Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Gaziantep Vilayetinde Elbeyliler

Burada Türkmen Aşiretleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Gaziantep Vilayetinde Elbeyliler

Mesajgönderen TurkmenCopur » 14 Ara 2010, 16:45

GAZİANTEP VİLAYETİNDE ELBEYLİLER

Gaziantep vilayetinin merkez, Kilis, Nizip kazalarında ve Bihisni havalisinde eski Türkmen ananelerinin hala yaşadığı görülmektedir. Çoktan yerleşmiş olduğu halde aşiret hayatına ait rivayetleri hafızasında saklıyan Türkmenler bulunduğu gibi, aşiret ananelerine büsbütün yabancı olan Türk köylerine de tesadüf olunur. Böyle köylere misal olarak Gazianteb'in şarkında beş saatlik mesafede vaki "Ke-ferbustan" köyünü gösterebiliriz. Bu köye mensup İbiş Kahyaoğlu'nun verdiği malûmata göre, bu köy ahalisi aşiret ananelerini katiyen bilmezler. İbiş Kahyaoğlu aşiret hayatı ile alakadar olan köylülerle kendi aralarındaki farkı şu suretle ifade etti: "Türkmen köylülerin yanında oturursan aşiret isimlerini saymağa başlarlar, kimin nesi olduğunu, babasının nasıl döğüştüğünü, filan aşiretle nasıl kavga ettiğini söylerler. Biz ise aşiret ismi bilmeyiz. Biz Türküz, kan alıp vermemiz de yoktur, köyümüz yirmi, yirmibeş evden ibarettir. Düğünlerimiz de Türkmenlere benzemez. Aşiretlerde kadın erkek beraber olur. Bizde böyle değildir, bilakis bizde bir kızın elinden bile tutulamaz. Köroğlu destanım ve buna benzeyen diğer destanları da bilmezler. Başka köylere nazaran Keferbustanlılar sofudurlar, rakı, filan da içmezler."

Çoktan meskûn olduğu halde aşiret ananelerini devam ettiren Türkler de vardır. Bunun misali Elbeylilerdir. Elbeyliler hala "aşiret" tesmiye olundukları ve aşiret usulü idaresini bütün ananeleriyle muhafaza ettikleri halde göçebe olanları yoktur. Hep meskûndurlar.

Elbeyli Türkmenleri bu gün 34 parça köyden ibaret olup Suriye hududu dahilinde kalmışlardır. Bu köylerin bulunduğu mahal ve isimleri aşağıda gösterilmiştir:

1 — Sipahi köyü. Ağcakoyunlu istasyonuna yarım saat mesafede hattın güneyinde bulunmaktadır. Önce Elbeyli Beyleri bu köyde otururlardı.
2 — Arapaczı. Ağcakoyunlu istasyonunun güneyinde onbir dakika mesafededir.
3 — Kadılar. Ağcakoyunlu istasyonunun güneyinde onbeş dakika mesafededir.
4 — Haydarpaşa. Mezkûr istasyonun güneyinde üç çeyrek saat mesafededir.
5 — Eşekçi. Mezkûr istasyonun güneyinde bir saat mesafededir.
6 — Baltacık. İ«anyona bir saat mesafededir, güneydedir.
7 — Memiri. Güneyde bir buçuk saat mesafededir.
8 — Çortinhöyük. Güneyde, üç çeyrek saat mesafededir.
9 — Öküzöldüren. İstasyonunun güneyinde on dakika mesafededir.
10 — Babıleylim. İstasyonun batısında bir buçuk saat mesafededir.
11 — Ziyaret. Ağcakoyunlu istasyonunun güneybatısında bir buçuk saat mesafededir.
12 — Taşkapı. istasyonun güneybatısında iki saat mesafededir.
13 — Kocalı. İstasyonun güneybatısında iki saat mesafededir.
14 — Zülf. İstasyonun güneybatısında iki buçuk saat mesafededir.
15 — Sandı. İstasyonun güney batısında üç saat mesafededir.
16—Arapçevirdin. Güney batıda dört saat mesafededir.
17 — Kalkım. üç saat mesafede güney batıda bulunmaktadır.
18 — Sekizler. İki buçuk saat mesafede, batıdadır.
19 — Haliloğlu. İki buçuk saat mesafede, batıdadır.
20 — Silsile. İki buçuk saat mesafede, batıdadır.
21 —Kersenli. İki buçuk saat mesafede, batıdadır.
22 — Ayaşa. Üç saat mesafede, batıdadır.
23 — Mollaarap. Üç saat mesafede, batıdadır.
24 — Çobanbey. Üçbuçuk saat mesafede, batıdadır.
25 — Alçı. Dört saat mesafede, batıdadır.
26 — Telliayşe. Dört buçuk saat mesafede, batıdadır.
27 — Zihi. Dört buçuk saat mesafede, batıdadır.
28 — Duyran. Beş saat mesafede, batıdadır.
29 — Hasan Muhammed'in köyü. Uç çeyrek saat mesafede. İstasyonun doğusundadır.
30 — Gemuntepe. On dakika mesafede, doğudadır. Elbeyli beyi bu köyde oturuyor.
31 — Karacaviran. Batıda üç çeyrek saat mesafededir.
32 — Üçkaya. Bir saat mesafede, batıdadır.
33 — Çınkallı. Bir buçuk saat mesafededir, batıdadır.
34 — Beylerbeyi. İki saat mesafededir.

Elbeyli Beyi Mehmet Bey'in "Kersentaş" civarında yeni tesis edilmekte olan "Hacer" köyünde verdiği malûmata göre Elbeyli aşireti eski zamanda Sivas ve Kemah havalisinde bulunmuşlardır. Sonra hükümet emriyle Sacur nehrinin bugünkü Suriye hududuna çıktığı yerlerde iskan edilmişlerdir. Rivayete göre buradaki araplara karşı kullanılmak maksadiyle getirilmişlerdir. Mehmet Bey'in ecdadından biri burasının hudut kumandanı olmuştur. Elbeyli beylerinin sülalesine, diğer Türkmen beylerinin sülalesi gibi, "Torun" derler. Bunlar Kemah'tan gelmişlerdir. "Sultan Melek"in uşağı (evladı) imişler. Elbeyliler içinde bulunan "Şalıveli"ler ise Hama'dan gelmişlerdir. Elbeyliler bunlarla "Fellah" diye alay ederlermiş. Elbeyli aşireti 4000 kadar haneden ibaret olup hepsi meskûndurlar. Göçebe halinde bulunanları kalmamıştır.

Karaşıhlı Süleyman Ağa'nın verdiği malûmata göre Elbeyli aşireti ve bütün Türkmenler Sivas ve Kemah havalisinden sürgün olarak buraya getirilmişlerdir. Geldikleri zaman bütün bu Türkmen aşiretleri seksen bin çadırdı. Bunların davul, zurna çalan abdalları beş yüz çadırdı. Abdallar kıptidir. Şimdi de Elbeyli Abdalları ve Türkmen abdalları ayrıdırlar.

Elbeyli aşiretinin oturduğu mıntıkada "Ağcakoyunlu" namında bir mevki olması bunların "Akkoyunlu" topluluğuna dahil Türkmen boylarından birine mensup olduğuna delil addolunabilir. Kabilelerinin Elbeyli tesmiye edilmesine sebep bunlara yabancı kabileden Bey tayin edilmiş olması imiş. Bunların buralara Sivas taraflarından geldikleri de Ahmet Refik Bey tarafından neşredilen vesaikle sabit oluyor. Elbeyli Beylerinin (Torun Oymağının) "Melik Danışment" ahfadı olmasına dair rivayetlerinin de tarihi bir esası olabilir.
Elbeylilerde Gavurelli, Tırklı, Birellu ve Torun oymakları vardır. Eski zamanda Elbeylilerin reisi Uzun Hamza namında biri olmuştur.

Elbeyli aşiretine dair Elbeyli Sadık Bey'in verdiği malûmat:

Elbeyli Türkmen ve Baraklar seksen bin çadır Sivas tarafından buraya sürülmüşlerdir. Bu, Kadıoğlu Yusuf Paşa zamanında oldu. Burada da rahat oturmamışlar, ona buna çatmışlar, binaenaleyh padişahın emriyle Raka'ya sürülmüşler. Orada o zaman araplar vardı. Bunlar arapları çöle sürdüler. Bu çölde Yusuf Paşa kışlası vardı. Araplar "Beni Sait" kabilesine mensup idiler. Buralarda yine Elbeylilerle Rişvanlar muharebe ettiler. Önce galibiyet Rişvanlar tarafında idi. Pek çok Elbeyli telef oldu. Bu muharebe altı ay kadar devam etmiştir. Nihayet Elbeyliler galip geldiler. Yine Araplarla Elbeyliler meyanında "Alabaş" muharebesi olmuştu. Bu da Beni Sait kabilesiyledir. Bu muharebede bütün Türkmenler müttefik olmuşlardır.

Kaynakça
Kitap: ABDÜLKADİR İNAN
Yazar: MAKALELER VE İNCELEMELER
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Türkmen Aşiretleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir