Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Eski Türklerin İnançları Hakkında Bir Kaç Söz

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Eski Türklerin İnançları Hakkında Bir Kaç Söz

Mesajgönderen TurkmenCopur » 14 Ara 2010, 21:46

ESKİ TÜRKLERİN İNANÇLARI HAKKINDA BİR KAÇ SÖZ

Eski Türklerin ve genel olarak Altay uluslarının ateşperestliği ile eski iranlıların ateşperestliği arasında, bazı bilginlerin bikirlerine göre, münasebet bulunmaktadır ki eski Türklerin ve iranlıların ateş kültüne dair kaynaklarda verilen malumatı kaydetmek faideli olur. Mazdeizm'de ateşin önemi çok büyük olduğu için bir çok inanmaların bu külte bağlı bulunduğunu, örnekler vermek suretiyle, bir makalemde göstermiş, bundan dolayı da bu dine "ateşperestler dini" de denildiğini kaydetmiştim.

Şamanizmde ateşperestlikle ilgili bir çok törenlerin bulunduğu malumdur:

ateşe kurban sunma, ateş vasıtasiyle temizleme ve buna benzer törenler gibi.

Asılsız olarak Mes'udi'nin eseri sayılan "kitab el'acaib velga-raib" adlı kitapta ve Ahmed b. Hamdan b. Şabibe al-Harrani'nin kozmografyasındaki eski Türklerin ateş alevlerine bakarak fal açtıkları hakkında verilen malumatı, mezkur kaynaklar az tanındığı için, buraya kaydedilmeğe değer buluyoruz. Bu iki eserin ibrahim Ibni Vasıfşah'ın "Yerin garibeleri hakkında kitap" [Kitab cevahir al buhür ve vakayi'al-umur ve 'aca'ib ad-duhür] adlı kitabiyle ilgisi vardır. Bu eserlerin daha eski müşterek bir kaynağı, bulunduğu ihtimal ki bu kaynak Mes'udi'nin "Ahbar az-zaman"ı, olduğu tahmin edilmektedir.

Bu kaynaklarda Türklere dair şu malumat vardır:

"Türklerin büyük hükümdarlarının malum (muayyen) bir günü vardır ki kendisi için büyük bir ateş yakılır. Bu ateşe kurban sunulur ve dualar okunur. Bu ateşin üzerinde büyük alevler yükselir. Bu alev yeşilimsi renkte olursa bereketli yağmur ve iyi mahsul olacaktır; beyaz renkli alev görülse kıtlık olacaktır; kırmızı renkte olursa savaş olacaktır; sarı olursa hastalık ve salgın olacaktır; siyah olursa hükümdarın ölümünü yahut uzak yolculuğu gösterir". Buna Çin kaynaklarındaki bir haberi de ilave edelim. Bu habere göre, rengi ne olursa olsun, mızrakların ucunda peyda olan ateş başarılı savaşa işaret sayılırdı. Bu haberin ait olduğu ulus Türk ulusu olması pek mümkündür.

Türklerden bahseden Arap coğrafyacıları bunlar arasında ateşperestlik, mazdayizm dinini tutanların bulunduğunu zikrederler. Bunu başka bir makalemde bahis konusu etmiştim. "Mecusi,,' farsça "ateşperest", kelimesinin kullanılması dikkate değer. Menşei Süryani olan bu kelime ile bu müellifler yalnız İranlı ateşperestleri değil, fakat başka bazı kavimleri de kastederlerdi, bu kavimlerden bilhassa Dokuz Oğuzları bunlardan sayarlardı. Yukarıda zikredilen makalemde bundan bahis etmiştim. Dikkate değer ki bazı Arap müellifleri Macarları, Islavları ve Rusları ateşperest olarak gösterir. Eski Arap müelliflerine göre "ateşperest" ve "mecus" kelimeleri aynı manaya gelirdi.

Norman Viking'lerine, "ateşperest,, olduklarından dolayı, "mecus,, denildiği bunu isbat eder:

IX. yüzyılda ispanya halifesinin Normanlara gönderdiği elçi (bu haberi XII — XIII. yüzyıl müelliflerinden İbn Dihya veriyor) Normanlar hakkında "mecuslar" yani "ateşperestler" diyor. Bu müelliflerden bazıları, İslamiyeti kabul etmelerinden önce Peçeneklere ve Tuna Bulgarlarına da "mecus" derlerdi. Bu müellifler muhtelif Türk uluslarının ve hatta küçük boyların dinlerinden bahsederken birbirinden ayırd ederlerdi.

Kaynakça
Kitap: ABDÜLKADİR İNAN
Yazar: MAKALELER VE İNCELEMELER
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir