Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Celali Oymağı

Burada Türkmen Aşiretleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Celali Oymağı

Mesajgönderen TurkmenCopur » 19 Ara 2010, 20:08

CELALİ OYMAĞI:

Doğu illeri ve Varto Tarihi'nde «Vaktiyle Konya ve Karaman yaylalarında yaylayan bu aşiret, daha sonra Yavuz Sultan Selim, İran'a karşı doğuyu kuvvetlendirmek için, Ağrı eteklerine yerleştirdiği Türkmen bir aşirettir» demektedir. Van Tarihi, Abağa yaylasına gelen bu aşiretin Makü çevresinde kışladığını çoğunun yazın Ağrı dağlarına çıktıklarını ve çok kalabalık olduklarını bildirmektedir. Bu çoğalma, bir oymağın Azbet denilen bir takım bölümlere ayrılması, sonra çoğalıp büyüyen bu boyların da birer oymak haline gelişini göstermektedir. Fakat aynı adı taşıyan bir oymağın, bazı yerde Guranca (Zazaca), bazı yerde Türkçe, başka bir yerde de Kürmanç'ça konuşması onun eskiliğine, dikkati çeker., Bu durum adı Türkçe olan ve Türkçe konuşan, aynı oymağın göç ettikleri yerlerde konuşulan dillere göre dil değiştirdiklerini de anlatmaktadır. Aynı zamanda uzun zaman yanyana bulunan oymakların da birbirine karıştığını göstermektedir. İşte Celali aşireti tekrar 12 oymaklı (Khalikan) ve 12 oymaklı hangisi olduğunu unutturacak kadar çoktur. Fakat Konya - Karaman'da Celali aşireti olarak aynı isim hakim olduğundan, bu büyük oymağın adı eski ismiyle daima anılmıştır.

Sayın F. Kırzıoğlu bu konuda şunu anlatmaktadır:

«Dicle - Kürtlerinin Zilan kolundan olan ve Murat suyu başları ile Ağrı Dağı çevresinde yaşayan 24 oymaklı Celali aşiretini tekrar 12 oymaklı (Khalikan) ve 12 oymaklı (Sakan) kollarına ayrılmaktadır. Celali aşiretindeki bir balk inanışına göre, bu ad savaş sırasında «Sağ kolda» vuruşanlar anlamına «Sak - lar» demek olan «Sakan» dan ibarettir» demektedir.

Buradaki 24'lü bölünme eski bir Türk toplum yapısı düzeni şeklidir. Hunlar ve Gök Türk'lerden başlayıp Oğuzlarla devam eden bu sosyal yapı düzeni önce iki kola daha sonra da 12 bölüme ayrılmaktadır. Bu düzen şeklini aşağı yukarı bütün Kürmanç ve Zaza topluluklarında aynen görmekteyiz. Bu da bunların Türklüklerinin şüphe götürmez delilleridir.
Bu oymağın boyları arasında Keçelanı, Guran, Budikani, Reşki, Cumkan, Hasasuran, Temehoran, Mısrikanı, Berhikanı oymaklarını görmekteyiz.

Bu oymaklardan «Temhoran'ın ismi üzerinde durursak, Tem: derlemede, nişan, alamet, Horan: Afsun, sihir anlamına gelmekte ve ismin tamamı olarak da «Afsunlu alametler» anlamına gelmektedir. Mısrikani oymağının da. Kani eki: Orhun kitabelerinde «Bakire» manasına gelmektedir. Ayrıca Kürmanç konuşma lisanında «Pınar» anlamına da gelmektedir. Kan-i isminin «i», nisbet ekidir. Bu günde bu kelime bir çok yerlerde kullanılmaktadır.

