Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Bozulus'un Mali Mükellefiyeti Mali Yönetim

Burada Bozulus Türkmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Bozulus'un Mali Mükellefiyeti Mali Yönetim

Mesajgönderen TurkmenCopur » 15 Ara 2010, 04:09

Bozulus'un Mali Mükellefiyeti Mali Yönetim

Bozuluş aşiretleri, bölgenin Osmanlılar tarafından fethinden sonra Karaulus aşiretleri ile birlikte "Aşair ve Ulus Livası" adıyla sancak statüsüne getirilmiş, mali bakımdan da Diyarbekir defterdarlığına bağlanmış idi. Ancak gerek hayvanların sayımından; gerekse Karaulus ile birlikte muhasebe edilmesinden doğan güçlükler yüzünden 1540'tan itibaren ayrı emanet olunmaya başlandı.

Bozuluş, padişah hasları içinde yer almakta ve bu surette mukataaya verilerek idare edilmekte idi. Bozuluş, Orta Anadolu'ya geldiği esnada da haslar içinde idi. H.1028/M.1618 tarihinde, İstanbul'da I. Ahmed'in yaptırmaya başladığı caminin vazifelilerinin maaşlarının ödenmesi amacıyla, vakıf reayası oldularsa da, aşiretlerin sürekli yer değiştirilmesinden dolayı vergi toplamak mümkün olamayınca yeniden padişah haslarına bağlanarak vergilerinin düzenli bir şekilde tahsil edilmesi için voyvoda tayin edildi. Ancak, Oğulbeğlü, Küfürlü, Tabanlu, İzzeddin gibi cemaatlerin vergilerini "Diyarbekir'de nasıl veriyorlarsa o düzen içinde" tahsil edilmesine karar verildi.

Bozuluş H.1048/M.1640 senesinde Fazlı Paşa'ya has olarak verildi ve H.1058/M.1648 senesine kadar onun uhdesinde kaldı. Bu tarihte Bozulus'un senelik geliri 35986 Kamil Guruş idi. H.1058/M.1648'den itibaren yeniden padişah hassı oldu.

Ankara ve Karaman bölgesindeki Bozuluş aşiretleri H.1120/M.1708 senesinde Valide Sultan haslarına dahil bulunuyordu. Ancak bunlar mukataa olarak idare edilmek yerine ayrı ayrı muaccele usulü ile malikaneye bağlandılar. Bu surette 2065 guruş geliri olan Karamanlu cemaati 750 guruşa Ali Şedid'e, 326 guruş geliri olan İnallu cemaati ile 276 guruş geliri olan Dokuz cemaati 550 guruşa Hasan'a, 126 guruş geliri olan Bayat cemaati de Ömer Firuz'a satılmıştı. Bunlar, halka zulmetmemek kaydıyla vergilerini vakti ve zamanıyla toplayacaklardı. Keza, Aydın sakini Bozuluş aşiretlerinden Sarı Hızırlu, Karabağlu ve Bozulus'tan ifraz olan Çataklu cemaati de malikane verilmek suretiyle idare olunmaya başlanmıştı.
H.1126/M.1714'de Ankara sakini Bozuluş Türkmenleri bütünüyle has reayası olmaktan çıkarılarak malikane olarak yönetilmeye başlandı. Keza, H. 1128/M.1715'de Vilayet-i Rum sakini
Bozulus'un da malikaneye verildiği görülmektedir ki bu tarihten az evvel has reayası olmaktan çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

Aydın sakini Bozuluş H.1111/M.1699 senesinde Anadolu valilerine kaftan baha ve devriye mukabelesinde has tayin edilmiş, ancak, Anadolu valilerinden Ömer Paşa ve Mehmet Paşa birer defa gelerek vergi tahsil ettikleri sırada halka zarar verince, bunların ayrı tarihlerde gelmeleri tenbih olunmuştu. Buna rağmen, aşiretler sağa-sola dağılınca malikane verilerek yeniden bir araya getirilmeye çalışıldı. Hatta, aşiretlerin bir daha dağılmaması için Mihmadlu ve Mihmadlu'ya tabi İnebeğlü ve Gaffarlu cemaatleri Bolvadin'e bağlı Karacaören, Badelü ve Elek köylerine; Çökelek, Kuşdoğanlu ve Germenç cemaatleri Dutçu Paşa Mezarı denilen yerlere iskan edilip, bölgenin eşkıyadan korunması vazifesi de verildi.

Mukataaları malikane suretiyle üzerlerine alanlar gelirlerini arttırmak için aşiretleri sıkıştırmaya başlayınca, aşiretler arasında yer yer çözülmeler başlıyordu. Bu cümleden olarak Karaman bölgesindeki Bozuluş aşiretleri H. 1175/ M.1761 senesinde malikane sahibi olanların fazla vergi tahsil etmeye kalkışmaları yüzünden çeşitli yerlere dağılmışlardı. Keza, Valide Sultan haslarından iken malikaneye verilen cemaatler de malikaneciler tarafından fazla vergi talebi ile sıkıştırılınca, hükümete durumu bildirmişler, bundan dolayı malikaneleri kaldırılarak yeniden Valide Sultan haslarına dahil edilmişlerdi.

Kaynakça
Kitap: ANADOLU'DA TÜRKMEN AŞİRETLERİ "Bozuluş Türkmenleri 1540-1640"
Yazar: Tufan Gündüz
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Bozulus Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir