Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Kızıl Oğuzlar (Kocacıklar)

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Kızıl Oğuzlar (Kocacıklar)

Mesajgönderen TurkmenCopur » 15 Ara 2010, 20:31

KIZIL OĞUZLAR (KOCACIKLAR)

Kızıl Oğuzları veya Kızıl Oğuz Türkmenleri'ni, "Kızılkocalılar" olarak ifade ederek. Kocacık Yörükleri veya Türkmenleri ile aynı "Yörük grubu" olarak ele alan Hüseyin Şekercioğlu, bunların "Oğuzların Kızıl Oğuz boyundan olduğu" düşüncesindedir. 1041 yılı civarında Hazar Denizi'nin güneyinde ve güneybatı bölgesinde Tahran, Kazvin, Reşt, Zencan ve Tebriz bölgelerinde oturan, "Kızıl Özen" veya "Kızıl Ören" Irmağı bölgesinde yaşayan ve İldeniz hükümdarlarından Arslan Şah'ın oğlu, "Kızıl Bey'in oymakları oldukları için bu Türkmenlere "Kızıl Oğuz Türkleri" adı verilmiştir.

Bunları, X. Yüzyılın birinci yarısında müstakil ve kudretli bir devlet olan "Oğuz Yabgu Devleti" içinde ve Büyük Selçuklu Devleti kurulmadan önce, Selçuk'un dört oğlundan birisi olan Arslan Yabgu ile birlikte hareket ederken görüyoruz. Aynı zamanda Türkiye Selçukluları Devleti'ni kuranların ataları da olan Arslan Yabgu, Gazneli Sultanı Mahmud tarafından tutuklanarak hapsedilince (1025), bu bölgeyi terk ederek Horasan'a geçen ve Serahs, Ferave (bugün Kızıl Arvat, Kızıl Ribat) ve Abiverd'e yerleşen 4000 çadırlık Oğuz kümesinin başında, Yağmur, Buka, Gök-Taş ve Kızıl Beyler bulunuyordu. Kızıl Bey daha sonra Gazneli Mesud'un hükümdarlığı sırasında onun hizmetine girdi. Humaı-Taş Bey'in idaresinde bazı Türkmen grupları sonradan Irak'a giderek yerleştiler, Horasan Balhan bölgesinde kalan gruplardan ayırmak için bunlara "Irak Oğuzları" denildi.

"Kızıllı Oğuzları", Selçukluların 29 Haziran 1035'de Gazneli Ordusunu Nesa Savaşı'nda yenilgiye uğratmalarından sonra "Irak Oğuzları" ile birlikte görüyoruz:

Bu zaferden sonra, Selçuklulara çeşitli Oğuz oymakları katıldığı halde, "Yağmurlu Oğuzları" ve "Balhan Türkmenleri" ile birlikte "Kızıllı Oğuzları" katılmamış; bir süre İsfahan hakimi Alaü'ddevle'nin hizmetine girmişler, daha sonra onlardan da ayrılarak soydaşları "Irak Oğuzları"na katılmışlardır. Bir süre sonra bu Oğuzlar Rey'deki Oğuzlara katıldılar. Irak Oğuzları 5000 atlı çıkarabiliyorlardı ve bu dönemden başlarında Kızıl, Gök-Taş, Buka, Giz Oğlu, Mansur, Dana (?) ve Anası-Oğlu gibi beyler bulunuyordu. Bunlardan Kızıl ve Buka önce Rey'i, sonra da Hemedan'ı ele geçireceklerdir.

Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey'in kız kardeşi ile evlendiğini bildiğimiz ve devletin kuruluşunda Selçuklulara büyük destek veren Kızıl Bey, takriben devletin kuruluşundan sonra 1040 veya 1041 'de ölmüş, Rey Şehri civarında gömülmüştür. Tuğrul Bey'e bağlı olan bu Kızıl Oğuz Türkmenleri, başlarında Mansur, Gök-Taş, Buka Beyler olduğu halde Anadolu'ya yapılan akınlarda aktif olarak rol aldılar. Sultan Alp Arslan ve Sultan Melihşah dönemlerinde Alp Arslan'ın yeğeni Sadettin Bey'in emrine giren Kızıl Oğuzlar, 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi ve Zaferi'nden sonra Kars, Erzurum, Erzincan ve Sivas illerine doğru akınlara başlayarak Sivas ve Tokat arasındaki Kelkit Vadisi'ni ele geçirdiler. Türkiye Selçuklularının son zamanları ile Anadolu Beylikleri döneminde Ankara'nın idaresini elinde bulunduran Ankara Valisi "Kızıl Bey" de bu Kızıl Oğuz Türkmenlerinden idi. Selçuklu Devleti'nin "iskan" politikaları çerçevesinde Tokat, Amasya, Konya, Karaman, Ankara, Aydın, İsparta, Balıkesir, Bolu, Kastamonu ve Sinop illerine yerleştirilen Kızıl Oğuz Türkmenleri; 1410'da Reşadiye ve Mesudiye arasındaki "Kızıl Özenliler Yurdu" olarak anılan (bugünkü Reşadiye-Kızıl Ören Köyü civarı) bölgede "Kızıl Ahmetliler" isimli bir de beylik kurdular. Beyliğe adını veren Kızıl-Oğlu Ahmet Bey ve kardeşleri, Amasya, Tokat, Çorum ve Sivas, Ordu, Samsun, Giresun ile Şebinkarahisar'ı ele geçirdiler. Kızılırmak ve Yeşil Irmak bölgesine hakim oldular.

1424 yılında Sultan II. Murat'ın emri ile Amasya Valisi Yörgüç Paşa, Kızıl-Oğlu Ahmet Bey ve diğer ileri gelenleri Amasya Kalesi'ne davet ederek ortadan kaldırdı. Kızıl Oğuz Türkmenleri de Anadolu'nun çeşitli yerlerine dağıtıldılar. Kızıl Oğuz Türkmenleri'nin büyük bir bölümü, Fatih Sultan Mehmet zamanında Evrenos-Oğlu Ali Bey komutasında Rumeli'de fethedilen Selanik, Manastır ve Yanya illerine yerleştirildiler.

Son İsfendiyar-Oğulları Beyi ve Osmanlıların Kastamonu Valisi Cemalettin Kızıl Ahmet Paşa, 1515'lerde Bayburt Sancak Beyi olan Mirza Mehmet Bey ve Bolu Sancak Beyi olan babası Kızıl Ahmet Bey ile III. Murat zamanında Rumeli Beylerbeyi olan Kızıl Ahmetli Şemsi Paşa Kızıl Oğuz Türkmenlerinden idi.

Merhum Prof. Dr. Faruk Sümer'in XVI. Yüzyıl Tahrir Defterleri'ne dayanarak yaptığı araştırmalara göre, XVI. Yüzyılda Anadolu'da Kızıl Oğuz Türkmenleri'ne bağlı "oymaklar" şuralarda görülmekteydi:

Maraş'tan Ankara, Kayseri, Kırşehir'e kadar olan sahada yayılmış bulunan "Dulkadırlı Eli"ne bağlı "Kızıllu" oymağı. Boz-Ulus'un bir kolu olan "Diyarbekir Türkmenleri"ne bağlı "Koca-Hacılu" oymağı. Boz-Ulus'un "Dulkadırlı" oymaklarından "Kızıl-Kocalu" oymağı. "Boz-Ok Eli" (bugünkü Yozgat bölgesi)'ne bağlı Kara-Taş'ta "Kızıl-Kocalu", Ak-Dağ'da "Kızıl-Kocalu", Sorgun'da "Kızıl-Kocalu" oymakları. "Menteşe Eli" (bugünkü Muğla yöresi)'nde "Kızılca-Yalınc" ve "Kızılca-Keçilu" oymakları.

Başbakanlık Arşivi'ndeki çalışmaları sonucunda Cevdet Türkay'ın Osmanlı İmparatorluğu dönemi için tespit ettiği "Kızıl Oğuz" ve "Kocacık" oymakları ve bulundukları yerler şu şekildedir:

Nevşehir (Niğde), Kırşehri Sancağı, Anamur (İçel Sancağı)'da "Kızıl-alili" (Kızıl-alilü), Bayındır (İzmir Sancağı)'da "Kızıl-oba", Yeni İl Kazası (Sivas)'ta "Kızıl-selli" (Kızıl-sellü), Balya Kazası (Karasi Sancağı)'nda "Koca-oba".