Şöyle-ki:

su içilirken «Kan-a, Kan'a bir su içtim» gibi. Gaziantep'deki Türkman ve Rişvan'larda «Bol ve çok» anlamına da kullanılmaktadır. Mesela birisi vefat ettiği zaman «Allah gani gani rahmet etsin» derler (buradaki K/G değişimi olabilmektedir. Daha evvelce de bahsetmiştik). Yine Gaziantep'te bir çeşmenin ismi «zincirli kani» olarak geçmektedir. Burada bir hayırhah olarak gelip geçenin su içmesi için yapılmış bir çeşme olup ve bir zincire bağlı taşı olduğu için bu isim verilmişti. İşte buradada Kani, çeşme, pınar anlamına kullanılmaktadır. Ayrıca Gaziantep ve kazalarında «Gani/Kani» isminde erkek isimleri mevcuttur.

Bütün bunlar göstermektedir ki, tetkik edilen boyların isimlerinin bir kısmının Farsça isimler ile beraber bulunduğunu göstermekte ve bu da İran'lıların tesirlerinin bir örneğidir.

Dersimli oymaklarından Şeyh Hasanlu Zazaları arasında da Keçeli uşağı, Sur uşağı, Budikanlı, Reşik uşağı, Curnan, Temenan adlarında, aynen Celali oymaklarındaki saydığımız oymaklar gibi benzer isimleri ile mevcudiyeti, bize Celali oymakları arasında Zazaların da mevcudiyetini göstermektedir. Burada dikkatimizi çeken durum, birbirine benzer ad taşıyan oymaklardan bir kısmının Kurmanço. diğerlerinin de Guranca (Zazaca) konuşması bu iki dil arasında ancak benzer kelimeler sayesinde mümkün olabilmekte bu benzer kelimeler de Türkçe kelimelerdir. Bu her ikisinin de asıllarının Türklüğünü ortaya koyması bakımından gerçekten çok önemlidir.

Bu nedenle de, Kürmançlar ile Zazaları Türklük ailesinden gayri bir varlık olarak göstermeye çalışanların gözlerinin önüne serilecek en büyük delillerden biridir. Eğer bu oymakların oturduğu köy odları üzerinde de durmak istersek, bu benzerlikleri aynen burda da göreceğiz. İsteyenler İçişleri Bakanlığının «Meskün yerler kılavuzunda» bunları yakinen görebilirler.

Kaynakça
Kitap: DOĞU AŞİRETLERİ VE EMPERYALİZM
Yazar: MAHMUT RİŞVANOĞLU
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Celali Oymağı

Mesajgönderen avşar » 09 Kas 2011, 00:46

Atmalı aşireti Celalilerin Sol kolu Khlikanlar ve Arapkirde Horan adlı köy den yaklaşık 350 yıl önce dağılmışlar,acaba Temehoran ın bu Horan köyüyle alakası varmıdır?
Kullanıcı avatarı
avşar
Çavuş
Çavuş
 
Mesajlar: 75
Kayıt: 25 Nis 2011, 11:45

Re: Celali Oymağı

Mesajgönderen TurkmenCopur » 09 Kas 2011, 19:29

avşar yazdı:Atmalı aşireti Celalilerin Sol kolu Khlikanlar ve Arapkirde Horan adlı köy den yaklaşık 350 yıl önce dağılmışlar,acaba Temehoran ın bu Horan köyüyle alakası varmıdır?

Tem: derlemede, nişan, alamet.

TemeHoran'ın anlamı belkide, Horan'da nişan yapmış bir Celali Aşireti mensubunun kurduğu bir oymaktır.

İnternette birbaşka sitede, Mehmet Demir Atmalı'nın bir yazısında, Rişvan Uruğundan, Celali Aşiretinden Ko'lik(Khalıkan) İbrahim adında bir Alevi Dedesi'nin idam şeklinden(Kayadan Atmalı mı Atmamalı mı?) bahsediliyor. Bu Dede'nin Atmalı Aşiretini oluşturduğu söylenmektedir(Bir rivayete göre...).

Ayrıca Zevik ve Horan kelimeleri hakkında kayıt bulamadım(viewtopic.php?f=61&t=1294 ve viewtopic.php?f=61&t=1270 dışında).
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Celali Oymağı

Mesajgönderen avşar » 10 Kas 2011, 23:15

Teşekkür ederim.
Kullanıcı avatarı
avşar
Çavuş
Çavuş
 
Mesajlar: 75
Kayıt: 25 Nis 2011, 11:45

Re: Celali Oymağı

Mesajgönderen avşar » 14 Kas 2011, 20:23

Atmalıların hangi Alevi-Bektaşi ocağına bağlı?DedeKargın yada Şeyh Cüneyt alakaları olabilir mi?
Kullanıcı avatarı
avşar
Çavuş
Çavuş
 
Mesajlar: 75
Kayıt: 25 Nis 2011, 11:45

Re: Celali Oymağı

Mesajgönderen TurkmenCopur » 14 Kas 2011, 22:06

avşar yazdı:Atmalıların hangi Alevi-Bektaşi ocağına bağlı?DedeKargın yada Şeyh Cüneyt alakaları olabilir mi?

Bu konu hakkında maalesef bilgim yok.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Celali Oymağı

Mesajgönderen TurkmenCopur » 14 Kas 2011, 22:12

avşar yazdı:
Zevik (Türkmân Taifesinden):
bu cemaatin aynı zamanda Kilis, Adana, Maraş Sancaklarında da yerleşimi var. Dulkadırlı hakimiyet sahalarında yerleştiklerine göre bağlantıları olabilir.

Kasımlu Avşarı: İmanlu Avşar boyunun beyi Kasım Hanın adını alan bu taifeye bağlı obalar,Urmiyen,n Belde nahiyesinin Beşnikan,Karaağaç,Karaağıl,SarıAlan,Asbestanve Sahraabad nahiyesinin Dizectekbe,Turnir,Tülkiyan,Nazı,Benacık,ZEVİK,Balanç,Derinabad,Baya,Türkmanlar ve Bilinecek köylerindedağınık hallerde yaşarlardı.(Tilkiyan Atmalının akrabası Tilkili)

Ayrıca bu likteki Togar Togur To Çince kanaklarda Türk anlamındaydı Gar -Gur To-Gur olabilir.Ben Togarmanın 8.oğlu Zabuk un Zebikle alakası olabileceğini düşünüyorum.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Celali Oymağı

Mesajgönderen TurkmenCopur » 22 Kas 2011, 15:41

Önceden bahsettiğin Horan Aşireti hakkında Cevdet Türkay'ın kayıtlarında bilgiler buldum.

Cemaat Adı: Horan(Havran)(nam-ı diğer Damlarcılı)
Yerleşim Yeri: Karahisar-ı Sahib Sancağı
Bağlı Olduğu Topluluk: Türkman Taifesinden
Yorum: Horan(Havran) Cemaatı, Muslucalı Aşiretindendir.

Cemaat Adı: Musluca, Muslucalı(Muslucalu)
Yerleşim Yeri: Nevah-i Barçın Kazası(Karahisar-ı Sahib Sancağı), Emirdağı Kazası(Karahisar-ı Sahib Sancağı), Beğşehri, Aziziye Kazası(Karahisar-ı Sahib Sancağı), Haymana Kazası(Ankara Sancağı), Karahisar-ı Sahib Sancağı, Kırşehri Sancağı, Yeni İl(Sivas Sancağı)
Bağlı Olduğu Topluluk: Türkman Taifesinden

Cemaat Adı: Havranlı
Yerleşim Yeri: Haleb ve Rakka Eyaletleri
Bağlı Olduğu Topluluk: Yörükan Taifesinden

Ayrıca Havran isimli Yörük Türkmenlerin yaşadığı birçok yerleşim yeri var.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Celali Oymağı

Mesajgönderen avşar » 22 Kas 2011, 20:29

Çok güzel bilgiler Ömer bey teşekkür ederim.

Muslucalı -Musul Türkmeni anlamında olabilir,ilk okul öğretmenimin soy adı Muslu idi kendisinin Musul dan geldiklerini söylemişti.
Kullanıcı avatarı
avşar
Çavuş
Çavuş
 
Mesajlar: 75
Kayıt: 25 Nis 2011, 11:45


Dön Türkmen Aşiretleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir