Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Koton Türlerinin Hunker, Kunker Kelimesi Hakkında

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Koton Türlerinin Hunker, Kunker Kelimesi Hakkında

Mesajgönderen TurkmenCopur » 14 Ara 2010, 22:33

KOTON TÜRLERİNİN HUNKER, KUNKER KELİMESİ HAKKINDA

Rus etnograflarından müteveffa G. Potanin 1875- 1877 senelerinde Moğolistan'da seyahati esnasında Kuzey-batı Moğolistan'ın Kobdu vilayetinde vaki Kergiz Nor gölünün batı sahilinde 100 (bu rakam diğerleri tarafından 200-400 kadar gösteriliyor) aileden ibaret küçük bir Türk kabilesi keşfetmişti. Bu kabile Hoton yahut Koton tesmiye edilen ve kendilerini İslam addeden Türklerdir. Her taraftan budist Moğollarla muhat bulunan bu Kotonlar Potanin'in gördüğü vakit.bile din ve lisanlarını kaybetmek üzere bulundukları anlaşılmıştı. Radloff, Vambery, Aristov gibi alimler de bu kabileden bahsetmişlerse de, esas itibariyle Potanin'e bir şey ilave etmemişlerdir.

Potanin'in verdiği malumata göre bu Türkler kendilerinin 'Kunker' namında bir ceddi aladan neşet ettiklerini, maskatı reisleri 'Hunker' ülkesi ve dinleri de 'Hunker' dini olduğunu söylüyorlar.
Etnograflar için muamma teşkil eden bu Hoton Türklerine dair en son tetkikat Moğoliyatçı Vladimirtsov ile Türkiyatçı Prof. Aleksandr Samoyloviç'in mesaileri olsa gerektir.

Vladimirtsov ile Samoyloviç'de bu Hunker kelimesine de temas etmişlerdir.
Vladimirtsov'un Moğol rivayet ve mehazlarına istinaden verdiği malumat çok calibi dikkattir. Moğolların batıda bulunan bir İslam padişahını 'Hunker' adiyle andıklarım, Tibetlilerin ise Türk kavmine ve Türk padişahına Hunker dediklerini kaydediyor. Samoyloviç ise, bu Hunker kelimesiyle mahsusen iştigal etmek lüzumunu ve Hoton Türklerinin Hunker kelimelerinin de Osmanlı sultanlarının unvanı olan Hünkar kelimesinin aynı olabileceğini, söylüyor. Kazak-Kırgız Halk edebiyatında (bilhassa "Manas" destamnda) Kırım ve Rum kelimelerinin bulunduğundan bahsediyor.

Hunker kelimesi hakkında biz buraya yeni bir iki şey ilave etmek istiyoruz. Profesör Samoyloviç'in dediği gibi Kırgız ve Kazak-Kırgız Halk edebiyatında yalnız Rum ve Kırım değil, Hunker kelimesinin de zikrolunduğunu görüyoruz.

Aslında Kırım destanı olup sonra bozkırlarda intişar eden "Adil Sultan" destanının Kazak-Kırgız rivayetinin mukaddimesinde "Türk padişahının Mısır'da 'Hundhar şehrinde oturduğu' söyleniyor.

Destanın manzum kısmında ise "Hundhar" padişahın unvanıdır:

hunhar'day ülken patşadan
topor da lopor at geldi
at moynuna karasa
tibengidey bu çübar
timgil ala hat geldi

Karakırgızların Manas destanında künökör büyük padişahlardan biridir.

künökör'gö barınar
kündü surap salınar

Çoralardu karasan
künökör'gö bardı deyt
kündü surap saldı deyt
ala bayrak kızıl tü
tübün yerge saydı deyt

Bu parçalardan anlaşıldığına göre 'Hunker' kelimesi Osmanlı sultanlarının unvanı ve yahut oturdukları şehir ismi olmak sıfatiyle Kırgız Kazaklarda maruf olduğu anlaşılmaktadır. Her halde 16-18. asırlarda Orta-Asya'daki Moğol-Kalmuk hadiseleri neticesinde vücuda gelen kargaşalık ve kaynaşma esnasında Hunker'in şöhreti ta Moğolistan ve Tibet'e kadar intişar etmiştir. Bu devrin mücadelelerini tasvir eden destanların kahramanları ekseriya Kırım'lı olarak gösteriliyorlar, Kırgız-Kazak olursa bile gene Kırım'la münasebeti oluyor.

Karakırgız destanı olan Manas'ın kahramanları hep Kırım'lılar ve Nogaylılardır. Manas da Nogaylı kahramanlardandır. Er Targın Kırım hanının damadıdır. Manas destanında yalnız Kırım, Rum, Hünkar isimleri geçmekle kalmıyor, muhtelif yerlerde Kızıltuğ zikrolunuyor. Yukarıda naklettiğimiz parçada da Hunker den sonra Ala bayrak kızıl tuğ zikrolunuyor ki çok calibi dikkattir.
Vladimirtsov ve Samoyloviç'in tetkiklerine ilave edebildiğimiz not bundan ibarettir.

Kaynakça
Kitap: ABDÜLKADİR İNAN
Yazar: MAKALELER VE İNCELEMELER
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir