Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Kara Hayıt Nahiyesi

Burada Maraş Sancağı ve Dulkadirli Türkmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Kara Hayıt Nahiyesi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 18:52

Kara Hayıt Nahiyesi

Kara Hayıt Nahiyesi 1526 yılında "nefsi" yani belli bir merkezi olan nahiyelerden olup nefsinde 54 nefer sipahi-sipahizade bulunmaktadır. Nefsi ile ilgili kayıt, "Tiefs-i Kara Hayıt tabi-i mezbur içinde bazı sipahi ue sipahizadeler kışlar ve burada bazı kimesneler bile olurlar", şeklinde olup, bu kayıttan buranın sipahi ve sipahizade kışlağı olduğu anlaşılmaktadır. Kara Hayıt Nahiyesi'nin merkezinin 1563'te Bazar Yeri ve Çınar Oba mahallelerinin kurulması ile daha da büyüdüğü görülür. Mahallelerde 61 nefer vergi nüfusu olup, bunların haricinde mahallelerde 111 nefer de sipahi-sipahizade yaşamaktadır.

Bazar Yeri Mahallesi ismini, muhtemelen burada kurulan pazar veya pazarlardan almıştır, ama burada pazar kurulduğuna ve pazar vergisi alındığına dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.

Tablo XV: Kara Hayıt Nahiyesi Vergi Nüfusu

Kara Hayıt Nahiyesi15261563
NoKöylerHaneMücerredNefer
1Ağce Taş5
2Ak Değirmen117
3Ali Bey Depesi0-
4Armağan Burnu28
5Ayn Bellud25
6Belenmiş4
7Berdağı Sagir7
8Bişan Deyri-24
9Boz Öyük1823
10Burgan Öyüğü (Yorgan Öyüğü)010
11Candar Öyüğü65
12Corcuge17
13Çalı Öyüğü02
14Çamurlu12
15Çekil31
16Çoban Depesi0
17Dinek Burnu06
18İncirlüce (İncirlü)028
19Eyne Bey Öyüğü34
20Geçid Öyüğü15
21Gök Pınar, Sökün Burnu6
22Gökçe Mağara-i Kebir133
23Gülbek?0
24Gündüz Öyüğü (Kunduz Öyüğü)033
25Hacı Bükü8
26Hasan Bey Kışlası11
27Hisarcık36
28Hurmancık019
29İğdecik019
30İgdecik55
31İnce Su28
32İncirlüce-i Diğer3
33Kaklı Öyüğü12
34Kalandur44
35Kara Hayıt0
36Kara Musa nam-ı diğer Kelik Viranı10
37Kara Öyük559
38Kara Taş3
39Karaca Kaya8
40Karatut, Arpa Alanı8
41Kayapa715
42Kırca, Göni Alma65
43Kızılca Viran64
44Külef? Öyüğü (Gefflüce)34
45Meşhed Depesi036
46Nurlu , Sakızlu Bük19
47Öküz Alanı32
48Sınurca Öyük23
49Sivrice Öyük3 nefer6
50Su Kayan212
51Sucak27
52Til Beşar87
53Topçalı19
54Toy Alanı90
55Tud Hanı0
56Uzun Kiriş, Mezraa96
57Yağma060
58Yarbaşı6
59Yassıca (Yaslıca)1031
60Yosuncuk23
TOPLAM48, 3 nefer1660


Tabloda görüldüğü gibi 1526 yılında 22 olan köy sayısı 1563'te 59 olur. Köy sayısının artmasının farklı sebepleri bulunmaktadır. Evvela henüz yerleşik hayata geçmeyen Dulkadirli Türkmenlerinin 1563'te nahiye-de yoğun bir şekilde yerleşmeye başladıkları görülür. Bu vesile ile bazı mezraalar, köy statüsüne kavuşurken, 1526'daki, Ağce Taş, Armağan Burnu, Berdağı Sagir, Bişan Deyri, Çekil, Geçid Öyüğü, Kaklı Öyüğü (Kaflı Öyüğü) ve Yosuncuk gibi mezraaların 1563'te köy olduğu, bazı köylerin ise yeni kurulduğu anlaşılmaktadır. 1526'da köy olan Çoban Depesi ise 1563'te mezraa olur.

Her iki tahrirde isimleri değişmeden kalan köy sayısı 15 iken, 6 köyün ismine 1563 yılında rastlanılmamıştır. Bunların akibeti ile ilgili herhangi bir kayıt bulunmazken, yeni düzenlemede isimlerinin değiştirilmesi, başka bir köyle birleştirilmeleri veya ortadan kalkmaları akla gelmektedir. Ak Değirmen Köyü'nün 1526 yılında Maraş Nahiyesi'nde iken 1563'te Kara Hayıt Nahiyesi'ne bağlandığı görülür. Diğer nahiyelerde olduğu gibi Kara Hayıt Nahiyesi'nde de bazı köylerin birlikte yazıldığı görülmektedir.

Aşağıda tabloda görüleceği gibi Kara Hayıt Nahiyesi'ni meydana getiren köylerin büyük çoğunluğu cemaatler tarafından değişik şekillerde tasarruf edilmektedir. 1526 yılında cemaatlerin tasarrufunda olan köy sayısı 14 iken, 1563'te bu sayı 37'ye çıkmıştır. 1526 yılında köyleri tasarruf eden cemaatlerin tamamı konar-göçer iken, 1563'te nahiyeye bağlı köyleri tasarruf eden cemaatlerin tamamı yerleşik hayata geçmiştir.

Tablo XVI: Kara Hayıt Nahiyesi'ne Bağlı Köyleri Tasarruf Eden Cemaatler

15261563
KöyCemaat 1T.T.KöyCemaatT.T.
Ali Bey DepesiKızılluKZAğce TaşKızıllu, OrçanluKZ
Burgan ÖyüğüKızılluKZArmağan BurnuDışarıcıKZ
Çalı ÖyüğüYörükKBelenmişMusa HacıluZ
GülbekDışarıcıZBerdağı SagirDışarıcıKZ
Gündüz ÖyüğüTaciriüKZBoz ÖyükTozluKZ
HurmancıkZeynellü/KZCandar ÖyüğüBağdatluZ
Kızıllu
İğdecikİdrislüKZCorcugeMusa HacıluZ
İncirlüceBertizlüKZÇalı ÖyüğüKızıllu, Şeyh MuslihiddinZ
Kara ÖyükİncirlüKZÇekilMusa HacıluZ
KayapaYörükKZDinek BurnuAğaluZ
Meşhed DepesiArtukluKZEyne Bey ÖyüğüŞemseddin FakihlüZ
Su KayanSüleymanluKZGeçid ÖyüğüDemircilüKZ
Tud HanıOruç BeylüKZGökçeGökçe MağaraluZ
Mağara-i Kebir
YassıcaKaracalu-EynelüKHasan Bey KışlasıEvciKZ
HisarcıkEvciZ
HurmancıkZeynellüz
ğdecikAvşarz
nce SuBağdatluz
ncirlüBozyarluKZ
Kaklı ÖyüğüAğzı Karaluz
KalandurKara Hasanluz
Kara Musa nd. Kelik ViranBağdatluz
Kara ÖyükOruç Beylü, Ayşe OğullarıKZ
Kara TaşOruç Beylü, Ayşe Oğullarız
Karatut maa Arpa AlanıKemalluz
Kırca maa Göni AlmaAğce Koyunluz
Öküz Alanı(Jzunluz
Sınurca ÖyükBağdatluz
SucakKızılluKZ
Top ÇalıOruç Beylüz
üzün Kiriş maa MezraaBersecilüz
YağmaCeridKZ
Yorgan ÖyüğüKızılluKZ
YosuncakAğce KoyunluZ


Nahiyenin 1526'da vergi nüfusu 48 hane, muaf216 zümre ise 66 neferdir. 1563'te ise vergi nüfusu toplam 1721 nefer, muaflar ise 448 neferdir. Bu verilere göre nahiyenin tahmini toplam nüfusu 1526 yılında 481 iken 1563'te 7591 kişidir. Her iki tarihteki toplam nüfus içerisinde gayri müslim unsur bulunmamaktadır. İki tahrir arasında rakamların bu kadar artmış olması 1563 yılında bölgede yaşayan konar-göçer cemaatlerin büyük oranda yerleşik hayata geçtiğini göstermektedir.

Kaynakça
Kitap: XVI. Asırda Maraş Kazası
Yazar: İbrahim Solak
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13980
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Maraş Sancağı ve Dulkadirli Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir