Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Türkmenlerin Coğrafi Deyim Ve Terimleri

Burada Türkmen Aşiretleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Türkmenlerin Coğrafi Deyim Ve Terimleri

Mesajgönderen TurkmenCopur » 17 Ara 2010, 23:11

COĞRAFİ DEYİM VE TERİMLER

1) Kulak: Denizlerin karalara doğru girmiş olan parçalarına (burunun aksi) kulak derler.
2) Malaz: İçinde mahsul olmayan ve ancak mer'a olarak kullanılan yerler.
3) Bor: Üstü beyaz ve düz olan dağlara denilir. (Nadas olarak bırakılan tarlalara da bor diyorlar.)
4) Koyak: Derin olmayan mağara gibi tabii çukurlara koyak derler, (Dokunaklı hikayelere de koyak denilir.)
5) Göbek: Üzerinde suların durabileceği yerlere göbek denilir.
6) Kapuz: Bir nehrin yardığı büyük kayaların yarılmış yerine derler. (Kanyon)
7) Kepin Ot bitirmeye gücü olmayan yer.
8) Dulda: Kuytu yerler, koyaklar ve göbekler.
9) Öz: Nehirlerin etrafında bulunan meyilli arazi.
10) Dırmalak: Dik dağlar üzerine döne döne çıkan yollar.
11) Keler: Dağ tepelerinde dökülen kil tabakalarından meydana gelen boşluklar, mağaralar. (Bu gibi yerler koyun ağılı gibi kullanılabilir.)
12) Senir: Altı uçurum ve üstü dağ olan ince yollar.
13) Orbuk: Dağların üzerinde düşey ve tabii mağaralardır ki, bunların içinde peynir ve yağ saklanır.
14) Gübe: Ufak tefek tümsekler.
15) Dölek: Dağların tepelerinde tesadüfen rastlanan düz yollar.
16) Keben: Dağların sarp ve kayalık yerleri.
17) Püren: Çalılık ve ormanlık yerler.
18) Keli: Üzerinde suların birikemeyeceği sathi meyiller.
19) Kuzay veya kuzeri: Kuzeye ve gölgeye düşen yerler.
20) Güney veya güneri: Güney, güneşin karşısı.
21) Tüneri veya batı: Batı.
22) Doğu veya daneri: Doğu.
23) Çevlik: Etrafı dağlarla çevrilmiş yerler.
24) Ulak: İki veya daha fazla dağların birbirlerine kavuştukları yerler.
25) Büre: Etrafı ormanlarla çevrilmiş, yüksek ve çıplak yerler. (Adananın meşhur yaylalarından Bürücük belki böyle bir büre olduğundan bu ismi almıştır.)
26) Boy veya yatak: Nehrin yatağı.
27) Kavşut: Nehrin denize karıştığı yer.
28) Göz: Kaynaklar birleşince pınar, pınarlar birleşince göz ismini alır ki, menba demektir.
29) Burgaç: Bazı nehir ve suların dönen yerleri vardır. Buna burgaç diyorlar. (Girdap)
30) Yar: Nehirlerin yüksek kenarları.
31) Sıvat: Nehrin seviyesiyle beraber olan sahile sıvat denilir. Nehrin bir tarafındaki sahil yüksek, diğer tarafındaki sahil alçak olursa burasına yarısıvat diyorlar. Ceyhan kasabasının eski ismi Yarsuvattır.
32) Şartlak: Şelale demektir. Antakya'da "Dede postu" denilen ufak bir şelale vardır. Orada Türkler buna "Şartlak" derler.
33) Bucak: Köy demektir. Nehir kenarlarındaki girintilerin ismidir. Buna bazen kaytan da denilir.
34) Sifinyolu: Açılan kanalların enkazı veya kendisidir.
35) Belen: Üzerinden yol geçen dağ sırtları.
36) Fitne bucağı: Bütün Türkmenler güneybatı bölgesine Fitne bucağı ismini vermişlerdir. (Nusayri arapları ise, bu bölgeye "Bab-ül-ecir" derler. Çiftçi ve amelenin dinlenme zamanı olmasından dolayı bu ismi vermişler. Adana bölgesinde buna "Kavga bucağı" diyorlar). Bu semtten gelen rüzgarın çok şiddetli olduğuna hükmederler. Bu kısma "Fitne bucağı" denilmesinin sebebi bilinmiyor. Bir ihtimale göre; eski babelilerin güney batı tarafından esen yellere hakim diye inandıkları "müthiş dev" (güney batıda yerleşmiş kötülük ilahı)m kültü ile ilgili olabilir.
37) Gölek: Üzerinde su durması mümkün olmayan yer ve küçük göller.
38) Ber: Üstü oval ve düz dağların düzlüklerine denilir.
39) Kaş: Uzanan sırtlara, özellikle yarım daire çeviren sırtlara kaş denilir.
40) Bel: Dağın geçit veren iniş yerine denilir.
41) Örü: Hayvanların dağlarda otladıkları yerdir.
42) Çat: İki nehrin birleştiği yer.
43) Çatlak: Birleşen iki nehrin arasındaki yer (delta).
44) Upak: Heyelana elverişli arazi.
45) Çavçak: Bir dağın enginlere doğru dökülüp akma-
46) Tapir: Yüksek bir arazinin düz yerine verilen isim.
47) Sayalık: Yumuşak taşlarla çevrilmiş yerlerdir.

Kaynakça
Kitap: CENUPTA TÜRKMEN OYMAKLARI I
Yazar: Ali Rıza YALMAN (YALGIN)
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Türkmen Aşiretleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Bing [Bot] ve 4 misafir