Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Maraş'ın İktisadi Yapısı Ve Toprak Tasarrufu

Burada Maraş Sancağı ve Dulkadirli Türkmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Re: MARAŞ'IN İKTİSaDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 20:31

Boyahane

Boyahane, debbağhane, şemhane, ihtisab, bac, ağnam, cizye ile darbhane vb. vergi kalemlerinin geliri genellikle doğrudan divan-ı hüma-yun'a bırakılır ve bunlar mukataa yolu ile tahsil edilir. Altın, gümüş, bakır madenleri, büyük şehirlerin her türlü sanayi ve ticari işletmelerinden alınan resimler vb. gelirler, diğer bir ifadeyle ülkenin en zengin gelir kaynakları mukataa olarak hazineye bırakılmıştır. Mukataaların hazineye gelir sağlaması iltizam usulüyle yapılır, iltizam açık artırmaya çıkarılarak, mukataa en yüksek teklifi veren mültezime bırakılır.

Maraş Kazası sanayi faaliyetleri içerisinde en başta geleni boyahanelerdir. Boyahaneler, dokuma sanayiinde kullanılan ipliklerin renklendirilmesi, kumaşların boyanması ve dericilik sektöründeki ürünlerin renklendirilmesi için çalışırlar. Dokuma ve deri sanayiindeki gelişmeler boyacılığın da gelişmesini sağlamıştır. Bu sektördeki durum o kadar iyi ki, Avrupa'nın lüks kumaşları Osmanlı boyahanelerinde boyanıp, Avrupa'ya dokuma ve boyama teknolojisi ihraç edilmektedir.

Boyahaneler genellikle padişah hasları içerisinde yer alır, fakat 1526 yılında Maraş şehrinde bulunan 23000 akçe gelire sahip boyahanenin bir kısmının Süleyman veledi Hacı (1000 akçe), Süphanverdi veledi Hamza (750 akçe), İskender veledi Halil an evladı Osman (1500 akçe), Nasuh veledi Pir Ali an evladı Osman (1000 akçe), Hüseyin veledi Halil an evladı Karaburc (1500 akçe), Yusuf veledi Ahi (1500 akçe), Murad veledi Turak an evladı Gündüz (1000 akçe), Ali veledi Kayaz (750 akçe) adlı sipahilere dirlik olarak verildiği görülmektedir. 1563 yılında ise Maraş boyahanesinden elde edilen 25000 akçelik gelir Maraş beylerbeyi hassı içerisine dahil edilmiştir. 1526 yılına göre 1563'te boyahaneden elde edilen gelir % 8 artmıştır. Boyahanenin 1563 yılında toplam şehir geliri içerisinde ki oranı %11.8, sanayi faaliyetleri içerisindeki oranının da % 18.5 olduğu görülmektedir (Tablo LIII).

(2) İhtisab

1563 yılında Maraş şehrinin ihtisab geliri içerisinde bac-ı bazar, cemel, esb ve rişte kalemleri bulunmakta ve bunlardan toplam 18000 akçe vergi toplanmaktadır. İhtisab, çarşı ve pazarlardaki fiyat, tartı, ölçü kontrolüne, esnafın günlük alım-satım işlerinin denetlenmesi işine denilmektedir. Bu görevi yapan, toplumun sanat ve ticaret hayatını düzenleyen ve kontrol eden, kadının emri altındaki kişilere de muhtesib denilmektedir. Muhtesibin temel görevi, çarşı ve pazarda satılan bütün ürünlerin rayicini belirlemek ve buna uyulmasını sağlamak, uymayanların kontrolünü yapıp gerekli cezayı vermek, bozuk, çürük ve kötü mal satanları, eksik tartanları tespit edip gerekli cezaları uygulamak olarak açıklanabilir.

Pazarda satılan mallar ve ihtisab hususu Alaüddevle Bey Kanunnamesi'nde şöyle açıklanmaktadır:

Koyun bacın satandan ile alandan birer osmani alına, ile ihtisab hususunda dükkancılardan bin iki yüz para ile bisat yayanlardan bin para dee etmekcilerden üç yüz para dee börekçilerden yüz para ve aşçılardan yüz para ile heluacılardan elli para ve şerbetçilerden elli para ve takyacılardan otuz para ve başmakçılardan yüz para ile tacirlerden ve çerçilerden iki yüz para ve kasablardan üç yüz para ve peynir ile yoğurt ile balık ile bunlarun gibi ki, pazara gele satıla üç yüz para ve bir hıml hasır gelse bir hasır ve bir yük soğandan bir batman soğan alına, ve narh verdükleri eyyamda bin iki yüz para, amma üç defa olur biri baharda ve biri güzde ve biri kış ortasındadır. Ve hakk-ı bisat ki zikr olunmuşdur, her bisata üçer osmani. Ve etmekcilere üç defa narh verilür, ayda üçer akçe alınur. Ve börekçi ve helvacı ve şerbetçilerden ayda üçer akçe ma'adası üç defa alınur. 1563 yılında ihtisab ve içerisinde olan diğer vergilerden elde edilen 18000 akçelik gelir Maraş beylerbeyi hasları içerisine dahil edilmiştir. Şehir gelirleri içerisinde ihtisab kaleminin oranı % 8.5'dir. (Tablo LÜT)

(3) Kassaban

Kıst-ı kassaban vergisinin 1526 yılında çok olmasa bile (1980 akçe), 1563'te beylerbeyi hassı içerisinde olan ve senelik 8000 akçe gelir ile şehrin iktisadi hayatında önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Kasap esnafının kestiği hayvanlar hakkında ise açıklayıcı bilgi bulunmamaktadır (Tablo L1I1).

(4) Ma'sara

Şehirdeki tarım faaliyetleri içerisinde önemli bir yere sahip olan bağcılıktan elde edilen üzümler ma'saralarda sıkılarak üzüm suyu elde edilmektedir. 1563'te ma'saralardan 5140 akçe gelir sağlanmıştır. Kıst-ı ma'sarat başlığı altında Nefs-i Maraş, Kara Hayıt, Dede Pazarı ve Pirzad'ın beraber verilmiş olması, buradan alınan vergi kaleminin ne kadarının şehre ait olduğunu öğrenmeye engel teşkil etmektedir (Tablo LIII).

(5) Debbağhane

Gerek elbise ve ayakkabı yapımında, gerek hayvan koşumlarının imalinde, gerekse ciltçilikte kullanılması deriyi ve dericiliği Türkler'in hayatında önemli kılmakta bu yüzden hemen hemen bütün Türk devletlerinde dericiliğin hayli ilerlemiş olduğu görülmektedir.
Şehirde kesilen hayvanların derilerinin işlendiği yere debbağhane, deriyi işleyen ustaya ise debbağ denilmektedir. Debbağlar deriyi birtakım kimyasal işlemlerle yapılacak eşyaların türüne göre işlemektedirler. İşlenen deriler bir süre sonra debbağlar tarafından satışa çıkarılmaktadır. 1526 yılında şehirde görülmeyen dericiliğin Bayındır Nahiyesi'nde 2000 akçe geliri bulunmaktadır (Tablo Lll). Maraş şehrinde 1563'te debbağ esnafının ödediği yıllık 2590 akçe vergi, dericiliğin şehirde önemli bir yerinin olduğunu göstermektedir (Tablo LIII).

(6) Kirişhane

Kiriş, hayvanların sinir ve bağırsaklarının işlenmesi sonucu dönemin önemli silahlarından okun fırlatılması için elzem olan yayın ve bazı müzik aletlerinin yapımında kullanılmaktadır. 1563 yılında kirişciyan esnafının ödediği vergi 2000 akçedir. 1526 tahririnde kirişhane gelirinin varlığı hakkında kayıt bulunmamaktadır (Tablo LIII).

(7) Ma'cunhane

1563'te yıllık geliri 1254 akçe olan tatlı, içine afyon karıştırılan madde, afyon özü anlamları bulunan macun herhalde helvacı ve şerbetçiler tarafından kullanılmaktadır (Tablo LIII).

(8) Meyhane

Gayri müslimlerin yaşadıkları bölgelerde şarap satışından vergi alınmaktadır. Hıristiyanların şarap alabilecekleri veya içebilecekleri yerlere meyhane, buralardan alınan vergiye de resm-i meyhane denilmektedir. 1526 yılında bac-ı meyhane kaydı altında buradan 23000 akçe gelir elde edilmektedir (Tablo LIII). Bu vergi kaleminden elde edilen gelirin 10000 akçesinin Maraş Sancakbeyi hasları içerisinde olduğu görülmektedir. 1563'te ise meyhane vergisi ile ilgili herhangi bir kaydın bulunmaması görünür yerlerde içki satışının yasaklandığın akla getirmekte ama bu yasağa rağmen Osmanlı yönetiminin evlerinde içki içen gayri müslimlere karışmadığı da bilinmektedir.

(9) Heloaciyan-Şerbetciyan

Türk mutfak kültürünün önemli unsurlarından birisi de şüphesiz tatlı türü yiyecek ve içeceklerdir. Bunların da başında helva ve şerbet gelmektedir. Osmanlı şehirlerinin birçoğunda çeşit çeşit helvalar yapılmaktadır. Bugün dahi Anadolu'nun bir çok bölgesinde müstesna günlerin özel tatlısı denilebilecek helvanın halk kültüründe önemli bir yerinin olduğu bilinmektedir. 1563 yılında Maraş şehrinde faaliyet gösteren helvacı ve şerbetçi esnafından yıllık 1000 akçe vergi alınmıştır (Tablo LIII).

(10) Başhane

Şehirde kesilen hayvanların baş ve ayaklarının toplandığı ve satıldığı yer olan başhanenin 1563'te yıllık geliri 882 akçedir (Tablo LIII).

(11) Şemhane

Elektrik enerjisinin bulunuşundan önce mum insanlar için çok önemli bir aydınlanma aracıdır. Mumun ham maddesi, kesilen hayvanların kuyruk ve iç yağlarının sızdırılıp dondurulmasıyla elde edilen don yağıdır. 1563 tahririnde kıst-ı şemhane olarak bahsedilen mumhaneden elde edilen gelir 471 akçedir (Tablo LIII).

(12) Kapan

Genellikle gıda maddeleri tartmakta kullanılan büyük teraziye kabban veya kapan denilir. Maraş Kanunnamesi'nde bu husus hakkındaki bilgi şu şekildedir. Kıst-ı kabban ki, şehre gelen baldan ile yağdan ve bi'l-cümle ma'kulat kısmından her ne ilaki' olursa ki, mevzunatdan ola, vezn olmadan satsa at yükünden dörder akçe ve deve yükünden beşer akçe ve eğer vezn olunub satılsa osmani kantara ikişer akçe alınur. Maraş kapanından 1563'te yıllık 1000 akçe gelir elde edilmek-
tedir. (Tablo LIII)

(13) Cüllah

1526 yılında şehirde faaliyet gösteren cullahlardan300 500 akçe301 gelir elde edilmektedir (Tablo LIII).

(14) Asesiye

Şehrin iktisadı faaliyetlerinin içerisinde asesiye vergisi de önemli bir yere sahiptir. Esnaflar asesler sayesinde geceleri dükkanlarının soyulma ve mallarının çalınma endişesinden uzak idiler. Bunun için mallarını geceleri hırsızlara karşı koruyan ve çarşıların asayişini sağlayan aseslere resm-i asesiye ödemekteydiler. Resm-i asesiye ayda bir defa birer akçe olmak üzere şehirdeki dükkanlardan ve dokuma tezgahları bulunan evlerden alınmaktadır. Daha sonra dokuma tezgahlarının olduğu evler ref edilip, sadece pazarlardaki dükkanlardan alınır olmuştur. 1563 tarihli tahrir defterinde kıst-ı asesiye olarak zikredilen vergi kaleminden yıllık 1595 akçe vergi alınmıştır. (Tablo LIII)

(15) Hamam-Karbansaray

Kanuni Sultan Süleyman'ın vezirlerinden Ferhad Paşa'nın yaptırma ihtimali kuvvetli olan Ferhad Paşa hamamı ve karbansaray'ının da şehrin iktisadi hayatında önemli bir yerinin olduğu görülmektedir. 1526 yılında 3000 akçe olan hamam geliri 1563'te %246'lık bir artışla 10400 akçeye çıkmıştır. Karbansaray geliri ise her iki tarihte de 2000 akçe olarak alınmıştır (Tablo LIII). Hamam ve karbansaray gelirleri hem 1526 hem de 1563 yılında padişah hasları arasındadır. 1563'te gelirleri padişah hasları arasında olmayan, medrese ve zaviyelere vakfedilen bir hamam ve karbansaray daha bulunmaktadır. Maraş pazarının yanında bulunan Hatun hamamının yıllık geliri 9600 akçe ile Şems Hatun cami ve medresesine vakfedilmiştir. Maraş suk-ı içerisinde yer alan karbansaray ise yıllık 250 akçe gelir ile Seyyid Mazlum zaviyesinin vakfı-dır. 1563 şehir iktisadi hayatı içerisinde hamamlann oranı %9.4 iken, karbansarayların aynı tarihte gelir oranı %1'lerde kalmaktadır.

