Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Afyonkarahisar Yöresinde Türkmen Ölü Gömme Gelenekleri

Burada Türkmen Aşiretleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Afyonkarahisar Yöresinde Türkmen Ölü Gömme Gelenekleri

Mesajgönderen TurkmenCopur » 15 Ara 2010, 02:46

AFYONKARAHISAR YÖRESİNDE TÜRKMEN ÖLÜ GÖMME GELENEKLERİ

Afyonkarahisar il sınırlan içinde yaptığımız araştırmalarda Türkmenlerin Emirdağ ilçesinin köylerinde, Bolvadin ilçesinin Büyükkarabağ, Karayokuş ve Yörükkaracaören köylerinde Sultandağ ilçesinin Emirdağ ilçesine sınır köylerinde, İhsaniye ilçesinin Ayazin, Bayköy, Kunduzlu, Hayranveli ve Kayıhan köylerinde, Şuhut ilçesinin Karadilli ve çevresindeki köylerde, Dinar ilçesinin Çölovasında yer alan köylerde yoğunlaştığını gördük.

ölü gömme gelenekleri İslami töreler doğrultusunda olmakla birlikte, Bolvadin ilçesinin Büyükkarabağ, Karayokuş ve Yöhikkaracaören köylerinde bazı farklılık gösterir. "Avşar ve Karakeçili aşiretlerinin egemen olduğu Bolvadin ilçesine bağlı Büyükkarabağ, Karayokuş, Yürükkaracaören köylerinde ölü gömme törenlerinde Türklerin Ortaasya gelenekleri görmek olasıdır. Törenler, ölen kişinin toplumdaki yeri, konumu esas alınarak düzenlenir, ölünün sabah kaldırılmasına ve acele edilmesine özen gösterilir."

"Büyükkarabağ Köyünde gelenekler biraz farklıdır, ölü, yakınlan tarafından mezara götürülür. Gömüldükten sonra, yakınlan mezarın çevresini atlı ya da yaya yedi kez dönerler. Daha önceleri, XX. yüzyılın başlarına dek, bu köyde, mezarın başına, ölen kişinin öldürdüğü düşman sayısı kadar taş dikilirmiş. Balbal adı verilen bu taşlarını birçoğu bugün de adı geçen köyün mezarlığında görülebilir. Yine bu köylerde, ağıt, ölen kişinin başında ya da evinde söylenir, ölü, evden çıkarıldıktan sonra ağıt söylenmez."

Dinar'ın Çiçektepe Köyündeyse köy mezarlığının girişinde musalla taşı vardır. Bütün halk cenaze namazını kılar, ölüye şahitlik yapar, ölü, daha sonra İslami geleneklere göre gömülür. Gömüldükten sonra sırasıyla mezarın üzerinde yer alan taze toprağın üzerine su dökülür; testi kırılır, daha sonra da talkın çağırılır. Çiçektepe köylülerine testiyi neden kırdıkları sorusunu yönettiğimizde doyurucu yanıt alamadık. "Atadan böyle gördük"; ardından da "ölenin rahmeti bol olsun, mezarı basılsın, bitişsin, dağılmasın, açılmasın diye döküyoruz" dediler. Yine aynı köylülerden öğrendiğimize göre, çevredeki bazı köylerde su dökülen testi kırılmıyor; ölen kişinin mezarına, köy odasına, cami suluğuna getirip koyuyorlar. İçinden su içilsin, ölen kişinin hayrına varsın diye. Bu testi kırma geleneği antik dönemde var olan gözyaşı geleneğinin biçim ve inanç değiştirmiş durumu da olabilir.

öte yandan, Emirdağ'ın Bağlıca Köyünden Küçük Ayşe Kaçar teyzenin belirttiği gibi, "Acılı evde özünden, gönlünden gelen, yüreği yanan, acı duyan her ana, bacı ölünün başından ya da ardından ağıt söyler. Hele, ölen kişinin yakınlan ağıt söylemezse ayıplanır, kınanır". ölen kişinin ardından eğer yakını, anası, babası ağıt söylemezse köylü-lerce, ölen kişinin yakınları katı yüreklilikle suçlanır."

Afyon yöresinde söylenen ağıtlardan birkaç örnek vererek bu bölümü bitirelim:

Kaynakça
Kitap: AFYONKARAHİSAR YÖRESİ TÜRKMEN MEZAR TAŞLARI
Yazar: MUSA SEYİRCİ
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: AFYONKARAHISAR YÖRESİNDE TÜRKMEN ÖLÜ GÖMME GELENEKLERİ

Mesajgönderen TurkmenCopur » 15 Ara 2010, 02:47

1—
Sabah olup tan yerleri atmadan
Ulu kuşlar destur alıp ötmeden
Hacı'yı dolan gel fırsat gitmeden
Meğer fırsat ele bir geçermiş

2—
Beline kuşanır Hacı şalını
Gözü görmez evlâdını malını
Yüksekten götürün bunun salını
Dönmeyen yollara yolcu mu oldun

1—
Bülbüller sularını altın taşınan
Çok günler geçirdim kara yasman
Ben de geldiydim bir hevesinen
Geri mi gideyim kara yasman

2—
Felek pek dokundu sazın teline
Düşüneyim iner gider pek derine
Tükenmiyen bir yol verdi elime
Yürüye yürüye tüketemedim.

3—
Kadir Mevla'm övmüş övmüş yaratmış
Kanat vermiş gökyüzüne dünetmiş
Halka gözlerini Mevla'm yaratmış

4—
Karlı dağların bölük bölük dumanı
Kaldır gelin yüreğindeki gümeni
Ayrılırken olur yayla zamanı
Ayrılık günüdür gel ayrılalım.

5—
Yüce dağ başında höllük elerdim
Kınalı beşiğe seni belerdim
Yetirir büyütür asker eylerdim

1—
Kürdün develeri gider geç gelir öğün öğün karnım aç gelir
Eller anam dedikçe bana güç gelir
Geldi göyneğime girdi ayrılık

2—
Benim yavrum yan yola inerse
Saçlarını delbe delbe yolarsa
Kapıdan girip de hani benim anam diye sorarsa
Ağlatman yavrumu evde deyin varın

3—
Duman olur şu dağların eteği
Arısı gitmiş de kalmış peteği
Anam ölmüş de ıssız kalmış yatağı
Issız kalan yatağına kurbanım anam.

1—
Yüce dağbaşına bir giden olsa
Çalısını çırpısını bir deren olsa
Toprağın altındaki yavrumun bir haberi olsa

2—
Saçın san ben bu saçı satarım
öte dünyaya gidene mektup atarım
Mektubumun annacı gelmezse
Hasta olur hastaneye yatarım.

3—
Hezer ölüm hezer ölüm
Her evleri gezen ölüm
Kurulu düzeni bozan ölüm
Yavruları öksüz koyan ölüm

4—
Yaz gelir de her koyaklar güz olur
Sivrisinek karabaşlı kurt olur
Bir yiğidin sardığı ele kalırsa ölen gider kalanlara dert olur

5—
ötme bülbül mezarının başında
Arzum kaldı toprağında taşında
Hem ayrılık hem hasretlik başımda

6—
ölüm geldi de bizim elde kışladı
Genç oğlandan genç gelinden başladı
Benim yavrularını da acıyı unutup işe başladı

7—
Karalar giymiş çiftler sürüyor
Tohum saçmış kuşlar yiyor
Benim başımın çobanı da ölmüş kurtlar yiyor.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26


Dön Türkmen Aşiretleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 3 misafir