda da 135 hane vergi nüfusu ile 66.315 adet koyun ve 638 adet develeri vardı. Ayrıca, bu cemaat mensuplarının mezkur tarihte Yeni-il'de Mancılık nahiyesine bağlı Tutmuş yurdunu 1.500 akçe mukabilinde yayladıkları anlaşılmaktadır. Yine aynı tarihte Pehlivanlu mensubu olan 2 bennak vergi nüfusu da Kilis-oturağı'na tabi olarak A'zaz'ın Bikare adlı köyünde sakin idiler.

1663'te bu defa Beğzade Kethüda'nın yönetiminde olan Pehlivanlu mensuplarının 147 nefer vergi nüfusu ile 54.673 adet koyun ve 693 adet de develerinin olduğunu görmekteyiz. Ayrıca, bir başka Pehlivanlu grubunun da bu zamanda 12 nefer vergi nüfusu ile 504 adet koyun ve 12 adet de develeri vardı.
1667'de İsmail adlı kethüdanın yönetiminde bulunan Pehlivanlu bu zamanda birçok mahalleye ayrılmıştı. Bu mahallelerden Odamışlu'da 25 nefer, Kilimlü'de 14 nefer, Tevleklü'de 49 nefer, Abdülkadir Uşağı'nda 15 nefer, Köse Musli'de 13 nefer, Süleymanlu'da 13 nefer, Sarucalu'da 15 nefer, Çıplak'ta 5 nefer, Kethüdalu'da 42 nefer, Alabaşlu'da. 20 nefer, Ulunlu'da 32 nefer, Kuzu Güdenlü'de 53 nefer, Savriklü'de 28 nefer, Hamurlu'da 11 nefer, Sefrarlü'de 11 nefer, Yeterlü'de de 10 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı. Pehlivanlu cemaatinin bu zamanda sahip bulunduğu toplam hayvan miktarı ise 98.998 adet koyun ile 666 adet deveden ibaretti.

Pehlivanlu'yu 1673'te yine 16 mahalle olarak görmekteyiz ki, bunlardan Odamışlu'da 25 hane, Abdülkadir oğlunda 17 hane, Köse Musli'de 18 hane, Kilimlü'de 16 hane, Kethüdalu'da 37 hane, Bölük'te 52 hane, Ulunlu'da 32 hane, Sarucalu'da 17 hane, Alabaşlu da 20 hane, Savriklü'de 29 hane, Sefrarlü'de 14 hane, ATmm Güdenlü'de 62 hane, Hacı Süleymanlu da 13 hane, Yeterlide 15 hane, Hamurlu da 25 hane, Çıplak'da 6 hane vergi nüfusu bulunmaktaydı. Pehlivanlu'nun bu zamanda sahip olduğu toplam hayvan miktarı ise 84.425 adet koyun ile 377 adet deveden ibaretti.
Öte yandan, Pehlivanlu mensuplarından toplam olarak 300 nefer Pehlivan oğlu İsmail Bey, Pehlivan oğlu Hacı Musa Bey, Pehlivan oğlu Battal Bey, Hasan Bey oğlu Mehmed Bey, Ali Bey oğlu Mirza Bey, Pehlivan oğlu Hacı Abbas Bey oğlu, Kuzu Güdenli Kethüda, Hatal Boyadı Kethüdası, Pir oğlu Assaf Bey ve Tatar İlyaslu kethüdası Bilas adlı bey ve kethüdaların yönetiminde 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere de çağrılmışlardı.

- Pürnek/Pornek

16. yüzyılın başlarında kalabalık bir nüfusa sahip bulunan Pürnek'in 1526'da Dede Kethüda'nın yönetiminde 104 hane ve 15 mücerred, 1536'da da Dede ve İbrahim b. Şavi ile Emenlek ve Durmuş adlı kethüdaların yönetiminde olmak üzere 3 şubesi ve toplam olarak 111 hane ve 25 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı. Ancak, 1550 yılına gelindiğinde Haleb Türkmenleri arasındaki Pümek mevcudiyetinde büyük bir düşüş meydana gelmiştir. Zira, bu zamanda Pürnek'in vergi nüfusu sadece 6 hane ve 6 mücerredden ibaretti. Dolayısıyla, bunların başka bir yere göçettikleri sonucu ortaya çıkmaktadır. Nitekim, 17. yüzyılın ilk yarısında da Haleb Türkmenleri arasındaki Pürnek nüfusu 16. yüzyılın ikinci yansından pek farklı değildi. Bunlann 1630'da 9 hane vergi nüfusu ile 4.800 adet koyunları mevcut iken, 1642'de sadece 2 hane vergi nüfusu ile 1.595 adet koyun ve 72 adet de develeri kalmıştı. Fakat, 1642'de Yeni-il'de Pürnek'e mensup bazı kalabalık gruplar olduğu gibi, Bozuluş Türkmenleri arasında da Pürnek mensupları bulunmaktaydı. Bozulus'a mensup olanların bir bölümü Diyarbakır ve Urfa taraflarında yerleşik hayata geçerken, bir bölümü de Bozulus'un Orta Anadolu'ya yaptığı muhacerete katılmışlar, aşiretlerinin dağılmasından sonra da Haleb ve Yeni-İl Türkmenlerine dahil olmuşlardır.

-Receb Afşarı

1663'te 65 nefer vergi nüfusu ile 3.770 adet koyun ve 38 adet de develeri bulunmaktaydı. Diğer Türkmen defterlerinde ise bu cemaatten bahsedilmemektedir. Fakat, Receblü Afşarı'nın daha sonra Avşarlar içerisinde büyük bir nüfuz ve kudrete sahip oldukları anlaşılmaktadır. Zira, Avşarlar 1687'de Avusturya üzerine yapılan sefere Receboğulları'nın reisliğinde katıldıkları gibi, 1690'da yapılacak olan sefere de yine onların maiyetinde çağrılmışlardı.

-Rum-kal'a (Runıkale) Çepnisi

Müstakil cemaatlerden olan Çepniler 17. yüzyılda Rum-kal'a Çepnisi, Başım Kızdı Çepnisi ve Çepni olmak üzere 3 ana kola ayrılmıştı ve Rum-kal'a Çepnisi116 Haleb Türkmenleri arasında yaşayan Çepniler'in en büyük kolunu teşkil ediyordu. Bunlar, 16. yüzyılda da Çepniler içerisine en kalabalık grup olup, 1526'da 53 nefer, 1536'da 76 hane, 20 mücerred, 1550'de de 161 hane, 40 mücerred vergi nüfusuna sahip idiler.

17. yüzyılda Rum-kal'a Çepnisi kendi içinde mahallelere yani şube ya da obalara ayrılmıştı. Buna göre, 1630'da 9 mahallesi olup, bunlardan Karalu'nun 35 nefer (35 evli ve 2 mücerred), Hacı Hasanlu'nun 15 nefer (11 evli ve 4 mücerred), Sarılu'nun 29 nefer (20 evli ve 9 mücerred), Karacalu'nun 30 nefer (23 evli ve 7 mücerred), Şabanlunun 55 nefer (31 evli ve 14 mücerred), İskender Fakih oğulları1 nın 40 nefer (28 evli ve 12 mücerred), Fakihler'in 76 nefer (47 evli ve 29 mücerred), Kara Mehmedlü'nün 75 nefer (40 evli ve 35 mücerred) ve Köseler'in de 123 nefer (62 evli ve 61 mücerred) vergi nüfusu bulunmaktaydı. Bu zamanda Rum-kal'a Çepnisi mensuplarının sahip oldukları toplam hayvan miktarı ise 5.544 adet koyundan ibaretti.

1642'de yine muhtelif mahallelere ayrılmış olan Rum-kal'a-Çepnisi'nin, Çiftelü adlı mahallesinde 29 bennak ve 22 mücerred, Korkmazlu adlı mahallesinde 36 bennak ve 17 mücerred, Sarılı adlı mahallesinde 17 bennak ve 2 mücerred vergi nüfusu ile sadece bir şahsa ait olan 226 adet koyun, Karalu adlı mahallesinde 13 bennak, 6 mücerred, Köselü adlı mahallesinde 48 bennak ve 18 mücerred, Şa'banlu ile İskenderlü adlı mahallelerinde de 48 bennak ve 13 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı. Ayrıca, bu cemaatten perakende olmuş olanların yer aldığı bir mahalesinin de 26 nefer vergi nüfusu ile 1.160 adet koyunları vardı. Öte yandan, Rum-kal'a Çepnisi'nden evli olan bir şahsın da bu zamanda Şam vilayetinde olduğu anlaşılmaktadır.