(16) Bedesten-Arasta-Dekakin

Bedesten çevresinde sıralar halinde dükkanları içine alan çarşı veya arasta denilen alışveriş yerlerinden elde edilen gelir 1563 yılında diğer vergilere nazaran hayli yüksektir. Toplam 11200 akçelik hasılı olan kıst-ı arastaya ait gelirin yarısının timar, yarısının da vakıf olduğu görülmektedir. Arastanın haricinde şehir merkezinde 4000 akçe geliri olan bedesten ile toplam gelirleri 7560 akçeye varan dükkanlarda bulunmaktadır. Dükkanlarla birlikte vergilerin hepsinin toplamı 22760 akçe tutmaktadır. Şehirde bulunan dükkanların muhtelif bölgelerde olduğu ve dükkan kiralarının 8 akçe ile 320 akçe arasında değiştiği görülmektedir. Bu dükkanlardan 2'sinin kefşkerarı, 6'sının da zemirı-i dekakirı için ayrıldığı diğerlerinin ise hangi esnaflardan tarafından kullanıldığı belli değildir. Bedesten ve buraya bağlı çarşıların gelir oranı % 10.7 ile, buraların şehrin iktisadi hayatına katkısının küçümsenmeyecek kadar önemli olduğunu göstermektedir. (Tablo LIII)

(17) Bac-ı rah

Coğrafi konumu itibariyle ticaret yollarının güzergahında olan Maraş şehrinin, yol veya geçit vergisi denilen bac-ı rah-ı Ceyhun'dan elde ettiği gelirin her iki tarihte de 15000 akçe olduğu görülmektedir. (Tablo LIII)

Buradan geçenlerle ilgili bac hususu tahrir defterinde şöyle açıklanmaktadır:

Yörük taifesinin kışlakdan yaylağa ile yaylakdan kışlağa gidenlerden ile Türkmen ağnamlarından bac alınmayub ubuı iden tüccar ue celebkeşandan alınur, ber muceb-i hükm-i hümayun. Bu vergi geliri 1526 yılında padişah haslarına dahil iken, 1563'te beylerbeyi hassı arasına katılmıştır.

(18) Bad-ı heva-Asiyab-Resm-i Berevat

Yukarıda zikredilen ve anlatılmaya çalışılan vergilerin haricinde 1563 yılında şehirde 6994 akçelik bad-ı heva vergisi, şehrin muhtelif semtlerinde bulunan asiyablardan elde edilen 7740 akçe değirmen resmi ve Maraş'ın beylerbeylik merkezi yani paşa sancağı olmasından dolayı İstanbul ile yapılan yazışmalardan alındığı tahmin edilen resm-i berevat, mekatib ve timar tezkerelerinden alınan toplam 42000 akçelik vergi hasıllarının da şehrin iktisadı hayatında önemli yere sahip olduğu görülmektedir. Son olarak ne olduğu tam olarak çözülemeyen ve tahrir defterinde de açıklayıcı bilgi bulunmayan 400 akçe ile Mustafa bin Süleyman buk'asına vakfedilen beyt-i uahıd'de şehrin iktisadi hayatında yerini
almıştır. (Tablo LIII)

Tablo LUL 1526-1563 Şehir Gelirleri

NoGelirin cinsi15261563
1Tarım ve hayvancılık (hububat, resm-i penbe, resm-i kovan, resm-i yatak, resm-i yaylak, resm­i çift ve dönüm, resm-i bostan, öşr-i bağ, öşr-i eşcar-ı muhtelife vs.)1656127666
2Sanayi ve ticaret (boyahane, ihtisab, kassaban, ma'sara, debbağhane, kirişhane, ma'cunhane, meyhane, başhane, şemhane, bedesten, asesiye, hamam, karbansaray, bac-ı rah vs.)68575134682
3Resm-i berevat, mekatib, tezkereha vs.42000
4Resm-i yave, Resm-i Arus, Bad-ı heva vs.2147394
TOPLAM85350211742


Tablo LIV: Maraş Kazası'ndaki Vergi ve Resimler 1526-1563

15261563
NoVerginin AdıVergi Bedeli%Vergi Bedeli%
1Öşr-i gallat90281945.899010248.6
2Öşr-i çeltük22988211.6891894.3
3Öşr-i penbe674313.4659063.3
4Öşr-i simsim124820.617550.08
5Öşri bağ326901.6882614.3
6Öşr-i meyve340831.7520932.5
7Adet-i ağnam573152.9191550.9
8Resm-i yaylak-kışlak-ağıl-113100.5138180.6
yatak
9Resm-i kovan81850.494990.4
10Resm-i çift33815517.1817104
11Resm-i bennak-844624.2
12Resm-i mücerred281461.3
13Cizye-i Gebran97450.51127755.6
14Resm-i asiyab49800.2146470.7
15Bad-ı heva (arus-yava vs.)870984.4941764.7
16Resm-i duhan10840.0567450.3
17Resm-i dönüm--260491.2
18Resm-i tapu7640.03108960.6
19Resm-i deştbani-172730.9
20Bac-ı bazar ve ihtisab128000.6207891
21Kıst-ı Boyahane277501.4321801.6
22Kıst-ı Kassaran20500.1200.0009
23Kıst-ı Sabunhane5000.02
24Kıst-ı Kassaban93800.47120910.5
25Cüllah1537.50.07
26Bac-ı rah634503.2555032.8
27Resm-i rişte7500.033000.01
28Resm-i Revgan maa Resm-i çayır25000.1
29Kefşkeran3530.01
30An baha-i Sof500.002
31Kıst-ı karhane-i şireci8000.004
32Kıst-ı debbağan20000.125900.1
33Bac-ı Düğlek25000.1
34Resm-i küre2800.012000.009
35Kıst-ı ma'sara--51400.2
36Kıst-ı kirişciyan-20000.09
37Kıst-ı ma'cunhane12540.06
38Bac-ı meyhane23000
39Kıst-ı helvaciyan ve şerbetciyan10000.04
40Kıst-ı başhane-8820.04
41Kıst-ı şemhane-4710.02
42Kıst-ı kapan-10000.04
43Kıst-ı asesiye15950.07
44Kıst-ı hamam3000200000.98
45Kıst-ı karbansaray200022500.1
46Kıst-ı bedesten-arasta-dekakin227601.2
47Resm-i berevat, mekatib, tezkereha420002
48Beyt-i vahid4000.01
49Diğer vergiler1513163850.4
TOPLAM1.967.8591002.037.467100
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MARAŞ'IN İKTİSaDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 20:38

TOPRAK İDARESİ VE GELİRLERİN BÖLÜŞÜMÜ

A- Toprağın Tasarruf Şekilleri


Osmanlı Devleti'nde arazi, miri, mülk ve vakıf olmak üzere üç kısma ayrılır. Miri arazinin mülkiyeti doğrudan devlete, tasarrufu ise tapu karşılığında devlete veya devlet adına şahıslara aittir. Devlet bu tür arazileri birtakım görevler ve hizmetler karşılığında gelirin durumuna göre, has, zeamet ve timar olarak verebilir. Mülk ve vakıf arazilerinin mülkiyet hakkı mülk veya vakıf sahibine ait olup, bunlar sadece topraktan çıkan ürünün 1/5'ini alır, bunun haricindeki diğer vergilere karışamazlar. Mülk ve vakıf araziler de devlet tarafından zaman zaman kontrol altına alınmış, Fatih döneminde bunların büyük bir kısmı miri arazi haline getirilmiş, II. Bayezid döneminde bunların çoğu tekrar iade edilmiştir.

1- Miri Arazi

Osmanlı Devleti'nde miri arazi sisteminin uygulandığı yerlerde, devlete ait gelir kaynaklarının bir kısmı doğrudan hazineye alınırken, bir kısmı da askeri ve mülki görevlilere belli sorumluluklar karşılığında veril-mektedir. Buna göre yıllık geliri 19999 akçe olanlar timar, yıllık geliri 20000-99999 akçe arası olanlar zeamet, yıllık geliri 100000 akçedan yukarı olanlar ise has olarak nitelendirilmektedir. Haslardan geliri doğrudan devlet hazinesine ait olanlara havass-ı hümayun, hassaha-i padişah-ı alem-penah veya hassaha-i hazret-i hullidet hilafetehu, geliri şahıslara ait olanlara ise beylerbeyi hassı veya sancakbeyi hassı denilmektedir.

a. Haslar

Maraş Tahrir Defterlerinde bulunan haslar padişah, beylerbeyi ve sancakbeylerine aittir. Maraş'a ait 1522 tarihli ilk tahrir de padişah hasları bulunmamaktadır. Padişah hasları ile ilgili kayıtlara kısmen TD 402 ve TK 101'de tam olarak ise TD 998 ve TD 331'de rastlanmaktadır.

Maraş'a ait ilk mufassal defter TD 402' de dirliklerin türü ile ilgili çok az bilgi bulunup, bu tarihteki ayrıntılı dirlik tevcihleri tam olmamakla birlikte TD 998'de bulunmaktadır. TD 998'de dirliklerden padişah ve sancakbeyi hasları tam olarak öğrenilebilirken, zeamet ve timarların birlikte yazılmasından dolayı kaza genelinde bulunan zeamet ve timar sayıları ayırt edilememektedir. 1563 yılına ait olan mufassal defter TD 101'de haslar büyük oranda belirtilirken, diğer dirlik türleri belirtilmemiştir. Bu tarihe yakın dirlik türleri ve miktarları, 1561 tarihli TD 331 numaralı timar defterinden öğrenilebilmektedir. Bu defterlerde yer alan verilere göre kaza genelindeki gelirlerden padişah hassına ayrılan kalemler aşağıdaki gibidir.

Tablo LV: Kazadaki Padişah Hasları

152715611563
Gelirin CinsiHasılıGelirin CinsiHasılıGelirin CinsiHasılı
Enhar-ı Kaza-i Maraş116124Firnos, Tirkeşlü, İsa Sekisi, Çam Sekisi, Sarı Çukur, Ali Bey Sekili, Kara Tut, Örücek, Kuruca Ayaz, Asacak, Ahsenlü, Çağılgan, Yalankoz, köyleri tam, Zeytun köyü hisseli, Bertiz nahiye-sine bağlı 14 mezraa tam117332Nefs-i Göynük, Bertiz nahiyesine bağlı 9 köy, 16 mezra, Zeytun nahiyesine bağlı, Zeytun, Firnos ve Yeniceköy köyleri ile Yenice Kale nahiye-sine bağlı Tirkeşlü köyü126413
Enhar-ı113758Mahsul-i mabeyn ve mal-ı gaib ve mal-ı mefkud ve mal-ı medfun ve beytül-mal8000Cizye-i gebran100700
Nahiye-i
Gügerciniik331
Cemaat-ı Kağban? Mahsul-i50000Resm-i ağnam19155
332
Kıst-ı2000
Karbansaray-ı Ferhad Paşa
Kıst-ı Ha-3000
mam-ı Ferhad Paşa
Cizye-i Gebran37900
Taife-i4933
Koyuncuyana bağlı 6 ce­maat
TOPLAM327715125332246268


Tabloda görüldüğü gibi kaza genelinde bulunan padişah haslarının dalgalı bir seyir izlediği gözlenmektedir. 1561 yılında bir önceki tarihe göre % 161 oranında azalan padişah hasları, 1563'te iki yıl öncesine göre % 96 oranında artmıştır. 1526 yılına göre ise 1563'teki azalma % 33'tür. Kaza genelinde padişah hassına ayrılan gelirlerdeki bu düşüşün en önemli sebepleri arasında daha önce Maraş Kazası'na bağlı nahiye statüsünde bulunan Gügercinlik'in bu tarihte bölgede yapılan idari düzenlemeyle kaza statüsüne kavuşturularak Maraş Kazası'ndan ayrılması gösterilebilir. Çünkü 1526 yılında Gügerciniik Nahiyesi'nde bulunan nehirlerden sağlanan 113758 akçe gelir ki, padişah hassının % 34.7 gibi önemli bir oranını oluşturmaktadır.

Tabloda bulunmayan fakat TD 331'de hasha-i atik333 başlığı altında yer alan Maraş Kazası dahilinden alınan ve hasılı 236337 akçe tutan bazı vergi kalemleri şunlardır:

Nefs-i Maraş'ta bulunan hamam ve karbansaray, Nefs-i Göynük ve bac-ı rah-ı Göynük ve kaza genelinde bulunan bazı nehirlerin gelirleri. Burada verilen vergi kalemlerinden hamam, kervansaray, Göynük ve bazı nehirlerin gelirlerinin bir sonraki dağıtımda padişah hasları arasından çıkarıldığı görülmektedir.

Maraş'ta beylerbeyi hasları 1561 yılından itibaren görülmekte olup, Nefs-i Maraş'a ait olan, Kıst-ı bac-ı bazar ue ihtisab ue bac-ı cemel ue bazar-ı esb ue rişte, kıst-ı boyahane, kıst-ı kassaban, mahsulat-ı bac-ı rah-ı der cisr-i ab-ı Ceyhun ve kırsal alanda bulunan bazı köy, mezraa ve çayır gelirleri oluşturmaktadır. 1563 yılında kaza genelinden toplanan vergilerin ne kadarının beylerbeyi hassına ait olduğu hakkında tahrir defterinde açıklayıcı bilgi bulunmamaktadır. Fakat 1561 yılında beylerbeyi hassına ayrılan gelirlerin büyük bölümünün 1563'te de beylerbeyi hassına ayrılmış olma ihtimali kuvvetlidir. Çünkü bu vergi kalemlerinin bu tarihte kimseye tevcih edilmediği görülmektedir.

Tablo LVII: Kazadaki Sancakbeyi Hasları

1523####################
Gelirin CinsiHasılıGelirin CinsiHasılı
_451199Kıst-ı boyahane-i Nefs-i Maraş10000
Bac-ı rah-ı cisr-i ab-ı Ceyhun15000
Nehr-i Niğbolu15000
Cemaat-ı Ağce Koyunlu36462
Belkıs köyü5286
adet-i Salgun-ı sultani cemaat-ı Karamanlu23000
TOPLAM451199104748


Mirliva hasları ile ilgili ilk bilgi Maraş ve civarı Osmanlı topraklarına katıldıktan sonra bölgede 1522-1525 tarihleri arasında yapılan ilk dirlik tevcihlerini bildiren TD 124'te bulunmaktadır. Burada bulunan bilgiye göre mirliva hassı, Nefs-i Maraş, Nahiye-i Maraş, Keferdiz, Pazarcık, Gügercinlik, Tekak, Kargılık, Cemaat-ı yörükan-ı Elçikum? Muzaffer Bey taabiinden gelen ve Nahiye-i Vilayet-i Kars ve Andırın gelirlerinden oluşmaktadır. Mirlivanın yukanda zikredilen haşlan tasarruf edeceği, fakat henüz beratının gelmediği belirtilmektedir.

Mirliva hasları ile ilgili ikinci kayıt 1527 tarihli olan TD 142336 ve TD 998'de337 bulunmaktadır. Bu defterlerde bulunan verilere göre mirliva hassı; Nefs-i Maraş boyahanesi, bac-ı rah-ı cisr-i ab-ı Ceyhun, Gügercinlik Nahiyesi'nde bulunan Niğbolu nehri, iki cemaat ve bir köye ait gelirlerden oluşmaktadır. 1523 yılında ki mirliva hassı gelirleri 1527'de % 330 azalmıştır. Maraş, Osmanlı topraklarına katıldıktan sonra Dulkadirli sipahilerinin dirlikleri ellerinden alınır, bunun üzerine bölgede Kalenderoğlu isyanı çıkar, isyanı bastırmak isteyen Osmanlı yöneticileri, Dulkadirli sipahilerine dirliklerinin verileceğini bildirip isyanı bastırırlar. Bundan sonra Maraş ve çevresinde yeniden dirlik tevcihi yapılarak, eski dirlik sahiplerine dirlikleri tekrar iade edilir. 1523 ve 1527 tarihleri arasındaki mirliva hassına ait gelirlerin azalmasında bölgede bulunan dirliklerin eski sahiplerine belli şartlar dahilinde iade edilmesinin etkili olduğu düşünülebilir. Diğer taraftan bu azalmaya vergi hasıllarından padişah haslarının da pay alması etken olabilir.

Zeametler

Maraş Kazası zaimleri hakkında defterlerde yeterli malumat olmadığı için bilgi verilememektedir. 1526 yılma ait mufassal defterin icmalinde zeamet ve timarlar beraber verildiğinden, 1563 mufassalında ise zea-metler hakkında bilgi olmadığından ve defterin icmalinin de bulunmamasından dolayı bu iki tarihteki kaza gelirlerin ne kadarının zeamet olduğu hakkında fikir ileri sürülememektedir. 1527 tarihli icmal defterde zaimlerin isimleri belirtilmemekle birlikte Maraş Livası'nda 25 zeamet olduğu, fakat bunlardan kaçının Maraş Kazası içerisinde bulunduğu bilinmemektedir. Ancak Maraş'a ait ilk timar defterinde ve 1561 yılı timar defterinde bulunan zaimler ve tasarruf ettikleri zeametler hakkında bilgi verilebilmektedir. Aşağıdaki tabloda da görüleceği gibi 1522-23 yılında kazada iki zaim bulunmakta bunların zeametleri ise kırsal alandaki gelirlerden oluşmaktadır.

25249 akçe zeamet tasarruf eden Hacı Mehmed Dulkadriye vilayetinde bulunan hasların nazırlığını yaparken, diğer zaimin ise görevi belirtilmemiştir.
1561 yılında tespit edilebilen 7 zeamet bulunmaktadır. Buraları tasarruf eden zaimlerden 4'ünün görevi belirtilirken 3'ünün görevi belirtilmemiştir. Tabloda da görüleceği gibi zeametlerin bütün gelirleri Maraş Kazası'ndan sağlanmamaktadır. Kazada bulunan zaimlerin gelirlerinin ancak % 50'si kaza gelirlerinden tevcih edilmekte, geri kalanın ise Maraş Sancağı'na bağlı diğer kazalardan aktarıldığı görülmektedir.

Tablo LVIII: 1522-1523 yılı zeametleri (TD 124)

Zaimin AdıGöreviGelir TürüZeameti
Hacı MehmedHaslar nazırı7 tam köy25249
İbrahim v. Ramazan2 tam köy12752
TOPLAM38001


Tablo LIX: 1561 yılı zeametleri (TD 331)

NoZaimin AdıGöreviGelir TürüZea-metiMaraş Kaza-sı'ndan hissesi
1Ahmed BeyTimar Defteri Kethüdası3 tk., 2 hk.6357514276
2Mehmed BeyDulkadriye Defterdarı3 tk, 14 tm ve2000018500
resm-i tezkereha
3Budak v. KaracaMiralay-ı Kars16 tk, 1 hk, 15045943065
tm.
4MirzaMiralay-ı Maraş2tk, 1 hk.3100011508
5Maksud v. Murad3 hk, 11 hm.2600017504
6Zeyd v. Aydoğmuş1 hk.23810500
7Şeydi Halid v. İsa Divan3 tk, 1 hk, 72221213858
tm.
TOPLAM237056119211
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MARAŞ'IN İKTİSaDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 20:40

Timarlar

Timar, devletin bir kısım gelirlerini, bazı hizmetler karşılığında, belli şartlar içerisinde kişilere devretmesidir. Timar sahipleri kendilerine verilen arazilerin mülkiyetine değil, bazı sorumluluklar karşılığında devlete ait olan ve bu topraklardan alınan vergilerin tahsil hakkına sahiptirler.

Osmanlılarda timar, tasarruf eden şahsın görevine ve gelirine göre çeşitli gruplara ayrılmakta ve bunların genelini de sipahi timarları oluşturmaktadır. Sipahi timarlarından başka; mülk, akıncı, piyade, müsellem, Yörük, canbaz, garib, kale muhafızları, hassa av ve kuşçu, at çeken, hıristiyan, münavebe, ashab-ı derek, yurtluk ve tekaüd timarları da bulunmaktadır. Bu timarlar içerisinden çoğunu sahibinin bizzat sefere gitmek ve timarı başında bulunmakla mükellef olduğu sıradan Osmanlı timarları oluşturmaktadır. Osmanlı Devleti'nin de önem verip yaygınlaştırmaya çalıştığı timarlar bu tür timarlardır.

Timarlar gelirlerine göre tezkereli ve tezkeresiz olmak üzere ikiye ayrılır. Tevcihi merkeze ait olan tezkireli, tevcihi beylerbeyi ve vezirlere ait olan timarlara ise tezkeresiz timar denilir. Maraş Beylerbeyi'nin tevcih edebileceği tezkiresiz timar en fazla 3000 akçe olabilir.

Statülerine göre ise timarlar serbest ve serbest olmayan timarlar diye ikiye ayrılır. Defterdar, alaybeyi, serasker, subaşı divan katipleri, dizdar vs. gibi yüksek rütbeli subay ve devlet görevlilerinin tasarruf ettikleri timarlar serbest, genellikle sipahilerin tasarrufunda olan timarlar ise serbest olmayan timarlardır. Serbest timar sahipleri şer'i vergilere ilaveten bazı örfi vergileri de tasarruf edebilirlerken, serbest olmayan dirlik sahipleri bu tür vergileri sancakbeyi veya subaşı gibi görevlilerle paylaşmaktadırlar. Serbest dirlik sahipleri bizzat sefere gitmeyip yerine cebelü gönderebilirken, serbest olmayan dirlik sahiplerinin mutlak surette sefere katılmaları gerekmektedir.

Maraş ve çevresi Osmanlı hakimiyetine katıldıktan sonra bölgede dirlik tevcihleri ile ilgili hemen bir düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu düzenleme Şehsuvaro ğlu AJi Bey' in öldürülmesinden birkaç ay sonra yapılmıştır. Yapılan tahrir sırasında daha önce, Dulkadirliler zamanında sipahi olanlara bunu ispat ettikleri takdirde timarlarının yeniden verildiği görülmektedir. Çünkü timar tevcihi yapılan timar beyleri ile ilgili, Ali Beyden timar tasarruf edüb, Ali Bey sipahilerinden olub, Dulkadirlü olub, Dulkadirlü sipahilerinden olub, hükm-i hümayun, hükm-i şerif irad edüb, gibi açıklamalardan Osmanlı yönetiminin yeni fethedilen bölgelerde buraların eski sahiplerine ne kadar hoşgörülü oldukları anlaşılmaktadır.

1522-23 timar defterine göre Maraş'ta 173 timar bulunuyor. Timarlar içerisinde en büyüğü Halebverdi v. Kara Bey'e ait olan 12002 akçelik timardır. Halebverdi Dulkadirli Vilayetinin doğancı başılığını yapmaktadır. En küçük timar ise 800 akçe gelir ile Sancakcı v. Durana aittir. 173 timardan 20'si hisseli olup, bazı timarların gelirleri Maraş'a bağlı Kars (bugünkü Kadirli) bölgesinde bulunan köylerden, mezraalardan ve başka vergi kalemlerinden sağlanmış, bunların toplam timar gelirleri içerisindeki oranı ise % 16'dır.

173 timardan % 72.8'nin gelirleri 800-2999 akçe arasında değişen ve tezkeresiz tevcih edilen timarlardan iken, geri kalan % 27.1'nin gelirleri 3000 akçe ve üzeri olan tezkereli timarlardan oluşmaktadır.( 1522-1523 tarihindeki timar beyleri için bakınız ekler kısmı tablo .1)

1527 yılı icmal defterinde timar ve zeamet gelirleri birlikte verildiği ve timar sahiplerinin isimleri belirtilmediği için timar sahiplerinin tek tek ne kadar akçelik timar tasarruf ettikleri bilinememektedir. Ama 1527 tarihinde Maraş Kazası'na bağlı nahiyelerden toplanan 1792300 akçelik gelirin zeamet ve timar sahiplerine dağıtıldığı görülmektedir.351 Zeamet ve timar sahiplerine ayrılan miktar kaza genelinde elde edilen gelirin % 77.3üne tekabül etmektedir.

Tablo LX: Gelirlerine Göre Timarların Dağılımı (1522-1523)

Gelir Grubu1522-1523%
800-299912672.83
3000-120024727.17
TOPLAM173100


1563 yılına ait mufassal defterde dirliklerin tevcihi ile ilgili sadece hasların belirtildiği, zeamet ve timarların belirtilmediği görülmektedir. Yine bu tarihteki icmal defterin varlığı ile ilgili bilgi bulunmadığından timar sahipleri ve kaç akçelik timar tasarruf ettikleri hususu meçhul kalmaktadır. Ancak 1561 tarihli TD 331'den bu döneme yakın timar sahipleri hakkında malumat elde edilebilmektedir. Defterde timar gelirlerinin sadece Maraş Kazası gelirlerinden oluşmadığı, bölgede yaşayan Dulkadirli Cllusu'na bağlı cemaatlerin gelirleri ile, Elbistan ve Gügercinlik kazalarına ait muhtelif gelirlerden meydana geldiği görülmektedir. Verilen gelir kalemlerinin hisselerini ayırmak mümkün olmadığı için, timar gelirlerinin ne kadarının Maraş Kazası gelirlerinden, ne kadarının hariçten olduğu bilinmemektedir. Bu yüzden defterin Maraş Kazası bölümünde verilen timar beyleri aynen verilmiştir. Bu deftere göre kazada 568 timar bulunmaktadır. Timarlardan 313'ü hisseli olup toplam timar içerisinde % 55 gibi büyük bir orana sahiptir. Timar sahiplerinden bazılarının görevleri hakkında bilgi verilmektedir. Bunlardan 8902 akçelik timar tasarruf eden Mehmed'in Beylerbeyi kethüdalığı, 2099 akçe timar tasarruf eden Mehmed v. Bayındır'ın Küredi Kalesi kethüdalığı, Abdülgaffar'ın ise 3955 akçe timar ile Hısn-ı Mansur Nahiyesi çeribaşılığı354 yaptığı görülmektedir.

Tablo LXI: Gelirlerine Göre Timarların Dağılımı (1561)

Gelir Grubu1561%
376-299937265.5
3000-1000018232
10000-19299142.5
TOPLAM568100


1561 tarihindeki 568 timardan % 65.5'inin gelirleri 376 ile 2999 akçe arasında değişen tezkeresiz timarlar grubundan oluşmaktadır. Diğer timarlardan % 32'sinin geliri 3000 ile 10000 akçe arası, %2.5'inin geliri ise 10000 akçenin üzerindedir. Kazadaki en büyük timar geliri 19299 akçe iken, en küçüğünün geliri ise 376 akçedir.(1561 tarihli timar beyleri için bakınız ekler kısmı tablo .2)
1563 yılı mufassalında timar sahiplerine ayrılan gelir belirtilmediği ve bu tarihteki icmal defteri de bulunmadığı için, timar gelirlerini mufassal defterde yer alan has, vakıf ve mülk gelirleri çıkarıldıktan sonra bulma ihtimali vardır. Buna göre zeamet ve timarlılara ayrılan gelir miktarının 1645858.5 akçe olduğu görülmektedir. Bu durumda kaza gelirlerinin % 80'inin timar ve zeametlere ayrıldığını ortaya çıkarmaktadır. Bir önceki tahrire göre kazanın toplam gelirlerinden timara ayrılan hisse % 2.7 oranında artmıştır.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MARAŞ'IN İKTİSaDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 20:43

Vakıf ve Mülk Arazi

Maraş Kazası'ndaki arazilerin büyük bir kesimi miri araziye ayrıldığından, vakıf ve mülk araziler azınlıkta kalmaktadır. 1527 yılında kaza genelinde 91103 akçe tutan vakıf gelirleri bulunmaktadır.355 Gelirleri çeşitli cami, medrese, imaret, zaviye vs. yapılara ayrılan 5 köy, 16 mezra, 1 nehir, 38 dükkan, 1 çiftlik, 4 bab asiyab, bağ, arazi, bezazistan içinde dükkanlar ve hamamlar bulunmaktadır. Toplam kaza gelirleri içerisinde vakıfların oranı % 3.9'dur.

1563 yılı vakıflarına ayrılan gelir miktarı 138606.5 akçedir. Bu gelirler Maraş Kazası genelinde bulunan köy, mezraa, bağ, bahçe, asiyab, hamam, kervansaray, dükkan vb. yerlerden toplanmakta ve bölgede bulunan çeşitli kültür kurumlarına harcanmaktadır. Bir önceki tahrirde vakıflara ayrılan gelire göre 1563'te % 52 artış olmuş ve 1563 yılı vakıf gelirlerinin toplam gelir içerisindeki oranı da % 7'ye çıkmıştır. Vakıf gelirlerinin harcandığı yapılarla ilgili daha geniş bilgi Maraş Kazası vakıfları ve vakıf eserleri bölümünde verileceği için vakıf konusu burada kısa tutul-muştur.
1526 yılında kazada mülk arazilerin gelirleri 3231 akçe ve toplam kaza gelirlerine oranı ise %0.1'dir. Mülkler, 8 mezraa, 1 çiftlik, 2 kıta arazi, 5 bab asiyab ve 5 kıta bağdan oluşmaktadır.355 1563'te ise mülklerden sağlanan gelir miktarı bir önceki tarihe göre % 108 artışla 6734 akçeye çıkmıştır. Bu tarihte mülkler 26 kıta bağ, 22 çiftlik, 4 asiyab, 4 zemin, 1 bahçe, 1 arz ve 1 yaylaktan oluşmaktadır. Mülklerin toplam kaza gelirleri içerisindeki oranı ise % 0.3'tür.

Mülk SahibiGelir TürüYıllık geliri
15261563
Alaüddevle BeyM. Kızılca Pınar30
Abdülaziz Çelebi b. Osman1 Çiftlik ve 1 Asiyab188
Dede
Hamza v. KaracaBağ ve 1 Asiyab25
Minnet ÇelebiÇayırha
Hoca Hakem30
Mevlana Abdülaziz1 Asiyab30
Şüca Bey b. DulkadirM. Suman?68
Şüca Bey velediM. Börklüce256
Şüca Bey velediM. Akpınar687
Şüca Bey velediM. Kara Ağıl100
Veledan-ı Aydğmuş MusaM. Kovacık612
Veledan-ı Aydğmuş MusaM .Almacık687
Veledan-ı Aydoğmuş MusaEşcar-ı enar-ı muhtelife100
Turdu HatunM. Karacık203
Beikıs Hatun binti Murad Bey b. DulkadirÇayırha maa arsa20
Ali v. Dündar1 Asiyab357 ve arsa50
Murad BeyAsiyab ve bağ30
Murad v. Hamza NaibEşcar-ı enar-ı muhtelife50
Ahi v. GülşehriBağ •15
Mevlana FahreddinBağ30
Veledi Kızıl TonluBağ20
Hamza v. KaracaBağ20
Halil AğaBahçe-i eşcar-ı muhtelife40
Alaüddevle BeyAsiyab30
Arslan BeyArz, Hisse-i Enar,372
Yunus FakihAsiyab13
Asiyab358120
Evladı KadıBağ50
Derviş Gazi b. HacıBağ30
Mehmed b. Şah MehmedYaylak
Süphanverdi v. Karaca2 Çiftlik1475
Durduhan v. Kamber2 Çiftlik618
Arslan v. KaracaÇiftlik700
CJğurlu HacıÇiftlik50
Halil v. CeceÇiftlik312
Tanrıverdi b. KaracaÇiftlik460
Hacı Munis b. CabirÇiftlik
KaymasÇiftlik
Kürd HamidÇiftlik
Hoca HekimÇiftlik30
ToprakÇiftlik700
Kızıl HasanÇiftlik
İbrahim v. KasımÇiftlik250
Mehmed b. İlbegiÇiftlik50
Ahmed FakihÇiftlik100
AvşarÇiftlik50
İmirze v. İbrahimÇiftlik- bahçe50
Süleyman b. Kara HalilÇiftlik50
Abdülaziz Çelebi b. OsmanÇiftlik158
Dede
Dayı Süleyman b. Davud HalifeÇiftlik46
Veli Bey b. Bişan359Asiyab, 4 zemin, 4 kıta bağ264
Hıdır Bey360Bağ45
Sarım Bey 361Bağ30
Maksud Bey362Bağ20
Mansur Bey 363Bağ40
İlyas Bey364Bağ60
Ali Bey365Bağ20
Sevindik Bey366Bağ30
Gülabi367Bağ50
Mustafa368Bağ30
Halil369Bağ40
Oğlan Emin370Bağ-50
Kara Mustafa 371Bağ20
İbrahim372Bağ30
Koca Oğlu 373Bağ-30
Yakub 374Bağ40
Hüsrev Gulam-ı Veli Bey375Bağ50
Keyvan376Bağ30
Behram 377Bağ35
Bayad 378Bağ-46
TOPLAM32316734
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MARAŞ'IN İKTİSaDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 20:47

VAKIFLAR VE VAKIF ESERLERİ

Şehirlerin kurulması ve gelişmesinde, baskı ve saldırılara karşı korunmasında vakıf sisteminin önemli rol oynadığı bilinmektedir. Vakıf, Türk-İslam memleketlerinin sosyal, kültürel ve ekonomik hayatında VIII. asrın ortalarından XIX. asrın ortalarına kadar önemini koruyan dini, hukuki ve sosyal bir müessesedir. Vakıf sisteminin işletilip geliştirilmesiyle birlikte şehirlerde cami mescid, medrese, hamam, zaviye, imaret, bedesten vb. kültürel eserlerin yapımı artmış bu da sosyal hayatın gelişm esine, ticaretin canlanmasına vesile olmuştur.

İslam inancına göre, zengin müslümanın Allah'a yakın olmasının yolu elde ettiği servetinin bir kısmını ihtiyaç sahipleri için harcaması ile mümkündür. Bu vesileyle toplumda huzuru sağlamak ve insanları mutlu bir şekilde yaşatmak, sevap defterinin kapatmamak isteyen zengin kişiler camiler, mescidler, medreseler, köprüler, yollar, çeşmeler, kütüphaneler, hanlar, hamamlar vb. eserler yaptırmışlardır.3 Osmanlı Devleti bu sistemi desteklemiş hatta hazineye ait gelirlerin bir kısmını doğrudan bu tür eserlerin ihtiyacına ayırmıştır. Çünkü yapılan bu eserler sayesinde devletin asli görevleri arasında bulunan birtakım amme hizmetleri yerine getirilmiş olmaktadır.

Vakıf, bir kişinin kendisine ait olan menkul ve gayri menkul mallarının tamamını veya bir kısmını Allah rızasını kazanmak için toplumun yararına bağışlamasıdır. Kişinin malını vakfedebilmesi için; akıl, baliğ ve hür olması, vakfettiği şeyin kendi malı olması, vakfın ebedi olması, vakfedilen şeyin vakıf sırasında mevcut olması gibi birtakım şartları bulunmaktadır. Vakıf bu şartları yerine getirdiği takdirde malını istediği yere vakfedebilme hürriyetine sahiptir.

Maraş Kazası'nda bulunan vakıf eserler ve bunlara ait gelirlerle ilgili bilgiler tahrir defterlerinden öğrenilmektedir. Tahrir defterlerinde yer alan bilgilere göre XVI. yüzyıl içerisinde Maraş'ta cami, mescid, medrese, buk'a, zaviye ve imaret gibi kültür eserlerinin bulunduğu, şehirde bulunan vakıf eserlerinin vakıfının genelde Dulkadirli beylerinden Alaüddevle Bey ile eşi Şems Hatun, Şehsuvar oğlu Ali Bey ve Süleyman b. Nasreddin Mehmed Bey olduğu görülür.

A-Camiler Ve Mescidler

Toplayan, bir araya getiren anlamındaki cami kelimesi, önceleri sadece Cuma namazı kılınan büyük mescidler için kullanılmıştır. İslam'ın ilk yıllarında ibadet yapılan mekan olmanın haricinde devlet yönetimi, kamu yönetimi, adalet ve askeri konularla ilgili meseleler camilerde görüşülüp halledilmiştir. Camiler ibadet yeri olma özelliği dışında bulundukları mahallelerdeki mahalleye ait işlerin görüşülüp karara bağlandığı yerdir. Bu vesileyle sosyal hayatta insanların birbirleri hakkında bilgi edinme, birlik, beraberlik ve dayanışma bilincini artırma gibi fonksiyonları bakımından cami ve mescidlerin daha sonraki müslümanların hayatında da önemli yerinin olduğu bilinmektedir.

1- Ulucami

Bugüne kadar gerek Dulkadirliler gerekse Osmanlılar dönemine ait Maraş'ta bulunan kültür eserleri ile ilgili yapılan çalışmalarda cami-i kebir veya CJlucami olarak bilinen yapının kim tarafından yaptırıldığı hususunda farklı görüşler bulunmaktadır. Araştırmacılardan bir kısmı caminin Dulkadirli beylerinden Süleyman b. Nasreddin Mehmed Bey, bir kısmı da Alaüddevle b. Süleyman Bey tarafından yaptırıldığı kanaatine varmışlardır. Gerek tahrir defterlerinde, gerekse Alaüddevle Bey vakfiyesinde yer alan bilgiler doğrultusunda Ulucami'nin Süleyman b. Nasreddin Mehmed Bey tarafından yaptırıldığı, Alaüddevle Bey'in ise camiyi tamir ettirdiği görülmektedir.
Evliya Çelebinin Ada camii olarak belirttiği Ulucami'nin kiliseden çevrilme olduğunu söyleyenler var ise de, bu durumun gerçekle alakasının olmadığını araştırmacılar ortaya çıkarmışlardır.
Tarihte geçirdiği birçok onarımlarla bugünkü şeklini alan cami, dikdörtgen planlı, ahşap çatılı ve çok ayaklı mimari özelliklere sahiptir. Tarihi cami bugün dahi şehrin en büyük camisi olma özelliğini korumaktadır.
Cami vakfına 1526-1527 tarihli tahrir defterlerinde 14071 akçe vakfedildiği görülmektedir. Vakıf gelirleri kaza dahilinde bulunan köy, mezraa, dükkan ve hamam gelirlerinden oluşmaktadır. 1563 tarihli tahrir defterinde ise caminin vakıf gelirleri 22204 akçeye yükselmiştir. Bu tarihteki vakıf gelirleri de köy, mezraa, asiyab, dükkan, çiftlik, arsa ve bağ gelirlerinden oluşmaktadır. (Tablo LX1II)

2- Hatuniye (Şems Hatun) Camii

Bugün Kurtuluş Mahallesinde bulunan cami Alaüddevle Bey'in eşi Şems Hatun tarafından yaptırılmıştır. Evliya Çelebi'nin de Maraş'ı ziyareti sırasında gördüğü caminin yapılış tarihi kesin olarak belli değildir. Tarihi caminin mimari özelliği büyük oranda değişmiş olup, şimdiki haliyle içten düz ahşap tavanlı, dışarıdan meyilli kiremit çatı ile örtülüdür.

Caminin aslından kaldığı tahmin edilen temel üzerine duvarlar kesme taştan basit bir plan düzeni gösterir. Şems Hatun cami içerisinde bulunan türbede medfundur.
1563 yılı tahrir defterinde Şems Hatun cami ve medresesi vakfına kaza dahilindeki gelirlerden 11970 akçe gelir vakfedilmiştir. Bu miktarın ne kadarının cami, ne kadarının medrese için ayrıldığı hususunda açıklayıcı bilgi bulunmamaktadır. Vakfın gelirleri hamam, dükkan, arz ve bahçe gelirlerinden oluşmaktadır (Tablo LXII1). 1526 yılı tahrir defteri vakıf gelirleri arasında Şems Hatun cami gelirleri ile ilgili kayıt bulunmamaktadır.
Hatuniye camisi bugün ibadete açık olmakla birlikte ehliyetsiz ellerin tamiratı sonucu birçok tarihi eser gibi asli özelliklerini büyük oranda kaybetmiştir.

3- Şadi Bey Camii

Bugün eski hal civarında olan ve yörede Andırın garajı olarak bilinen mevkide bulunan cami tarihi özelliğini büyük oranda kaybetmiştir. Camiinin Alaüddevle Bey döneminde yaşayan ve onun komutanlarından Şadi Bey tarafından yaptırılması ihtimali kuvvetlidir.
1563 tahririnde Şadi Bey cami ve buk'asına kaza gelirlerinden 6247 akçenin tahsis edildiği görülmektedir. Vakfın gelir kalemlerini asiyab, dükkan, köy, arsa ve bahçe gelirleri oluşturmaktadır (Tablo LXII1).

4- Ali v. Hazinedar Camii

Tahrir defterlerinde mescid olarak kayıtlı olan ve adına hiçbir gelir kaydı bulunmayan camiyi Alaüddevle Bey'in hazinedarının yaptırdığı tahmin edilmektedir. Bugün şehrin güneydoğusunda Duraklı Mahallesinde bulunan cami şehrin en eski tarihi eserlerinden biri olma özelliğini korumakla birlikte eski mimari özelliğinin sonradan yapılan tamiratlar neticesi değiştiği görülmektedir.

5- Murad Bey Camii

Göynük Nahiyesi'ne bağlı ve aynı isimle zikredilen köyde bulunan cami Dulkadirli beylerinden Rüstem Bey'in oğlu Murad Bey tarafından yaptırılmıştır. Camiye 1563 yılında gelir olarak hasılı 612 akçe olan bir arazi ve bir bağ vakfedilmiştir. (Tablo LXIII)

6- Mihriban Camii

1563 yılında Pazarcık Nahiyesi'ne bağlı Küredi Kuyusu Köyü'nün yanında bulunan Mihriban Mezraası'nda cami bulunmaktadır. Buradaki cami ve zaviyeye mezraanın hububat gelirinin tamamı olan 1000 akçe vakfedilmiştir (Tablo LXIII). 1526 tarihli mufassal defterde cami ve zaviye ile ilgili bilgi bulunmaz iken, 1501 tarihli Alaüddevle Bey vakfiyesinde Mihriban'ın köy olduğu görülmektedir.