Yine Cevdet Türkay'ın Osmanlı İmparatorluğu dönemi için tespit ettiği "Kızıl Oğuz" ve "Kocacık" aşiretleri ve bulundukları yerler şu şekildedir:

Adana, Tarsus, Aydın, Saruhan Sancaklarında "Kızıl-ışıklı" (Kızıl-ışıklu), Biga Sancağı, Kütahya, Maraş, Ezine Kazası (Biga Sancağı), Nevşehir Kazası (Niğde Sancağı), Denizli Kazası (Kütahya Sancağı), Bursa Kazası (Hüdavendigar Sancağı)'nda "Kızıl-keçili" (Kızıl-keçilü): "nam-ı diğer Havnalar", Bozok Sancağı, Yozgat Kazası (Bozok), Adilcevaz Sancağı (Van Eyaleti)'nde "Kızıl-koca", Nevşehir Kazası (Niğde Sancağı), Rakka Eyaleti, Barçınlı Kazası (Karahisar-ı Sahip Sancağı)'nda "Kızıl-koyunlu", Aydın Sancağı, Yalavaç Kazası (Hamid Sancağı), Güzelhisar Kazası (Aydın Sancağı), Karahisar-ı Sahip Sancağı'nda "Kızıl-şeyhli" (Kızıl-şeyhlü), Mihalıç Kazası (Hüdavendigar Sancağı), Adala Ovası (Saruhan Sancağı)'nda "Koca-begli" (Koca beğlü), Mihalıç Kazası, Adala Ovası (Saruhan), Aydın, Saruhan, Nevşehir, Arabsun Kazası (Niğde Sancağı)'nda "Koca-beğoğlu" (Koca-beğoğulları), Diyarbekir, Erzurum Eyaletlerinde "Koca-man, Silifke Kazası (İçel Sancağı), İçel Sancağı'nda "Koca-şeyhli" (Koca-şeyhlü): "nam-ı diğer Bozkırlı".

Cevdet Türkay'ın Osmanlı imparatorluğu dönemi için tespit ettiği çok sayıdaki "Kızıl Oğuz" ve "Kocacık" cemaatları ve bulundukları yerler de şu şekildedir:

Anamur Kazası (İçel Sancağı), Kete Kazası (Hüdavendigar Sancağı)'nda "kızıl -abdi", Ulaş Kazası (Tarsus Sancağı)'nda "Kızıl-ahmetli" (Kızıl-ahmedlü), Anamur Kazası (İçel Sancağı), Kars-ı Maraş, Siverek, Hama, İçel, Tarsus, Adana, Sis Sancakları, Kızılkinise Karyesi (Anamur Kazası), Yalavaç Kazası (Hamid Sancağı)'nda "Kızıl-ali, Kızıl-aliler" (Kızıl-alili, Kızıl-alilü), Anamur Kazası (İçel Sancağı), Kars-ı Maraş, Siverek, Hama, Humus, İçel, Tarsus, Adana ve Sis Sancakları'nda "Kızıl-ali Tohdemirli" (Kızıl-ali Tohdemirlü), Bozok ve Maraş Eyaletleri'nde "Kızıl-avretli" (Kızıl-avretlü), Bozok ve Maraş Eyaletleri'nde "Kızıl-bayırlı" (Kızıl-bayırlu), Maraş ve Bozok Sancakları, Zülkadriye Kazası (Maraş Eyaleti), Şamardı Kazası (Niğde Sancağı), Kuban Nehri boyu, Eğridir Kazası (Hamid Sancağı), Şücaaddin Kazası (Niğde Sancağı)'nda "Kızıl-beğ", Kızıl-beğli" (Kızıl-beğlü), Anamur Kazası (İçel Sancağı), Adana, Tarsus, Karacahisar-ı Şarkî Sancakları, Yalavaç Kazası (Hamid Sancağı), Kalkandelen Kazası (Üsljüp Sancağı)'nda "Kızılca" (Kızulca), Sis, Adana Sancakları, Kandıra Kazası (Kocaeli Sancağı), Şeylü Kazası (Kocaeli Sancağı)'nda "Kızılca-ali, Kızılca-alili" (Kızılca-alilü), Uşak Kazası (Kütahya Sancağı)'nda "Kızılca Bahadır" Vakıflar, Bozdoğan Kazaları (Aydın Sancağı), Muğla Kazası (Menteşe Sancağı)'nda "Kızılca-börk, Kızılca-börklü" (Kızılca-Yörük, Kızılca-Yörüklü), Göksün Kazası (Maraş Sancağı)'nda "Kızılca-geyikli" (Kızılca-geyiklü), Yenişehir Kazası (Aydın Sancağı)'nda "Kızılca-keçili" (Kızılca-keçilii), Ulaş Kazası (Tarsus Sancağı), Tarsus Sancağı'nda "Kızılca-köy)", Malatya ve Saruhan Sancakları, Çağlayık Kazası (Paşa Sancağı)'nda "Kızılca-lı" (Kızılca-lu), Timurcu Kazası, (Saruhan Sancağı)'nda "Kızılca-mahmud", Rakka, Sivas, Kengırı Sancakları, İskilip Kazası (Çorum Sancağı), Malatya Sancağı'nda "Kızılca-şarlı" (Kızılca-şarlu), Edirne Kazası (Paşa Sancağı)'nda "Kızılcık-lı" (Kızılcık-lu), Varna Kazası (Silistre Sancağı), Silistre Sancağı'nda "Kızıl-danişmendli" (Kızıl-danişmendlü), Edirne ve Dimeteko Kazaları (Paşa Sancağı)'nda "Kızıl-deli, Kızıl-deli Sultan", Bozdoğan Kazası (Aydın Sancağı), Kütahya Sancağı'nda "Kızıl-depe" (Kızıl-dene) (Kızıl-döne, Kızıl-dana), Toyran Kazası (Köstendil Sancağı)'nda "Kızıl-doğan, Kızıl-doğanlı" (Kızıl-doğanlu), Maraş ve Bozok Eyaletleri, Ziilkadriye Kazası (Maraş Eyaleti)'nde "Kızıl-donlu", Karahisar-ı Şarkî ve Biga Sancakları'nda "Kızıl-alma" (Kızıl-elma), Kuban Nehri boyunca "Kızıl-bekvac", Kars-ı Maraş Sancağı (Maraş Eyaleti)'nda "Kızıl-güney" (Kızıl-köni), Maraş ve Adana Eyaletleri'nde Kütahya Sancağı'nda "Kızıl-halil", Kars-ı Maraş Sancağı (Maraş Eyaleti), Tercan Kazası (Erzurum Sancağı)'nda "Kızıl-hasanlı" (Kızıl-hasanlu, Kızıl-hasan), Kayseriyye Sancağı'nda "Kızıl-hüseyinli" (Kızıl-hüseyinlü), Ordu Kazası (Karahisar-ı Şarkî Sancağı), Karahisar-ı Şarkî Sancağı'nda "Kızıl-in", Adana ve Tarsus Sancakları'nda "Kızıl-isa", Kütahya, Tarsus, Sis, Adana, İçel Sancakları, Kusun Kazası (Adana Sancağı), Çarşanba-i Lazikiye Kazası (Kütahya Sancağı)'nda "Kızıl-ışık, Kızıl-ışıklf' (Kızıl-ışıklu), Biga, Kütahya, Maraş, Adana, Tarsus, Sis, İçel Sancakları, Ezine ve Denizli Kazaları (Kütahya Sancağı), Nevşehir Kazası (Niğde Sancağı), Bursa Kazası (Hüdanvendigar Sancağı), Uşak Kazası (Kütahya Sancağı), Elmalu Nahiyesi (Erzurum Sancağı), Çanakkale Kazası (Biga Sancağı), Edremit ve Ezine Kazaları (Karasi Sancağı)'nda "Kızıl-keçililer, kızıl-keçili" (Kızıl-keçilü, Kızıl-keçili, nam-ı diğer Havnalar), Gösun Kazası (Maraş Sancağı), Anamur Kazası (İçel Sancağı)'nda "Kızıl-kilise, Kızıl-kiliseli"(Kızıl-kiliselü), Eğrigöz Kazası (Kütahya Sancağı)'nda "Kızıl-kınık", Saruçam Kazası (Adana Sancağı)'nda "Kızılca-kışlalı" (Kızılca-kışlalu), Bozok, Maraş ve Karahisar-ı Şarkî Sancakları, Yozgat Kazası (Bozok Sancağı), Diyarbekir Eyaleti'nde "Kızıl-koca, Kızıl-kocalılar" (Kızıl-kocalı, Kızıl-kocalu), Rakka, Karaman, Kırşehri Sancakları, Haymana Kazası (Ankara Sancağı), Bolvadin Kazası (Karahisar-ı Sahip Sancağı), Şam Havalisi, Ankara civarı, Irak, Sabanca ve İznikmid Kazaları (Kocaeli Sancağı), Ayazmend Kazası (Karasi Sancağı), Bergama Kazası (Hüdavendigar Sancağı), Mağnisa Kazası (Saruhan Sancağı), Süleymanlı Kazası (Kırşehir Sancağı), Nevşehir Kazası (Niğde Sancağı)'nda "Kızıl-koyunlu", Emirdağı Kazası (Karahisar-ı Sahip Sancağı)'nda "Kızıl-kulaklı" (Kızıl-kulaklu) (Kızıl-kulaklı Cemaatı, Bozuluş Aşireti'ndendir), Bozok, Kayserriye, Sivas, Adana, Sis Maraş, Teke, Hamid, Bolu, Tarsus, İçel, Karaman Sancakları, Çağlayık, Gümilcine ve Dimetoka Kazaları (Paşa Sancağı), Çerkeş Kazası (Kengırı Sancağı), Honaz Kazası (Kütahya Sancağı) Nablus Sancağı (Sayda Eyaleti), Homa Kazası (Kütahya Sancağı), Kavala Kazası (Paşa Sancağı), Larende Kazası (Karaman Eyaleti), Hezargart Kazası (Niğbolu Sancağı), Akdağ Kazası (Bozok Sancağı), Selanik ve Karahisar-ı Şarkî Sancakları'nda "Kızıllar, Kızıllı" (Kızıllu, Kızıllu Yörüğü), Bozok Eyaleti'nde "Kızıl-cuburlar" (Kızıllu-cuburlar), Pertek Sancağı (Erzurum Eyaleti)'nda "Kızıl-mağara", Ulaş Kazası (Tarsus Sancağı), Maraş, Tarsus, Rakka, Adana, Hama ve Humus Sancakları'nda "Kızıl-murad, Kızıl-muradlar" (Kızıl-muradlı, Kızıl-muradlu), Mudanya Kazası Eyaleti'nde "Kızıl-ömar", Maraş Eyaleti, Zülkadriye Sancağı (Maraş Eyaleti)'nda, "Kızıl-sultanoğlu", Şiro Kazası (Malatya Sancağı)'nda "Kızıl-uşağı" Kara Hisar-ı Şahip Sancağı'nda "Kızıl-uşaklı" (Kızıl-uşaklu), Göksün Kazası (Maraş Sancağı)'nda "Kızıl-viranlı" (Kızıl-viranlu), Edincik Kazaisı (Hüdavendigar Sancağı)'nda "Kızıl-yahya", Kars-ı Maraş Sancağı (Maraş Eyaleti)'nda "Kızıl-yusuflu".

Kaynakça
Kitap: ATATÜRK'ÜN SOYU KIZIL OĞUZLAR VE KONYAKLAR
Yazar: Ali GÜLER
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: KIZIL OĞUZLAR (KOCACIKLAR)

Mesajgönderen TurkmenCopur » 15 Ara 2010, 20:32

Kendilerine "Kocacıklar" da denilen Kızıl Oğuz Yörükleri, bu isimleri taşıyan aşiretler olarak da şu yerlerde tespit edilmişlerdir:

Antalya Kazası (Teke Sancağı), Podgoriçe Kazası (İskenderiye Sancağı)'nda "Koca", Dedeağaç Kazası (Edirne Sancağı)'nda "Koca-ali", Tire Kazası (İzmir Sancağı)'nda "Koca-asiler", Bursa Kazası (Hüdavendigar Sancağı), Balıkesir Kazası (Karasi Sancağı)'nda "Koca-baş, Koca-başoğlu obası", Saruhan ve Karaman Sancakları, Adala Ovası (Saruhan Sancağı) Yeni İl Kazası (Sivas Sancağı), Aydın Sancağı'nda "Koca-beğ, Koca-beğli" (Koca-beğlii, Koca-beğoğlu), İçel, Adana, Tarsus, Sis, Karahisar-ı Şarki Sancakları, Mut ve Gülnar Kazaları (İçel Sancağı), Kirmastı Kazası (Hüdavendigar Sancağı)'nda "Kocac, Kocaclar, Kocaclı" (Kocaclu, Kocac Parakendesi), Adana, Kars-ı Maraş ve Kara Hisar-ı Şarki Sancakları'nda "Kocacık, Kocacıklı" (Kocacıklu, Gocacık, Gocacıklı, Gocacıklu), Gelibolu Sancağı'nda "Koca-dan, Koca-danlı" (Koca-danlu, Koca-danlı, Koca-danalu), Hezargard Kazası (Niğbolu Sancağı)'nda "Koca-doğan" (Koca-toğan), Ergani Kazası, Siverek Sancağı (Diyarbekir Eyaleti), Diyarbekir Eyaleti, Yeni İl Kazası (Sivas Sancağı), Yahyaylı Kazası (Kayseriyye Sancağı)'nda "Koca-hacılı" (Koca-hacılu), Karahisar-ı Teke Kazası (Teke Sancağı), Teke ve Alaiye Sancakları'nda "Koca-haliloğlu", Kırkkilise Kazası (Vize Sancağı)'nda "Koca-hıdır" (Koca-hızır), Manavgat ve İbradı Kazaları (Alaiye Sancağı)'nda "Koca-isaoğulları", Padovişte Kazası (Köstendil Sancağı), İnebahtı ve Kilis Sancakları, Kalkandelen Kazası (Üsküp Sancağı)'nda "Koca-lı" (Kocalu: namı diğer Beğdili Yalavaç), Ordu Kazası (Kara hisar-ı Şarki Sancağı), Erzurum ve Diyarbekir Eyaletleri, Mud Kazası (İçel Sancağı)'nda "Koca-man, Koca-manlı" (Kocamanlu), Kilis ve Maraş Sancakları, Antakya Kazası (Halep Eyaleti)'nde "Kocalı" (Koca-nlu), Biga Sancağı'nda "Koca-obası", Antalya Kazası (Teke Sancağı)'nda "Koca-oğlu", Gümilcine Kazası (Paşa Sancağı)'nda "Koca-ömerler", Edirne Kazası (Paşa Sancağı)'nda "Koca-yakublu", Maraş Sancağı, Zülkadriye Kazası (Maraş Eyaleti)'nda "Koca Yörükkanı", Saruhan ve Kütahya Sancakları'nda "Koca Yörükanı", Saruhan ve Kütahya Sancakları'nda "Koca-yusuflu" (nam-ı diğer Buhurcu).

Cevdet Türkay'ın Başbakanlık Osmanlı Arşivindeki belgelere göre tespit ettiği "Kızıl" ve "Koca" ile başlayan bu oymak, aşiret ve cemaat isimlerinden başka, bazı tamlamalar alarak ifade edilen Kızıl Oğuz Yörüklerine ait oymak, aşiret ve cemaat isimleri ve yaşadıkları yerler de şu şekildedir:

Karaman, Yeni İl (Sivas)'da "Şabbayadı Koca-beğ", Adana Sis Sancakları'nda "Aksak Kocalı" (Asak Kocalu), Adana, Kırşehri, Tarsus Sancaklarında "Ali Kocalı" (Ali Kocalu: nam-ı diğer Turasanlı), Ulaş Kazası (Adana Sancağı)'nda "Avcı Kocalı" (Avcı Kocalu), Dündarlı Kazası (Tarsus Sancağı), Adana Eyaleti'nde "Baba Kocalı" (Baba Kocalu), Ulaş Kazası (Tarsus Sancağı), Tarsus'ta "Diğer Kızıl-muradlu", Kusun Kazası (Tarsus Sancağı)'nda "Dolu Kocalı" (Dolu Kocalu), Bozok ve Maraş Eyaletlerinde "Evlad-ı Kızılca", Kars-ı Maraş Sancağı (Maraş Eyaleti)'nde "Gacacık-lı" (Gacacık-lu, Gocacık-lı, Gocacık-lu), Bozok ve Maraş Eyaletlerinde "Gacalı (Gacalu, Gocalı, Gocalu)44 Maraş Eyaleti'nde "Kafir-kocalı" Biga Sancağı, Çan Kazası (Biga Sancağı), Bursa Kazası (Hüdavendigar Sancağı), Rakka, Gelibolu, Kırşehri, Alaiye, Bozok, Karaman, Adana, Maraş, Sivas, Karahisar-ı Şarki, Halep, Şam, Hüdavendigar Sancakları, Ziilkadriye Kazası (Maraş Sancakları), Yeni İl Kazası (Sivas Sancağı), İnegöl Kazası (Hüdavendigar Sancağı), Ezine-i Kazdağı Kazası (Biga Sancağı), Tuzla Kazası (Hüdavendigar Sancağı), Alacahan Mevzii (Kangal Kazası, Sivas Sancağı), Alacahan Mevzii (Kangal Kazası, Sivas Sancağı), Hezargart Kazası (Niğbolu Sancağı), Bayramiç Kazası (Hüdavendigar Sancağı), Koçhisar Kazası (Aksaray Sancağı), Eğribudak Kazası (Paşa Sancağı)'nda "Kara-koca, Kara-kocalar" (Kara-kocalı, Kara-kocalu, Kara-kocalu nam-ı diğer Emene?), Adana, Tarsus ve Maraş Sancakları'nda "Karı-kızıllı" (Karı-kızıllu, Kaıa-kızıllı, Kara-kızıllıı), Kırşehri Sancağı'nda "Kışlak Koca", Karinad Kazası (Silifke Sancağı)'nda "Kurd-koca", Amasya Sancağı'nda "Mamalı Kızılkoca" (Mamalu Kızılkoca), Teke Sancağı'nda "Penbeli-kızıllısı" (Penbelü-kızıllusu, Penbece-kızıllı, Penbece-kızıllu).

Cevdet Türkay'ın tespitlerine göre, Mukataalı Aşiret ve Cemaatlar arasında ise, "Kızılca-ali ve İnceviran Mukataası", "Kızılca-lu Hasları Mukataası", "Kocalu naın-ı diğer Rindene Mukataası" sayılmaktadır.

Yukarıdan beri isimlerini ve yerlerini verdiğimiz bütün Kızıl Oğuz veya Kocacık Yörüğü olan oymak, aşiret ve cemaatın "bağlı oldukları topluluk" olarak; "Türkman Yörükanı", "Konar-Göçer Yörükan Taifesi", "Yörükan Taifesi", göstermiştir. Aşiretlerden birisi, "Kızıl-beğ, Kızıl-beğli", "Çerkeş Yörükanı Taifesinden"; diğeri de, "Kızıl-bekvaç", "Abaza Taifesinden"dir.

Yukarıda verdiğimiz oymak, aşiret ve cemaatların genellikle "Bozulus"tan oldukları görülmektedir. "Bozolus naırı-ı diğer Tabanlı Türkmanı" genellikle, Karaman Eyaleti, Eski İl maa Akçaşehir Kazası (Konya Sancağı), Aksaray Sancağı, Ankara Sancağı, Aydın Sancağı, Rumeli Vilayeti, Ruha (Urfa), Kengırı (Çankırı), Adala (Saruhan), Emirdağ Kazası (Karahisar-ı Sahip Sancağı)'nda yerleşmişlerdir.

Bilindiği gibi "Yer adları", kültür tarihi bakımından çok büyük bir önem taşır. Anadolu'nun ve Rumeli'nin Türkleşmesinde de görüldüğü gibi Türkler, çeşitli geleneklere bağlı olarak yer adı vermektedirler. Bazen milli kültürün bir parçası olarak Orta Asya'daki yer adları, Anadolu ve Rumeli'deki benzer yerlere verilmiştir. Bazen, bir boy veya oymak yerleştiği yere boyunun veya oymağının adını vermiştir. Bazen, boy beyi veya boyun bir büyüğünün adı verilmiştir. Arazi şekline, yerleşme esasındaki bir olaya, eski bir totem olan ve silik izleri hatıralarda devam eden bir hayvanın adına göre de isim verilir veya alınırdı. Anadolu'da dün ve bugün gördüğümüz bütün "Kızıl" sözü ile başlayan yer adları da bu gelenek çerçevesinde, işte bu Kızıl Oğuz Türkmenlerin hatıralarını taşır.

Bazı misaller şu şekilde verilebilir:

Kızıl-ırmak, Kızılca-hamam, Kızılca-viran (bugünkü Kızıl-ören) (XVI. Yüzyıl, Bayburt Sancak Merkezi), Kızılca-kent (XVI. Yüzyıl, Bayburt, Kelkit), Kızılca (XVI. Yüzyıl, Bayburt, Tercan-ı Süfla), Kızıl-köy (Afyon, Bursa), Kızıl-çakçak, Kızıl-ziyafet (Ağrı), Kızıl-öküz (Kars), Kızıl-ırmak, Kızıl-dağları (Suşehri, Refahiye, İmranlı arasında).
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26


Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir