Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Karaman Varsakları

Burada Varsak Türkmenleri hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Karaman Varsakları

Mesajgönderen TurkmenCopur » 28 Ara 2010, 05:52

Karaman'a göç eden Varsaklar

Sümer'in naklettiğine göre, II.Bayezid devrine ait defterlerde Tarsus ve İçil bölgelerindeki teşekküllere mensup bir çok aşiretin Konya, Aksaray ve Koç-Hisar bölgelerinde yurt tutmuş oldukları görülür. Biz burada sadece Varsak adını taşıyanlardan bahsetmeye gayret edeceğiz.

Bunlardan birisi Karapınar-Ereğli yolu üzerindeki Karacadağ yakınında yaşamakta olup 1518 tarihinde 169 vergi evinden müteşekkil idi. Bundan başka Aksaray ile Konya arasındaki topraklardan meydana gelen Eski-il kazasında I.Selim devrinde 19 vergi evlik Hoş-Kadem Varsakları, yine Niğde bölgesinde de yedi evlik Tura-Hanlu adlı küçük bir Varsak cemaati de Varsaktır.

III.Murad döneminde Aksaray köylerinden Katırcı'da Atçeken cemaatine bağlı Varsak Hoşkadem cemaatinden 28 nüfuslu bir topluluk vardı. Yine aynı dönemde Küçük Katıra köyünde de dört nüfuslu Varsak cemaatine rastlanmaktadır.

1518 yılında meşhur büyük Türk alimi Kemal Paşa Zade tarafından Yavuz Sultan Selim adına yapılan Konya yazımında, Konya'da 79 mahallenin bulunduğu ve bunlardan birisinin de Esenlü (varsak) mahallesi olduğu belirtilmektedir. Kanuni devrine ait H.970-71 yıllarını ihtiva eden bir Konya (şer-i sicil) defterinden de anlaşıldığına göre Kanuni devrindeki Konya mahallelerinin içerisinde yine Esenlü mahallesini görmekteyiz. Aynı dönemdeki başka bir defterde de Esenlü mahallesi 11 hane olarak geçmekte ve on iki erkek mükellef nüfusa sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Esenlü Varsak mahallesi III.Murad zamanında da varlığını 28 erkek nüfusla devam ettirdiği ve buna çocuklar ve kadınların dahil olmadığı zikredilmektedir. 20. yüzyılın başlarına geldiğimiz zaman Konya mahalleleri arasında bu mahalleyi görememekteyiz.

Yine Sümer'in "Oğuzlar" adlı kitabından aldığımız bilgilere göre, özellikle Konya bölgesindeki Türk oymakları, Karamanoğulları ve Osmanlılar devrinde her yerde aranan atlar yetiştirmişlerdir. Bunlar, önceleri vergilerini yetiştirdikleri atlardan verdikleri için kendilerine "AT ÇEKEN' denilmiştir. At Çekenler, Karaman, Akşehir ve Koçhisar gölü arasındaki bölgede yaşıyorlardı. Bu üç bölge, Eski-il, Turgut, Bayburt diye üç idari kısma ayrılmıştı. İçlerinde Varsak aşiretlerinin de bulunduğu Bayburt bölgesi, Karaman'ın kuzeyine düşmektedir. Bu üç bölgede bulunan oymaklardan Kuş-Temur, Kusunlu, Farsak (Varsak), Urunguç, Dündarlu, Bulgarlular; Tarsus-Adana bölgesinden buraya gelmişlerdir.

Öte yandan 1453 tarihli vakıf defterlerinde Kayseri mahalleleri arasında Varsahan adında bir mahalleye rastlanmaktadır ki bu büyük bir mahalle bir Varsak mahallesinden başka bir şey değildir.

Aynca 16. yüzyılın başlarında Kayseri'nin beş semti ve bu semtlerde 35 mahallesi bulunmakta idi. Bu semtler, Sivas Kapısı, Kiçi Kapı, Boyacı Kapısı, Meydan Kapısı ve Lale camii'nden oluşmakta idi. Bunlardan Lala (lale) camii'ne tabi mahallelerden birisinin Varsak mahallesi olduğu anlaşılmaktadır. 16. yüzyılın ilk yansında bu mahallede 7 tane Varsak hanesinin bulunduğu belirtilmektedir.

Mehmet İnbaşı ve Halit Erkiletlioğlu, Kayseri Tarihi hakkında ele aldıklan kitaplarında, her ikisi de 16. yüzyılın ilk yıllarında Kayseri'de Varsak mahallesi olduğu hakkında hemfikirdirler.

Ancak Erkiletlioğlu farklı bir şekilde olaya yaklaşarak, Varsak mahallesi hakkında aynen şöyle der:

"Halkın büyük bir kısmı Türk olmakla beraber mahalleleri ayrı olmak üzere bir miktar Rum ve Ermeni bulunuyordu. Gayrimüslimlerin bulunduğu mahalleler arasında Varsak mahallesi de vardı". XVII. yüzyılın ikinci yarısında Kayseri'ye gelen meşhur seyyah Evliya Çelebi ise kaydettiği Kayseri'nin mahalleleri içerisinde Varsak mahallesinden bahsetmediği gibi, bazı diğer mahalleleri de belirtmemiştir. Evliya Çelebi muhtemelen bu kaydettiği mahalle isimlerini resmi makamlardan almayıp, halktan almış olabilir. Şu anda bunların en ufak bir izine rastlanılmamaktadır.

Kaynakça
Kitap: Anadolu'da Varsak Türkmenleri
Yazar: Ahmet GÖKBEL
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13983
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Varsak Türkmenleri

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 2 misafir