7- Harabe-i Haruniye Köyü Camii

Haruniye Nahiyesi'ne bağlı Harabe-i Haruniye Köyünde içinde Cuma namazının kılındığı bir mescid bulunmaktadır.31 Mescidi kimin ne zaman yaptırdığı belli değildir. Mescide 1526 yılında nahiyede bulunan Örtlak Mezraası'nın 896 akçelik geliri vakfedilmiştir. (Tablo LXIII)

8- Gümüşin- Kerler Mescidi

1526 yılı tahrir defterinde kaydı bulunan ve Şehriyar v. Gündüz tarafından yaptırılan mescidin yapılış tarihi belli değildir. Mescide vakıf olarak yaptıran kişi tarafından Gümüşin Köyü hasılının rub'u olan 195 akçe vakfedilmiştir. (Tablo LXI1I)

9- Alaüddevle Bey Mescidi

Alaüddevle Bey tarafından yaptırılan mescidin 1526 yılında kaydı görülmez iken, 1563'te ise hasılı 750 akçe olan bazı dükkanların gelirinin Kadı medresesi ile ortak olmak üzere mescide vakfedildiği görülmektedir. (Tablo LXIII)

Alaüddevle Bey mescidin yapılış amacını 916/1510 tarihli vakfiyesinde:

"Medresede tahsil gören talebenin ile mahalle ahalisinin beş vakit namazlarını kılmaları" şeklinde açıklamaktadır.

10- Ali Ağa b. Abdullah Mescidi- Boğazkesen Camii

1563 yılı tahririnde yer alan ve Alaüddevle Bey'in utekası, Ali Ağa bin Abdullah tarafından yaptırılan mescidin geliri de Ali Ağa tarafından vakfedilmiştir. Maraş şehri mahallelerinden birisinde olma ihtimali kuvvetli olan mescide 500 akçelik bağ geliri yine aynı adla kaydedilen buk'a ile ortak şekilde vakfedilmiştir (Tablo LX1I1). Ali Ağa Mescidinin bugün şehirde Boğazkesen Camisi olarak bilinen Evliya Çelebi'nin de Maraş'ı ziyareti sırasında görüp zikrettiği, Dulkadirliler döneminden kalma, hatta Alaüddevle Bey'in ekmekçi başısı Ali Ağa tarafından yaptırıldığı tahmin edilen cami olma ihtimali kuvvetlidir.

Yukarıda isimleri ve gelirleri belirtilmeye çalışılan mescidlerin haricinde, vakıfları belirtilmeyen bulundukları mahallelere isimlerini veren 1526 yılında 9 (Hamza Naib Mescdi, Kara Hasan Mescidi, Pınar Çelebi Mescidi, Tüleklü Mescidi, Muhammed Bey Mescidi, Tanrıverdi Hacı Mescidi, Musa v. Süleyman Mescidi, Kara Divan Mescidi, Çakmaklar Mescidi,), 1563 yılında ise 5 (Tanrıverdi Hacı Mescidi, Kara Hasan Mescidi, Pınar Çelebi Mescidi, Ali Fakih Mescidi ve Hamza Naib Mescidi) mahalle mescidi bulunmaktadır. Her iki tarihte de yer alan mescid sayısı 5'tir. 1526 yılı tahririnde bulunan Tüleklü, Muhammed Bey, Musa v. Süley-man, Kara Divan ve Çakmaklar mescidlerinin 1563 yılında kaydedilmediği görülmektedir.

Tablo LXIII: Maraş'taki cami, mescid ve gelir kaynakları (1526-1563)

Cami-Mescid AdıGelir TürüYıllara Göre Senelik Hasılı
15261563
CllucamiK. Pınarbaşı, Maraş'da Dükkan, Uzunoluk ha­mamı, Arazi, M Armud alanı, Bezaziye, Kalecik Depesi, Erüklüce ve Enar Ağaç, Bağ ve Çiftlik1407122204
Şems HatunHatun hamamı, dükkanlar, arazi ve bahçe11970
40
Şadi BeyDükkan, asiyab, arazi, bahçe ve eşcar624741
Murad BeyArazi ve bağ612
MihribanM. Mihriban'ın hububat geliri100042
Harabe-iM. Örtlak896
Haruniye
GümüşinK. Gümüşin V» hissesi195-
Alaüddevle BeyDükkanlar75043
Ali Ağa b. AbdullahBağ50044
Ali v. Hazinedar
TOPLAM1516243283


Medrese Ve Buk'alar

Genel olarak İslam ve Osmanlı memleketlerindeki tahsil müesseselerinin adı olarak tarif edilen medrese, Osmanlı Türk toplumunda siyasi idari sistemin dayattığı mecburi bir kültür değişmesinin vasıtası değil toplumun çeşitli katmanları tarafından kabul gören değerlerin güdümlediği bir telif ve tedris kurumu halinde devlet desteğinde ve gönüllü yardımlaşma müessesesi olan vakıf medeniyeti çerçevesinde gelişen bir sosyal servistir.

İslam ülkelerinde zaviye, türbe ve özellikle eğitim amacıyla kullanılan müesseselere buk'a denilmekte ve buk'alar genellikle medrese ile sıbyan mektebi arasındaki bir eğitim kurumunu ifade etmektedir. Anadolu'da bu tür kurumlara daha çok Antep, Maraş, Suriye, Filistin ve Mısır taraflarında rastlanmaktadır.
İncelenen dönem içerisinde Maraş Kazası'nda 5 medrese, 4 de buk'a bulunmaktadır. Bu eğitim kurumlarının hepsinin de şehir merkezinde bulunduğu görülmektedir.

1- Bağdadiye Medresesi

Medrese, Kuytul mahallesinde (bugünkü Kurtuluş Mahallesi civarı) Alaüddevle Bey tarafından yaptırılmıştır, Medresenin bulunduğu yer tam olarak ülucami'nin kuzeyine düşmektedir. 1526 yılı tahrir defterlerinde medresenin kaydı bulunmazken 1563'te 10114 akçe vakfı bulunmaktadır (Tablo LXIV).
Medresenin adını nereden veya kimden aldığı hususunda kaynaklar da açıklayıcı bilgi bulunmamakla birlikte Refet Yinanç hoca bu ismin bölgede konar-göçer hayatı yaşayan Dulkadirli ülusu'na bağlı Bağdatlu cemaatinden almış olabileceği ihtimalini ileri sürmektedir.

2- Taş Medrese

Alaüddevle Bey tarafından yaptırılan külliyenin içerisinde yer alan medresenin yapımı vakfiyede şöyle belirtilmektedir. "Başdan medreseyi mescid ile birlikte (Taş) da bina eyledim bunları en temiz malımdan Allah'ın rızasını dileyerek kurdum." Bazı araştırmacılar Taş Medresenin Bağdadiye Medresesi ile aynı olduğunu söyleyerek yanılmışlardır.
Maraş'ta bulunan medreselerin en meşhuru olan Taş Medrese, dört kargir odadan meydana gelmekte, odalardan birinde müderris, diğerlerinde ise talebeler oturmakta, plan bakımından ise Anadolu'da yaygın olan açık avlulu medreseler grubuna girmektedir. Bir diğer adının da Rad olduğu bilinen ve 20. yüzyılın başına kadar eğitim faaliyetini sürdüren medrese günümüze kadar ulaşabilen tek Dulkadirli medresesi olup, bugün Cllucami'nin hemen kuzey batı yanında yer almakta ve halen mescid olarak hizmetini sürdürmektedir.
1526 yılı tahririnde medreseye Maraş Kazası genelinde çeşitli köy, mezra, asiyab ve bağ gelirlerinden toplam 20913 akçe gelir vakfedilirken, 1563'te ise cami önü buk'ası olarak belirtilen eğitim kurumunun yer itibariyle Taş Medrese olabileceği göz önüne alınarak buraya vakfedilen dükkanlardan 1600 akçe ve bunun haricinde 32967.5 akçe hasılı olan arz, asiyab, bedesten, köy, mezra ve arasta gelirleri ile birlikte toplam 34567.5 akçe gelir medreseye vakfedilmiştir (Tablo LXIV).

3- Bektutiye (Kadı) Medresesi

Dulkadirli beylerinden Nasreddin Mehmed Bey tarafından yaptırılan medreseye bölgede konar-göçer hayatı yaşayan Bektutlu cemaatı hizmetkaran olduğu için Bektutiye medresesi de denilmektedir. Alaüddevle Bey Bektutlu Mahallesi'nde bulunan bu medreseyi tamir ettirmiş ve atası Nasreddin Mehmed Bey döneminden medreseye vakfedilen gelirleri yenilemiştir. 20. Yüzyılın başlarına kadar eğitim faaliyetlerinde kullanılabilen medresenin, bugün mevki olarak şehrin Fevzi Paşa mahallesi civarında olması gereken binasının varlığı ile ilgili herhangi bir kalıntı dahi bulunmamaktadır.
1526 yılında 18066 akçe gelir vakfedilen medreseye, 1563'te 100 akçe arazi ve bedesten yanındaki 5 dükkanın 750 akçelik geliri Alaüddevle mescidi ile birlikte vakfedilmiştir. (Tablo LXIV)

4- Nebeviyye (İmaret) Medresesi

Nebeviyye veya diğer adıyla İmaret Medresesi'ni de Alaüddevle Bey yaptırmıştır. Medrese, Kuytul mahallesinde64 (bugünkü Kurtuluş mahallesi civarı) bulunmaktadır. Alaüddevle Bey'e ait vakfiyelerde Dulkadirli Beyliği döneminde medreseye vakfedilen gelirlerden uzun uzun bahse-dilmektedir. 1526 yılında medreseye ait vakıflarla ilgili kayıt buk'a-i Nebeviyye şeklinde olup, buraya 3943 akçe vakfedilmiş, 1563'te ise kaza genelinde bulunan arazi, asiyab, mezra ve köy gelirlerinden 11703 akçe vakfedilmiştir (Tablo LXIV).

5- Şems Hatun (Hatuniye) Medresesi

Medreseyi Alaüddevle Bey, eşi Şems Hatun adına yaptırmıştır. 1526 yılı tahrir defterinde buk'a olarak kaydedilen kuruma hamam, dükkan ve arazi gelirlerinden oluşan 7250 akçelik gelir vakfedilmişken , 1563'te ise medrese olarak kaydedilmiş ve kaza genelindeki çeşitli vergi kalemlerinden toplam 11970 akçe gelir vakfedilmiştir (Tablo LXIV).
Alt ve üst olmak üzere sekiz oda ve bir dershaneye sahip olan medrese 20. yüzyılın başlarına kadar eğitim faaliyetlerinde kullanılmıştır.

6- Şadi Bey Buk'ası

Alaüddevle Bey'in komutanlarından Şadi Bey, yaptırdığı camiye ilaveten şehirdeki eğitim hizmetlerine katkıda bulunmak amacıyla bir de buk'a yaptırmıştır. 1526 yılı tahrir defterinde hakkında bilgi bulunmayan buk'a'ya 1563'te Maraş kazası genelinde muhtelif yerlerde bulunan dükkan, asiyab, bahçe, eşcar, arazi ve köy gelirlerinden oluşan ve hasılı 6247 akçe tutan gelir cami ile birlikte buk'a'ya vakfedilmiştir (Tablo LXIV).

7- Musa b. Süleyman Buk'ası

Adından da anlaşılacağı gibi Musa b. Süleyman tarafından yaptırılma ihtimali kuvvetli olan buk'a şehirde olup fakat şehrin neresinde olduğu hakkında bilgi bulunmamaktadır. 1563 yılı tahrir defterinde kaydına rastlanan buk'a'ya hasılı 1100 akçe tutan arazi ve bostan gelirleri vakfedilmiştir (Tablo LXIV).

8- Ali Ağa b. Abdullah Buk'ası

Ali Ağa b. Abdullah tarafından yaptırılan buk'a'ya aynı adla anılan mescidle birlikte 500 akçe ve sadece buk'a için 30 akçe olmak üzere toplam 530 akçe gelir vakfedilmiştir (Tablo LXIV). Şehirde olduğu bilinen buk'anın hangi mahallede olduğu belli değildir.

9- Ali Ağa b. Hazinedar Buk'ası

1526 tahririnde kaydı bulunmayan buk'a'yı Ali b. Hazinedar yaptırmış olmalıdır. 1563'te 432 akçe asiyab ve arazi geliri vakfedilen buk'anın (Tablo LXIV) Resul-ayn nam-ı diğer Pınarbaşı Köyünde olduğu tahrir defterindeki bilgilerden anlaşılmaktadır. Pınarbaşı semt olarak bugün şehrin en çok ziyaret edilen piknik alanlarındandır.

Tablo LXIV: Maraş'taki medrese, buk'a ve gelir kaynaklan (1526-1563)

Medrese, Buk'aGelir TürüYıllara Göre Sene-
Adılik Hasılı
15261563
BağdadiyeDükkanlar, K. Tirkeşlünün lh. cizyesi ve M. Hasan Depesinin V4 hissesi9363
Taş MedreseK. Venk, M. Çınarcık, Ayrıltı, Adaca, Sultan Bağı, Kulca ve Küredi Altı, Nehri Armağan Bumu, Bedesten, Arasta, Bağ, Arazi, asiyab ve dükkanlar2091334567.5
Bektutiye (Kadı)Nehri Çağırgan, K. Ardılın 1/3 hissesi, Bektutlu cemaatı ve dükkanlar1806685069
Nebeviyye (İmaret)K. Kara Ağaç, Asiyab, arazi ve M. Kösece köy, Taşlu Seki, Kara sevmez394311703
Şems HatunHatun hamamı, dükkanlar, arazi ve bahçe72501197070
Şadi BeyDükkan, asiyab, arazi, bahçe ve eşcar624771
Musa b. SüleymanArazi, bostan ve meyve1100
Ali Ağa b. AbdullahBağ , asiyab53072
Ali v. HazinedarAsiyab, arazi432
TOPLAM5017276762
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MARAŞ'IN İKTİSaDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 20:50

İmaretler

İmaret, cami, mescid, medrese, tabhane, darülit'am, darüşşifa, aşevi, kervansaray, muvakkithane ve türbe gibi yapıların tamamı için kullanıldığı gibi, medrese talebelerine, fakirlere, gariplere, yolculara ve her isteyene bedava yemek dağıtılmak üzere yapılan hayır kurumlarına veri-len isimdir. İmaretlerden yemek yiyenler öncelikle misafirler, külliyedeki görevliler ve öğrencilerdir. Bunların haricinde müderrisler, danişmendler, bevvablar, imamlar, müezzinler, nöbetçi yeniçeriler, darüşşifada görevli hekimler, hastalar vb. insanlar bu tür hayır kurumlarından faydalanabilmededirler.
Sosyal açıdan toplumun daha sağlıklı yetişmesine, kültürel yönden gelişmesine ve fertler arasında ahenkli bir düzenin sağlanmasına hizmet eden imaretler Osmanlı şehirlerinin birçoğunda bulunmakta ve halka hizmet etmektedir.

1- Nebeviyye İmareti

Alaüddevle Bey'in yaptırdığı imaretin CJlucami'nin kuzeyinde, bugün abdestlik olarak kullanılan yerde bulunduğu tahmin edilmektedir. Besim Atalay 1916 yılında imaretle ilgili gördüklerini aktarırken, imaretin harap olduğunu, sadece dış kapısının kemerinin kaldığını, ehil olmayan insanlar tarafından tamir edildiği için kitabelerin gelişi güzel konduğunu, bir kısmının kınldığını ve kitabelerden birinde H.917/M.1511 tarihinin bulunduğunu belirtmektedir. İmaretin isminin nebeviyye olmasının sebebi Alaüddevle Bey vakfiyesinde, imaretin sevabının Peygamberimizin münevver ruhuna, nesline, ashabına ve onların zürriyetlerine bağışlanmış olması olarak açıklanmaktadır.
İmarete kaza genelindeki çeşitli gelir kalemlerinden vakıf olarak 1526 yılında 5800 akçe, 1563'te ise 10945 akçe gelir vakfedilmiştir (Tablo LXV).

Tablo LXV: Maraş'taki İmaret ve gelir kaynakları (1526-1563)

İmaret AdıGelir TürüYıllara ve Senelik Hasılı
15261563
Nebeviyye İmaretiK. Hopur ve Kara Ağaç, Mahsul-i hopur, bağ, zemin, arazi ve dükkanlar580010945
TOPLAM580010945


Zaviyeler

Şehir, kasaba ve köylerde veya yollar üzerinde kurulmuş olup içinde belli bir tarikata mensup şeyh ve dervişlerin yaşadığı ve gelip geçen yabancıların, yolcuların bedava misafir edildikleri sosyal kurumlara zaviye denilmektedir. Anadolu ve Rumeli'nin Türkleştirilip İslamlaştırılmasında zaviyeler ve zaviyelerde yaşayanların çok büyük katkıları olmuştur. Zavi-yelerin, ıssız ve tenha yerlerin şenlendirilip, mamur hale getirilip insanların buralara iskan edilmesi, buradaki şeyhler sayesinde halkın birliğinin sağlanması gibi çok önemli fonksiyonları bulunmaktadır.
Maraş Kazası'nın hem şehir merkezinde hem de kırsal alanlarında birçok zaviyesinin bulunduğu görülmektedir.

1- İsa Baba Zaviyesi

Şehir içerisinde bulunan zaviyenin ismini kimden aldığı hakkında malumat olmamakla birlikte, zaviye şeyhinin veya yörede yaşamış olan değerli bir alimin isminin olması muhtemeldir.
1526 yılı tahrir kayıtlarında rastlanmayan zaviye'ye 1563'te 1478 akçelik gelir vakfedilmiştir. (Tablo LXV1) Bugün şehirde zaviye binasının yeri ile ilgili herhangi bir iz bulunmamaktadır.

2- Seyyid Mazlum Zaviyesi

Zaviye Cllucami'nin güney tarafında yer almaktadır. Yapılış tarihi ve ismini kimden aldığı belli değildir. 1501 tarihli Alaüddevle Bey vakfiyesinde ismi zikredilen ve vakıfları belirtilen zaviyenin 1526 tahririnde ismine rastlanmamaktadır. 1563'te ise zaviye'ye kaza dahilindeki çeşitli gelir kalemlerinden 2250 akçe vakfedilmiştir. (Tablo LXVI)

3- Bum Dede Zaviyesi

Maraş bedesteninin doğusunda bulunan zaviyede Alaüddevle Bey her gün iki defa yemek pişirilip çevresinde bulunan fakirlere dağıtılmasını şart kılmıştır. Bugün zaviyenin binası ile ilgili bir iz bulunmamaktadır. 1526 yılı tahririnde kaydı olmayan zaviye'ye 1563'te 630 akçe gelir vakfedilmiştir. (Tablo LXVI)

4- Omuzu Güçlü Zaviyesi

Şehir merkezinde bulunan zaviye'ye 1563 yılında 820 akçe gelir vakfedilmiştir. (Tablo LXVI) 1526 yılı tahrir defterinde bura ile ilgili kayıt bulunmamaktadır.

5- Çomak Baba Zaviyesi

Yeri tam olarak belli olmayan ama şehir gelirleri ve vakıfları arasında kaydedilen zaviyenin şehirde olması ihtimali kuvvetlidir. 1563 yılında zaviye'ye 560 akçe gelir vakfedilmiştir. (Tablo LXVI)

6- Yeni Çınar Zaviyesi

Şehir merkezinde olan zaviyenin yeri belli değildir. Zaviye'ye 1563 yılında 1504 akçe gelir vakfedilmiştir. (Tablo LXVI)

7- ümmet Dede Zaviyesi

1526 yılı tahrir defterine göre Maraş Nahiyesi'ne bağlı Kızıl Viran Mezraası'nda olan zaviyenin sakinleri, hizmetkarları ümmet Dedelü olarak bilinmektedir. ümmet Dedelüler buranın haricinde aynı nahiye'ye bağlı Begmiş ve Til Beşar mezraalarının da ziraatini yapmaktadırlar. Bulundukları mezraa ve ziraat ettikleri mezraaların toplam geliri 10599 akçedir. Bunların haricinde Pazarcık Nahiyesi'ne bağlı Bağdın-ı Kebir Köyü'nde bulunan kervansarayın 250 akçelik geliri de ümmet Dede Zaviyesi'ne vakfedilmiştir. 1526 yılında zaviye'nin toplam geliri 10849 akçe iken, 1563'te bu rakamın 2580 akçeye düştüğü görülmektedir. (Tablo LXVI)

8- Osman Dede Zaviyesi

Pazarcık Nahiyesi'ne bağlı Dil Öyük (Dibek Öyük) Köyü'nde bulunan zaviye'ye Osman Dedelü hizmet ettiği için bu isim verilmiştir. 1526'da 35 hane, 3 mücerred bulunan zaviyede, 1563'te ise 25 nefer bulunmaktadır. Bu durum zaviyenin nüfusunun yarıya düştüğünü göstermektedir. Nüfus düşüşüne sebep olarak zaviyede nüfusun fazla olmasından dolayı zaviyedarların bir kısmının görevleri gereği başka yerlere gidebileceği gösterilebilir.
1526 yılında Osman Dedelü cemaatı Dil Öyük köyüne ilaveten Pazarcık Nahiyesi'ne bağlı Kara İbrahim ve Kara Sokı mezraalarının da ziraatini yapmaktadırlar. Bu tarihte zaviyenin geliri 293 3 akçe iken, 1563'te buraya vakfedilen gelirin 11122 akçeye çıktığı görülmektedir (Tablo LXVI). Zaviyenin yeri ve bulunduğu köy bugün bilinmemektedir.

9- Kara Dede Zaviyesi

1526 yılında Kara Hayıt Nahiyesi'ne bağlı Kayapa Köyü'nde bulunan zaviyenin yeri 1563 tahririnde aynı nahiyenin İncirli Köyü'nde gözükmektedir. Bulunduğu köyün gelirinin zaviye'ye vakfedildiğine dair tahrir defterlerinde herhangi bir kayıt bulunmamakla birlikte zaviye'ye her iki tarihte de 73 5 akçe gelir vakfedilmiştir (Tablo LXV1). Zaviyenin yeri bugün belli değildir.

10- Dede Baba Zaviyesi

1526 yılında 36 hane 3 mücerrede sahip Kabaklar cemaatinin hizmet ettiği zaviyenin nerede olduğu belli değildir. Bu tarihte zaviye'ye 1345 akçe gelir vakfedilmiştir. (Tablo LXVI)

11- Göynük Köyü Zaviyesi

Zaviye'yi Dulkadirli beylerinden Şehsuvar oğlu Ali Bey yaptırmıştır. Zaviyenin sakinleri Şeyh Çoban evladından olup 1526 yılında nüfus 13 nefer iken 1563'te 7 nefere düşmüştür." 1526 yılında zaviyenin geliri ile ilgili kayıt bulunmaz iken, 1563'te 970 akçe gelir vakfedilmiştir. (Tablo LXVI) Bugün Göynük Köyünde zaviyenin yeri ile ilgili herhangi bir iz bulunmamaktadır.

12- Ayrılgan Hacı Dede Zaviyesi

Maraş Nahiyesi'ne bağlı Kalandur Köyü'nde bulunan zaviyenin Şeyhi Mevlana Murad olup, zaviyede 4 nefer ve 1 mücerred bulunmaktadır.101 Zaviye'ye 1526 yılında 400 akçe gelir vakfedilmişken, 1563'te ise 1942 akçe vakfedilmiştir. (Tablo LXVI) Bugün zaviyenin bulunduğu köy ve yeri belli değildir.

13- Mihriban Zaviyesi

Pazarcık Nahiyesi'ne bağlı Mihriban Mezraası'nda bulunan zaviyenin şeyhi, hatibi ve imamı Hacı Haydar v. Ali Fakih olup, mezraada bir cami ve eğitim için buk'anın da bulunduğu görülmektedir. Zaviyede şeyhle birlikte 11 nefer bulunmakta, bunlardan 1'inin müderris, 2'sinin muhassıl ve l'inin hatib olduğu anlaşılmaktadır. Zaviyenin geliri 1563 yılında 1000 akçedir (Tablo LXVI). Bölgede yapılan saha çalışmasında bugün bu isimde hiçbir yerin olmadığı görülmüştür.

14- Tut Alanı Zaviyesi

Gügercinlik Nahiyesi'ne bağlı Tut Alanı Köyü'nde bulunan zaviyenin geliri 1526 yılında 1425 akçedir. (Tablo LXVI)

15- Kurd Bey Zaviyesi

Andırın Nahiyesi'ne bağlı Kurd Bey Mezraası'nda kurulan zaviyenin şeyhliğine Turan Abdal tayin olunmuş, vakfedilen gelirden buradan gelip geçen fukaraya harcanması istenmiştir. 1526 yılında zaviye'ye 700 akçe gelir vakfedilmiştir. (Tablo LXVI)

Tablo LXVL Maraş'taki Zaviyeler ve gelir kaynakları (1526-1563)

Zaviye AdıGelir TürüYıllara Göre Sene-
lik Hasılı
15261563
İsa BabaArazi, bağ ve eşcar_1478
Seyyid MazlumMahsul-i hopur ve kervansaray2250
Bum DedeDükkan ve arazi630
Omuzu GüçlüDükkan ve haneha820
Çomak BabaBahçe, arazi ve asiyab560
Yeni ÇınarBağ, arazi ve asiyab1504
ümmet DedeM. Kızıl Viran, Beğmiş ve Til Beşar, K. Bağdın-ı Kebir kervansarayı, K. Til Beşar'ın 1/3 hububatı, K. Ayn Bellud'un gailesi108492580
Osman DedeK. Dibek Öyük, Nehri Dibek Öyük, M. Kara Sokı ve Kara İbrahim293311122
Kara DedeArazi735735
Dede BabaC. Kabaklar1345
Göynük KöyüArazi, bağ ve asiyab970
Ayrılgan HacıK. Hacı Bükü'nün hububat ve asiyabı4001942
Dede
Mihriban MezraasıM. Mihriban'ın hububat geliriıooo106
Tut AlanıK. Tut Alanı1425
Kurd BeyM. Kurd Bey700
TOPLAM1838725591


Yukarıda gösterilmeye çalışılan vakıf eserlerinin haricinde 1526 yılında tlkadın, Meydan, Kamalak ve Sofu Alan mezraalarının 972 akçelik geliri ve 1563'te ise tlkadın, Meydan, Kamalak mezraalarının 929 akçelik geliri Süleyman b. Dulkadir Beyin ruhuna Kuran okunması için Mevlana Ahmed b. Begdiz nam Azize ve sulbü evladına ve evlad evladına tayin edilmek kaydıyla Alaüddevle Bey tarafından vakfedilmiştir.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MARAŞ'IN İKTİSÂDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 21:03

Tablo 1: Timar Beyleri (1522-1523)

NoTimar SahibiToplam TimarTimar Sahibine Düşen Hisse
1Abdi29752975
2Abdullatif29002900
3Abdullatif30933093
4Abdullatif v. Hacı Mehmed29982998
5Abdülaziz Mirahur Ali Bey90009000
6Ahmed Çelebi v. Mektub80738073
7Ahmed v. Arab20002000
8Ahmed v. Dönmez25002500
9Ahmed v. Tabib Hacı Mehmed60002999
10Ali29992999
11Ali v. Bozkırlu100002000
12Ali v. Hüseyin29992999
13Ali v. İncik?25002500
14Ali v. Kayacı100002500
15Ali v. Murad35253525
16Ali v. Süphanverdi29992999
17Ali v. ülak25372537
18Ali v. üvey s29992999
19Ali v. Hazinedar75004500
20Alund(Elvend) v. ŞahKulu?21542154
21Arabacı? v. Cabbar18251825
22Arslan v. Ferac80138013
23Aşık v. Hamza Bey41174117
24Aydın29912991
25Aydoğmuş v. Mehmed29992999
26Bali v. Mahmud50002000
27Behram v. Behlül57595759
28Behri b. Mehmed22002200
29Bekir v. Davud36223622
30Budak21382138
31Budak v. Aşık128432999
32Cafer v. Yakub25002500
33Cafer v. Katib İskender27252725
34Cemal v. Resul35753575
35Cüneyt Yunus?51005100
36Çavuş Süleyman v29992999
37Çelebi v. Bali29992999
38Çoban v. Mesud75503500
39Davud80008000
40Dede v. Mehmed100002375
41Delü Ali18881888
42Emin v. Süleyman Gündüz68074000
43Emin v. Musa29992999
44Emir v. Musa29692969
45Erdoğdu15001500
46Fethullah v. Hasan75707570
47Habib? v. Cemal40002000
48Hakem Hoca Mehmed105375000
49Halebverdi v29992999
50Halebverdi v. Kara Bey1200212002
51Halil v. Arab100002375
52Halil v. İbrahim29992999
53Hamza v. Ali bin Ramazan56805680
54Hamza v. Cafer29992999
55Hasan52005200
56Hasan v. Dede60002999
57Hasan v. Mahmud20002000
58Hızır v15001500
59Hızır v. Arab29752975
60Hızır v. Dede60002999
61Hızır v. Hamza15001500
62Hızır v. Kılıç?100002500
63Hüdaverdi v Firuz61752999
64Hüdayi v. Şaban? Bey29992999
65Hüseyin v. Aşık128434000
66Hüseyin v. Ata?48894889
67Hüsrev v. Süleyman Gündüz68072808
68İbrahim veledi Ak Bey29252925
69naldı v. Gönder60006000
70İlyas v. Mansur Fakih29992999
71İmirza v. Kürd Hasan54752775
72İmirze v15001500
73İsa v. Bali60422999
74İsa v. Kasım Ramazan59752987
75İsa v. Seyfi85502999
76İshak v. Depelü75502500
77İskender v. Kürd Hasan54752700
78İskender v. Öldüren40004000
79İsmail56425642
80Kalmaz v. Çiçek29992999
81Kamar v. Mahmud50002999
82Katib Halil v. Hüseyin120003399
83Katib Şah Mehmed105374000
84Kaya v . . . Nuh60616061
85Kemal v. Resul27752775
86K'lıç v. Veled29992999
87Kılıç v. Hasan29992999
88Kubad? v. Mesud35003500
89Kündek? v. Dede20252025
90Latif v. Yakub21022102
91Mahmud b. Ömer Bey29992999
92Mahmud v. Tabib Hacı Mehmed60002999
93Maksud v. Arab29992999
94Mehmed29992999
95Mehmed v. Abdülcabbar875875
96Mehmed v. Dursun20682068
97Mehmed v. Mustafa Bey10001000
98Mehmed v. Clçan24752475
99Mehmed v. Çağatay29992999
100Mehmed v. Satılmış26252625
101Murad v. Kasım80318031
102Murad v. ülak51075107
103Musa v. Kasım Ramazan59752988
104Musa v. Sancak26002600
105Musa v. Bağlu29942994
106Mustafa v. Coşkun10651065
107Mustafa v. Dündar60006000
108Mustafa v. Kızıl Koca61752999
109Mustafa v. Anıl?1000010000
110Mustafa v. Şeydi Ahmed29992999
111Nasuh v. Kars?29992999
112Nur Ali v. Aşık128436000
113Oğlan Çavuş40134013
114Oruç v. Yahya24001200
115Osman v. Osman79802940
116Ömer v. Halil29992999
117Pars v. Pir Ahmed29992999
118Pars? v. Gündüz29992999
119Paşa beyin? v. Temkir?37003700
120Pir Ali v. Hasan25002500
121Pir Gayıb v. üsfer?19621962
122Pir Mehmed v. Osman79805000
123Piri v. Çavuş Mehmed24001200
124Piri v. Kavurgalu29992999
125Piri v. Kulağuz29992999
126Piri v. Minhal25002500
127Piri v. Hüsam?75502700
128Piri? v. Süleyman29992999
129Ramazan120002999
130Sadi v. Hazret10771077
131Sancakcı? v. Duran?800800
132Şeydi Ahmed v. Dede29992999
133Şeydi Ahmet v. Sevinmiş25352535
134Şeydi Gazi75002999
135Şeydi veledi Baba Bey31273127
136Sofu v. Bişan100002000
137Suphi v. Pınarî?84258425
138Süleyman v21372137
139Süleyman v. Beşen30003000
140Süphanverdi v. Ahmed100002500
141Süphanverdi v. Ferac?165128013
142Süphanverdi v. Seyfı85502999
143Şah Ali v. Kebran40004000
144Şah Hüseyin v. Ali Bey29992999
145Şah Mehmed v. Yevm hayr29992999
146Şah Veli120002999
147Şah Veli v Ali29992999
148Şah Veli v. Cemal40002000
149Şah Veli v. Yakası Kızıl29992999
150Şah Veli v. Karaman29992999
151Şehriyar v. Çakal25002500
152Şehriyar v. Sultan Ahmed29992999
153Tanrıverdi v. Gürgen85502999
154Taşkun v. Tanrıverdi30003000
155Timur v. Kulağuz29992999
156Tuğrul v. Tuğrul28372837
157ülu Bey v. Yusuf Bey50575057
158(Jruk? v. Baba bey942942
159Ümmet v20002000
160Veli v. Çiçek29992999
161Veli v. Karaman27752775
162Veli v21372137
163Yahya v. Arab27502750
164Yakub Çelebi v. Kadı50525052
165Yusuf29992999
166Yusuf v. Cemal?25132513
167Yusuf v. Mehmed48584858
168Yusuf v. Mürüvvet10001000
169Ziya v. Timur29992999
170... Gülabi v. Gündüz60006000
171v. Osman29992999
172v. Bayram Hoca13251325
173Abidin v. Abdi Bey50005000
174TOPLAM583679
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MARAŞ'IN İKTİSÂDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 21:07

Tablo 2: Timar Beyleri (1561)

NoTimar SahibiToplam TimarTimar Sahibine Düşen Hisse
1Abdi v. İbrahim25372537
2Abdi v. Kıraç30953095
3Abdi v. Mezid40002999
4Abdulcabbar v. Mehmed20002000
5Abdullatif v72574258
6Abdurrahman v. İlyas20002000
7Abdurrahman v. Yusuf20002000
8Abdülaziz v. Maksud38991953.5
9Abdülaziz v. Turak24941247
10Abdülfettah v. Abdülgaffar101145370
11Abdülgaffar74103955
12Abdülgaffar v. Kozan58042902
13Abdülgaffar v. Vakas20131006.5
14Abdülgani v. Melik Ahmed44202210
15Abdülgani v. Vakas20131006.5
16Abdülgani v. Bektaş29992999
17Abdülgani v. Beri20001000
18Abdülgani v. Çelebi?6480.52000
19Abdülgani v. Hüdaverdi25991024
20Abdülgani v. Katib İskender39713456
21Abdülgani v. Mustafa27961398
22Abdülkadir v. Abdülgaffar101142999
23Abdüllatif v. Abdülcabbar37083708
24Abdülvasi v. Şeyhi15001500
25Abdürrezzak v. Kayas20002000
26Ahi Ozan v. Gündüz36672500
27Ahmed Çavuş v. Pir Veli62773000
28Ahmed v72573000
29Ahmed v59982999
30Ahmed v. Ali238056105
31Ahmed v. Horasan170008500
32Ahmed v. Hüseyin231102999
33Ahmed v. Kabar?84422000
34Ahmed v. Mahmud64453200
35Ahmed v. Osman25002500
36Ahmed v. Süleyman50202510
37Ahmed v. Süleyman62906290
38Ahmed v. Veli20002000
39Ahmed v. Veli Bey2466212331
40Ahmed v. Yar Ali Bey1136411364
41Ahmed v. Ali40004000
42Ahmed v. Veled41202060
43Ahmet v. Mansur71762011
44Akbay v. Şeydi Ali20002000
45Akıncı v. Ağa144443000
46Alemdar v. Minnet50122013
47Ali v. Aydoğmuş1940011350
48Ali v. Hüseyin28321416
49Ali Kaya v. Kozan58042902
50Ali Kaya v. Şahkulu60003000
51Ali Kulu v. Mustafa83448344
52Ali v. Ahmed1042010420
53Ali v. Arab80522000
54Ali v. Arslan62886288
55Ali v. Behram29992999
56Ali v. Halil17751775
57Ali v. Halil29952995
58Ali v. Hasan225003300
59Ali v. Hüseyin30673067
60Ali v. İhsan19001900
61Ali v. Kamaş121002000
62Ali v. Kaya2600600
63Ali v. Pir Mehmed58465846
64Ali v. Pir Veli103214799
65Ali v. Piri Koca43944394
66Ali v. Sâkı42762138
67Ali v. Şeydi33003300
68Ali v. Turduhan18001800
69Ali v. Turduhan -25002500
70Ali v. Uğurlu32001600
71Ali v. Uğurlu32001600
72Ali v. Ümmet27192719
73Ali v. Veled15521552
74Ali v. Yakub45502168.5
75Ali ve Bekir v. Sâkı42762138
76Allah? Kulu v. Erdoğdu6480.51612.5
77Alund v. Veli10423940
78Alund? v. Süleyman70702932
79Araban v. Dultuhan?23291777
80Arslan v31903190
81Arslan v. Ahmed24392999
82Atluhan v. Melik Arslan33361250
83Avunduk v. Ahmed20101005
84Bahtiyar v. Mansur12641264
85Bali v. Ali31203120
86Bali v. Aydoğmuş194008050
87Bali v. Paşa Beğ752376
88Bali v. Cİmmet22952295
89Bayezid v. Nefsi Divan64996499
90Bayezid v. Yusuf34003400
91Bayezid v. Emir43552330
92Bayır? v. Berici?26982698
93Bayram Hoca v. Düster?46392694
94Bayram v. Mehmed56062803
95Bayram v. Mustafa57132856.5
96Bekir v. Ebulkasım40004000
97Bekir v. Mehmed32863286
98Bektaş v. Menküş20002000
99Bişan v. Yusuf30003000
100Budak v. İbrahim50002000
101Budak v. Kasım40002000
102Budak v. Süleyman15001500
103Bulad v. Çeri50003000
104Bulad v. Kabar87452814
105Bulad v. Kara Mehmed12511251
106Bulgar v. Mansur24402440
107Canbulad v. Saidyar173074000
108Cenib v. Demiş?29052905
109Cihangir v. Kılç37642541
110Cüneyd v. Ahi Evran120002000
111Çelebi v. Abdülkadir15401540
112Çelebi v. Ebulhayr20592059
113Çelebi v. Küçük3474500
114Çelebi v. Mestan49992000
115Çelebi v. Musa15572953
116Çırak v. Sehran14011401
117Dalgun? v. Gülabi44652000
118Danyal v. Kara110005500
119Danyal v. Mehmed15001500
120Davud v. Dündar76302256
121Davud v. Erdoğdu6480.5806.5
122Davud v. Tanrıverdi24982119
123Dede v. Ebulkasım30003000
124Dede v. Sarım80118011
125Dede v. Tur Ali11951195
126Dimeş v. Murad33863000
127Dündar v. Çelebverdi93369336
128Dündar v. Hüseyin231105000
129Dündar v. Süphanverdi1210012100
130Ebulhayr v. Şeydi65651000
131Ebulhayr v. Eslemez91102999
132Ebulkasım v. Pir Veli103212200
133Ebulkasım v. Yahya17991799
134Ebulkasım v. Mehmed36202000
135Ebulkasım v. Aydoğmuş50005000
136Ebulkasım v. İbrahim30001500
137Ebulkasım v. Mansur30003000
138Elvend v. Nazar40772000
139Emir v. Erdoğdu6480.5806.5
140Emir v. Kaya50202510
141Emir v. Pir Mehmed21032103
142Emir v. Süleyman52495249
143Emirşam v. Halebverdi22502250
144Erkulu? v. Yusuf24332433
145Fahruddin Çavuş v. Budak75533000
146Fazıl v. Yakub4000945
147Fazlullah v. İsa25602560
148Ferahdat? v. Halil55002584
149Ferahdat? v. Mehmed30001500
150Ferahdat? v. Süphanverdi52872643.5
151Fereçzade? v. Hüseyin231102999
152Ferid v.Ali28561356
153Ferid v. Fethullah48332000
154Ferid v. Süleyman29992999
155Ferid v. Şeyhi83023000
156Ferid ve Musa v. Ali28561500
157Fethullah v. Halil94362219
158Fethullah v. Hızır8511.58511.5
159Fetullah? v. Yakub10001000
160Firuz v. İskender33503350
161Göçgün v. Ebulhayr20002000
162Gülabi Katib v. Abdullatif111003600
163Gülabi v. Budak1692800
164Gülabi v. Hamza37641223
165Gülabi v. Hüdaverdi74952000
166Gülabi v. Hüseyin16401640
167Gülabi v. Hüseyin37253725
168Gülabi v. Mahmud20002000
169Gülabi v. Şeyhi59982999
170Gülabi v. Ali37841532
171Gündoğmuş v. Murad29992999
172Habil v. Şeyh Hasan30003000
173Hacı v. İskender57501750
174Hacı v. Tecir76303118.5
175Hakverdi v. Dündar76302256.5
176Halebverdi v. Dede24492449
177Halebverdi v. İlyas800400
178Halebverdi v. Piri67266726
179Halil Çavuş v. Halebverdi84423399
180Halil v. Dede30003000
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MARAŞ'IN İKTİSÂDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 21:08

181Halil v. Hızır69802450.5
182Halil v. İbrahim70907090
183Halil v. ümmet19211921
184Halil v. Yusuf17501750
185Halil v. Veled41202060
186Hamza v. İbrahim100912391
187Hamza v65813299
188Hamza v. Ali50005000
189Hamza v. Hamza49322900
190Hamza v. Kaya42411068.5
191Hamza v. Murad70702075
192Hamza v. Nefs32003200
193Hamza v. Süleyman18131813
194Hamza v. Veli Bey2466212331
195Hanefi v. Korkmaz59982999
196Hanefi v. Mehmed264914600
197Hasan Ali v Çavuş40571600
198Hasan Ali v. Dede30003000
199Hasan v. Ahmed13341334
200Hasan v. Ahmed67252000
201Hasan v. Ali19921992
202Hasan v. Ali23002300
203Hasan v. Ali30003000
204Hasan v. Ali1929919299
205Hasan v. Erdoğdu40774077
206Hasan v. Halebverdi37412500
207Hasan v. Katip Ali19991999
208Hasan v. Mansur30003000
209Hasan v. Mehmed155722000
210Hasan v. Musa155724500
211Hasan v. Süleyman37911895.5
212Hasan v. Şeyh Ali77262312
213Haydar v. Korkmaz59982999
214Haydar v. Murad59833241.5
215Heml? v. İsa32393239
216Hızır Çavuş v. Ali20002000
217Hızır v. Behram32253225
218Hızır v. Gülabi50122999
219Hızır v. Hamza56282769
220Hızır v. Hüdaverdi35003500
221Hızır v. Şeydi Gazi64453245
222Hubyar? v. Magir?20001540
223Hüdanik? v. Kasım843843
224Hüdas? v. Ömer21282128
225Hüdaverdi35463546
226Hüdaverdi v. Süphanverdi20002000
227Hüdaverdi v. Tanrıverdi41471536
228Hüdaverdi v. Ümmet22282228
229Hüdaverdi v. Süleyman109502999
230Hüdayin1031010310
231Hüseyin v. Ali20002000
232Hüseyin v. Dündar34993499
233Hüseyin v. Hacı23192319
234Hüseyin v. Hüdaverdi37431030
235Hüseyin v. İbrahim30003000
236Hüseyin v. Ali17681768
237Hüsrev v. Behram40004000
238ivaz v. Kasım40002000
239İbrahim Kethüda29992999
240İbrahim v. Abdüllatif111003000
241İbrahim v. Bayram Hoca29992999
242İbrahim v. Halil20002000
243İbrahim v. Hızır69802450.5
244İbrahim v. Hüdaverdi64576457
245İbrahim v. İsmail753480
246İbrahim v. Kasım34603460
247İbrahim v. Kılıç67623000
248İbrahim v. Mustafa1730710299
249İbrahim v. Süleyman49584958
250İbrahim v. Süleyman93329332
251İlyas v. Ağa Budak13001300
252İlyas v. Ahmed52623098
253İlyas v. Emin60006000
254İlyas v. Mustafa27961398
255İlyas v. Süleyman37911895.5
256İlyas v. Taşkun104231630
257İsa v. Abdülaziz80521050
258İsa v. Mehmed35002643
259İsa v. Musa71761500
260İsa v. Nefsi Divan20002000
261İsa v. Nefsi Divane20002000
262İsa v. Pir Ahmed21272127
263İsa v. Cİrgüd49932329
264İsa v. Yevmülhayr61036103
265İsim yok10001000
266İskender v. Halil94362219
267İskender v. Abdülaziz80523150
268İskender v. Ali225004000
269İskender v. Halil18621226
270İskender v. Hasan104231440
271İskender v. Hasan Ali29132913
272İskender v. Hoşkadem86513568.5
273İskender v. İhtiyar?38501700.5
274İskender v. Maksud264913000
275İskender v. Mehmed38431386
276İskender v. Mehmed2649110090
277İskender v. Şah Ali54002700
278İsmail v. Bolkulu107221300
279İsmail v. Kutyar20002000
280Kabar? v. Hasan120002000
281Kabas v. Horasan170008500
282Kadir Kulu v. Bali24521270
283Kadir Kulu v. Muzaffer20402040
284Kalender v. Mehmed155722000
285Kalender v. Ali22002200
286Kalender v. Şah Veli20002000
287Kara Dündar v. Ali10671067
288Kara Hüseyin Çavuş90009000
289Karaca v. Ali Beğ47004700
290Karbad? v. Mehmed30001500
291Kasım v. Latif41004100
292Kasım v. Mustafa173073008
293Kasım v. Şah Mehmed32993299
294Katip Mustafa v. Pir Ahmed42064206
295Kaya v. Ahmed13641364
296Kaya v. Hamza39202250
297Kaya v. Hızır40072000
298Kaya v. İlyas45502388
299Kaya v. Mirkat65651000
300Kaydıka? V. İbrahim100914600
301Kaymas v. Mehmed33003300
302Kazan v. Alun12231223
303Kılıç Ali Mehmed v. Çelebi?6480.51255
304Kılıç v. Pir Ömer800400
305Korkmaz v. Hoşkadem86513568.5
306Korkmaz v. Katmaz67622000
307Korkmaz v. Kaya210015702
308Kubad? Çavuş v. Arab Hasan48324832
309Kubad? v. Hamza29992999
310Kubad? v. Mehmed56062803
311Kubad? v. Pehlivan59495949
312Kubad? v. Arab Hasan120002000
313Latif v. Mirza1406.51406.5
314Latif v. Yakub800400
315Lütfullah v. Duran130932811
316Mahmud v59982999
317Mahmud v. Hamza Çavu §104232000
318Mahmud v. Melik Ahmec44202210
319Mahmud v. Mustafa20102010
320Mahmud v. Mustafa20102010
321Mahmud v. Halil35133513
322Maksud v. Ali10001000
323Maksud v. Arslan44963000
324Maksud v. Birungisan?31303130
325Maksud v. Cullah39003900
326Maksud v. Mehmed '65001660
327Maksud v. Mehmed20002000
328Maksud v. Mehmed97539753
329Maksud v. Sancakcı40004000
330Maksud v. ümmet55835583
331Maksud v. ümmet20002000
332Mansur v. Vezir65983299
333Mansur v. Ali81101000
334Mansur v. Gök Dede57363423
335Mansur v. Hüseyin231107200
336Mansur v. Muzaffer39453945
337Mansur v. Uğurlu1309310282
338Mehmed v. Ağa144443744
339Mehmed v. Ahmed33101655
340T2380510700
Mehmed v. Ali
341Mehmed v. Kaya26002000
342Mehmed v. Uğurlu32001600
343Mehmed v. Uğurlu32001600
344Mehmed Çavuş v. Musa37383738
345Mehmed Kethüda89028902
346Mehmed v. Ahmed25482548
347Mehmed v. Ali22002200
348Mehmed v. Ali22002200
349Mehmed v. Ali23992399
350Mehmed v. Bayındır20992099
351Mehmed v. Budak49992999
352Mehmed v. Cuma4873873
353Mehmed v. Cumhur Dede18401840
354Mehmed v. Hasan20002000
355Mehmed v. Hasan47162000
356Mehmed v. Hasan30003000
357Mehmed v. Hüdayin?100912100
358Mehmed v. İlbeği Kethüda22702270
359Mehmed v. İskender17101710
360Mehmed v. İskender34003400
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MARAŞ'IN İKTİSÂDİ YAPISI VE TOPRAK TASARRUFU

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 21:08

361Mehmed v. Kabar25002500
362Mehmed v. Kaya20002000
363Mehmed v. Kaya100002000
364Mehmed v. Kaya2100115299
365Mehmed v. Korkmaz?5298915
366Mehmed v. Mahmud29992999
367Mehmed v. Mirza30003000
368Mehmed v. Muir?20001500
369Mehmed v. Murad30802706
370Mehmed v. Musa27692769
371Mehmed v. Mustafa12711271
372Mehmed v. Süphanverdi41992000
373Mehmed v. Süphanverdi52872643.5
374Mehmed v. Turak24941247
375Mehmed v. Turduhan7920477.5
376Mehmed v. Turmuş100001600
377Mehmed v65813282
378Mehsa? v. Süleyman34843484
379Menküş v. Hüseyin13921392
380Menküş? v. Ağa80008000
381Mestan v. İsmail155292019
382Mestan v. Murad30003000
383Mestan v.Mustafa56002000
384Minnet v. Halil17531753
385Mirza v. Kara110005500
386Mirza Ali v Çavuş40572357
387Mirza v. Arab Süleyman1000010000
388Mirza v. Hüseyin29021451
389Mirza v. İbrahim50003000
390Mirza v. Mahmud30003000
391Mirza v. Melik Arslan37463746
392Mirza v. Turak27102710
393Murad Çavuş44994499
394Murad v. Abdüllatif111001500
395Murad v. Ali20001000
396Murad v. Ali25192519
397Muradzade v. Ali36663666
398Muravez? v. Hasan40032003
399Musa v. Murad59832741.5
400Musa v40002000
401Musa v. Emir43552027
402Musa v. Gülabi60006000
403Musa v. Mehmed29132913
404Musa v. Pir Ahmed49321670
405Musa v. Şah Mehmed104825232
406Musa v. Şah Mehmed104825250
407Mustafa v. Abdüllatif111003000
408Mustafa v. Ali238057000
409Mustafa v. Bolkulu107221300
410Mustafa v. Gazi43822873
411Mustafa v. Karaca Ahmed74683352
412Mustafa v. Maksud38991945.5
413Mustafa v. Musa25262526
414Mustafa v. Şah Veli28142814
415Mustafa v. Veled42981521
416Nuşirevan v. ümmet19991999
417Ömer v. Budak75534553
418Ömer v. Mustafa44382219
419Pars? v. Ali3104.53104.5
420Pir v. Fefsi Divan30003000
421Pir Ahmed v. Halil17411741
422Pir Ahmed v. Şahruh54082999
423Pir Budak v. İhsan71427142
424Pir Gani v. Şah Mehmed104825250
425Pir Gani v. Veled800400
426Pir İsa v. Şah Mehmed104825250
427Pir Mehmed v. Mehmed54082409
428Pir Mehmed v. Sofa?40004000
429Pir Mehmed v. ümmet111193200
430Pir v. Hızır29212921
431Pir Veli v. Dede35811791.5
432Pir Veli v. Hüdaverdi29992999
433Pirguzad? v. Arslan103485724
434Piri v. Ali752376
435Pirkulu v. Ebulhayr76222000
436Resm v. İshak116325000
437Resm v. Mestan50002000
438Sağır İlyas v. Hüdaverdi30003000
439Sağır v. Hamza56282769
440Saidyar? v. Cuma48732000
441Sarı v. Pir Ahmed36673667
442Saru Turahan v. Selman155291792
443Murad v. Selman15529758
444Selim v. Ahmed33101655
445Selim v. Kamaş121002999
446Selman Ahmed v. Mehme d49334933
447Selman v. Çırak32983298
448Şeydi Ahmed v. Ali12801280
449Şeydi Gazi v. Mehmed45952000
450Şeydi Gazi v. Süleyman74103455
451Şeydi Mehmed v. Hüseyin231101913
452Seydiyar v. Mehmed40072000
453Sinan v. Olduran80008000
454Subak? v. Maksud46822000
455Sunkur v. ümmet111193200
456Süleyman v. Hacı Ahmed84421315
457Süleyman v. İbrahim65002840
458Süleyman v. Saru Murad33363336
459Süleyman v. Yusuf20502050
460Süphanverdi v. Ümmet15529960
461Süphanverdi v. Emir52495249
462Süphanverdi v. Piri656656
463Süphanverdi v. Şeyhi59982999
464Şaban v. Süphanverdi56945694
465Şah Ali v. Emirbaz32672000
466Şah Ali v. Mehmed60003000
467Şah Ali v. ümmet5781850
468Şah Budak v. İsyan30003000
469Şah Budak v. Piri29992999
470Şah Hüseyin Çavuş v. Mahmud70007000
471Şah Hüseyin v. Ahmed627627
472Şah Hüseyin v. Hasan10001000
473Şah Hüseyin v. Murad20002000
474Şah Hüseyin v. Piri36962046
475Şah Hüseyin v. Silahdar119992999
476Şah Hüseyin v. Şeyhi50001750
477Şah Kulu v. Mehmed20122012
478Şah Mehmed v. Ali Divane124992999
479Şah Mehmed v. Ebu29402940
480Şah Mehmed v. Kamaş121002999
481Şah Veli v. Dede35811791.5
482Şah Veli v. Ali Divane124993000
483Şah Veli v. Hüseyin29021451
484Şah Veli v. Mansur20002000
485Şah Veli v. Mehmed29992999
486Şah Veli v. Taşmur31381550
487Şah Veli v. Taştimur155721250
488Şahkulu v. Murad60001540
489Şahkulu v. Pir Veli30202020
490Şahruh v. Mehmed264913264
491Şehriyar v. Hamza28002800
492Şehriyar v. Hasan Hacı59605960
493Şehriyar v. Hüseyin231102999
494Şehsuvar v. Kabar87452814
495Şenlik? v. Ali48244824
496Şeyh Minnet v. Halil42504250
497Şeyhi v. Pir Veli53795379
498Şükri v. Süphanverdi31363136
499Tahir v. Şah Veli20002000
500Tannverdi v. Ahmed52622164
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

ÖncekiSonraki

Dön Maraş Sancağı ve Dulkadirli Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Yahoo [Bot] ve 1 misafir