1663'te Köselü adı ile de anılan ve Budak Kethüda'ya tabi olan Rum-kal'a Çepnisi'nin 56'sı bennak ve 8'i de mücerred olmak üzere 64 nefer vergi nüfusu bulunmaktaydı. Ayrıca, Rum-kal'a-Çepnisi'nin yine muhtelif mahalleleri de vardı ki, bunlardan Çiftelü'nün 34'ü evli ve 7'si mücened olmak üzere 41 nefer, Şa'banlu'nun 16'sı evli ve 2'si mücened olmak üzere 18 nefer, Karalu'nun 10'u evli, l'i mücerred olmak üzere 11 nefer, Sarılu'nun 12'si evli ve 2'si mücerred olmak üzere 14 nefer, Korkmazlu'nun da 11 evli vergi nüfusu bulunmaktaydı. Yine bu zamanda 62'si evli olmak üzere 63 nefer vergi nüfuslu ve perakende oldukları anlaşılan başka Çepni mensupları da vardı ki, bunlardan sadece birinin 1.500 adet koyunu bulunmaktaydı.

1667'de Sami Kethüda'nın yönetiminde bulunan Rum-kal'a Çepnisi'nin yine 5 mahallesi olup, bunlardan Köseler 'de 35 evli ve 7 mücerred, Çiftelü'de 19 evli ve 4 mücerred, Karalar'da 3 evli, Korkmazlu'da 2 evli ve Siverek'de sakin olan diğer Çiftelü adlı mahallesinde de 7 evli ve 1 mücerred vergi nüfusu bulunmaktaydı. Ayrıca, 47 evli ve 2 mücerred vergi nüfusu ile 413 adet koyun ve 2 adet de deveye sahip bulunan bu cemaatin bazı mensupları da perakende olmuşlardı. Dolayısıyla, bu zamanda 114 evli ve 13 mücerred vergi nüfusuna sahip bulunan Rum-kal'a Çepnisi'nin toplam olarak 2.013 adet koyun ve 2 adet de develeri vardı.
1673'te ise Rum-kal'a Çepnisi'nin toplam olarak 145 bennak, 1 imam ve 20 mücerred vergi nüfusu ile 1.900 adet koyun ve 2 adet de develerinin olduğu görülmektedir.
Öte yandan, Çepni Türkmeni'nin "oturak" olanlarından toplam olarak 20 nefer, diğer Haleb ve Yeni-il Türkmeni şubeleriyle birlikte, Gözübüyük oğlu, Ali Paşa oğlu, Sami Kethüda ve Döğer oğlu adlı şahısların yönetiminde 1690'da Avusturya üzerine düzenlenecek olan bir sefere de çağrılmışlardır784.

-Salavatlu

16. yüzyılın ikinci yarısında Bayad taifesi içerisinde önemli obalardan bir olan Salavatlu, 1570'de Kıllu Bey'in yönetiminde bulunuyordu. Fakat, 1526'da 22 hane, 4 mücerred, 1536'da ise 24 hane, 5 mücerred vergi nüfuslu olmaları, bunların Bayadlar içerisinde nüfus bakımından pek de kalabalık olmadıklarını göstermektedir.
17. yüzyılda artık Şam vilayetinde oldukları anlaşılan Salavatlu'nun 1642'de 5 nefer vergi nüfusu ile 549 adet koyunları, 1663'te Süleyman Kethüda'nın yönetiminde 8 nefer vergi nüfusu ile 3.200 adet koyunları, 1667'de de yine Süleyman adlı kethüdanın yönetiminde 10 nefer vergi nüfusu ile 1.345 adet koyun ve 10 adet de develeri vardı. 1673'te ise muhtemelen yeniden sayımı yapılamadığı için vergi nüfusu ile sahip oldukları hayvan miktarı bir önceki tahrire göre aynen yazılmıştır.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Sonraki

Dön Haleb Sancağı ve Haleb Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir