Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Müçe, 12 hayvanli Eski Türk Takvimi

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Müçe, 12 hayvanli Eski Türk Takvimi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Ara 2010, 22:43

Müçe, 12 hayvanli Eski Türk Takvimi

Resim

Kaynakça
Kitap: 5000 Yıllık Sümer - Türkmen Bağları
Yazar: Begmyrat Gerey
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Müçe, 12 hayvanli Eski Türk Takvimi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 19 Ara 2010, 21:22

ONİKİ HAYVANLI TAKVİM

Uygurca, bütün metinlerde görülen ve Tuna - Bulgarları, Gazneliler, Selçuklular, Cengizliler, Temürlüler gibi Türk devletlerince bu takvim kullanılmıştır. Bu takvimde her yıl bir hayvanın adı ile anılır. Bunların «Tsin Türkleri tarafından meydana getirilmiş olduğunu ve daha sonra Çin'e Tibet'e, Hindi Çine, Mançuri'lere ve Moğollara geçtiğini» Z. Gökalp belirtmektedir.

Oniki Hayvanlı Türk takviminde her yılın bir hayvan adı ile anıldığını söylemiştik. Burada sıçan yılından başlayıp, domuz yılında bitince, yeniden oniki hayvanın sıra ile adını alan yıllar gelir. Mevcut yılın hangi hayvan üzerinde olduğu ve bu hayvana bağlı olarak, o yılın yağmurlu mu, kurak mı, kıtlık mı olacağı hakkında hüküm verilir.. Fatin Gökmen bazı delillere dayanarak bu takvimin milâttan 1870 veya 2350 sene evvel tesis edildiğini iddia eder.

Fatin Gökmen'in tesbit ettiği on ikili Türk takvimi şöyledir:

(436):
ÇinHitanUygurcaTürkçe
TseuJeKesküSıçan
Teh'eauÇivaOtÖküz
YimVimBarsPars
MaoMavuTavuşkanTavşan
Teh'enÇenLuEjderha
SsenSiyYılanYılan
VanVuYundaAt
VeiViKoyKoyun
ChenŞenPiçenMaymun
YeanYuvDokukDokuk
Süeİtİt
HaiHayiTonguzDomuz


Fotin Gökmen'in tesbit ettiği onikili hayvan takvimi ile aynıdır. Ziya Gökalp'ın Türk Medeniyeti Tarihi adlı eserinde geçen takvim:

1 — Küskü,
2 — Ot (Öküz),
3 — Pars,
4 — Tavuşkan (tavşan),
5 — Loy (Ejderha),
6 — Yılan,
7 — Yunda (at),
8 — Koy (koyun),
9 — Biçen (Maymun),
10 — Dokuk, davuk (Tavuk),
11 — İt,
12 — Tonguz (domuz). (Kitab-ı ilm-el nafi'de)

Kaşgarlı Mahmut'un divanında geçen Oniki Hayvanlı Türk takvimi:

1 — Sıçkan,
2 — Or (Öküz),
3 — Bars (Pars),
4 — Tuşğan (Tavşan),
5 — Nak (Timsah),
6 — Yılan,
7 — Yund (At),
8 — Koy (Koyun),
9 — Biçen (Maymun),
10 — Tigagu (Tavuk),
11 — İt,
12 — Tankuy (Domuz).
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Müçe, 12 hayvanli Eski Türk Takvimi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 19 Ara 2010, 21:22

Bu eski Oniki Hayvanlı Türk takvimini Türkmenler ve Kurmanç'larında kullandığını yine görmekteyiz. Nitekim Kars'ın Söğütlü Köyünde M. Alkaş'ın derlediği onikili hayvan takvimi» eski Türklerin onikili hayvan takviminden biraz farklı olmasına rağmen, bu takvimin hala kullanılması yine Kurmançların kökeni hakkında şüphe götürmez bir delildir.

Söğütlü Köyünde Kurmançlar'ın kullandığı takvimdeki farklara gelince, eski takvimde koyun yerine «Miya ker» yani «Kara koyun» kullanıldığı gibi, koyunun erkeği olan «Beran» yani «Koç» ta kullanılmıştır. Bu bize toplumun göçebe ve koyunculukla uğraşmasının neticesini gösterir. Ayrıca koyunun «Kara koyun» olarak geçmesi de, kara renginin eski Türk Şamanist inancında mühim bir yer tutmasının hala tesirini icra etmekte olduğunun bir nişanesidir. Nitekim, ölüm halinde akların yerine karaların giyilmesi ve güneş ışınlarının ilk vurduğu Kara Taşın öpülmesi, yine bunlara birer örnektir.

Merkez Söğütlü köyünde tesbit edilen oniki hayvanlı takvim:

1 — Tavşin,
2 — Fare,
3 — Ejderha,
4 — Yılan,
5 — At,
6 — Kara koyun,
7 — Koç,
8 — Köpek,
9 — Balık,
10 — Tosbağa (Kaplumbağa),
11 — Tilki,
12 — Domuz.

Burada mühim bir noktayı aydınlatmakta fayda vardır. Takvimdeki mevcut hayvanlar hem totem ve hem de kabile ismi olarak kullanılmıştır. Bugün de halkın inancında bu totem duygusunun varlığını, bazı hastalıklarda bu hayvanlara baş vurulduğundan anlamaktayız.

Örnek verecek olursak:

1 — Kör sıçanı bir şahıs eli ile boğduğunda, boğduğu elin iki parmağı ile baş parmağını boğazı ağrıyan bir çocuğun boğazına temas ettirip «bir, iki, üç, peç derse» o çocuğun boğazı iyileşir.
2 — Yılancık hastalığının iyileşmesi için kırk günlük bir köpek yavrusu öldürülüp, eti döğüldükten sonra, çiğ olarak yaranın üzerine konur, üç gün sonra açılır. Bu yaranın diğer bir tedavi şekli ise yılanın başı ve kuyruğu kesildikten sonra geri kalan kısmı yağda kızartılıp yenir.
3 — Frenginin iyileşmesi için Tilki etinin pişirilip yenmesi.
4 — Kanayan diş etleri için, kara koyunun idrarı yeşil sap ile iyice kaynatıldıktan sonra aynı koyunun yünleriyle beraber dişlere sürülmesi
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Müçe, 12 hayvanli Eski Türk Takvimi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 27 Ara 2010, 21:57

TÜRK TAKVİMİ:

Türk Takvimi de Tisin dininden doğmuştur. Tisin Türkleri her on iki seneye «çağ» namını verirlerdi. Bu on iki seneyi, on iki hayvanın isimleriyle ifade ederlerdi.

Bu hayvanların isimleri:

Tavuk, At, Tavşan, Öküz, İt, Domuz, Maymun, Yılan, Sıçan, Pars, Koyun, Timsah'tır.

Bir adam hangi hayvanın yılında doğmuşsa kendisine o senenin kudsiyeti isnad edilir:

Mesela filan, Koyun yılında doğmuş denildiği zaman adeta totemi koyun imiş gibi addolunur. Bu takvim Çin'e, Tibet'e, Hind-i Çin'e, Mançuriler'e ve Moğollar'a da girmiştir. Bunu Çin'e sokanlar, Edoird Chavannes'e göre, Tisin Türkleri'dir. Hind-i Çini'de bir hayvanın yılında doğan erkekle kadın, başka başka çağlara mensup olsalar bile birbirleri ile evlenemezler. Yani erkek birinci on iki yılın öküz yılında, kadın ikinci on iki yılın öküz yılında doğmuş olsalar bile, ikisi de öküz doğumlu oldukları için totemdaş insanlar gibi birbirleriyle izdivaç edemezler. Bu hal delalet eder ki bu hayvanlar, bir nev'i totemilerin bakıyeşidir. Zaten tedkik edilirse görülür ki, dört cihetin totemleri de bu on iki hayvan arasındadır. Diğer isimler de bu dört hayvanın — Çinliler'e nazaran müteradifleridir (eş manalılarıdır). Mesela Pars, köpek müteradifidir. Sıçan, domuzun müteradifidir. Bu minval üzere, bu on iki hayvan dört cihetin totemlerine irca edilebilir. Türkler seneyi bu hayvan isimleriyle ifade ettikleri gibi, ayları da yine dört cihetin hayvan isimleriyle ifade ederlerdi. Kaşğarlı Mahmud'a göre, Türkler, ilkbahar aylarını «oğlak»a nisbet ederlerdi. (Malumdur ki koyun, kuzu, keçi. oğlak kelimeleri mukaddes mantıkça birbirinin müteradifleriydiler.)
İlk baharın birinci ayına «Oğlak Ayı», ikinci ayına

«Ölü Oğlak» ayı, üçüncü ayma «Ölü Ay» denilirmiş. Diğer mevsimlere aid aylar da bu suretle adlanırmış. Türk Takvimi'ndeki hayvanların adı şöyledir:

Kitab-ı ilmü'n—Nafi'de
Kesku (sıçan)
Ut (öküz)
Pars (Kaplan)
Tavışkan (Tavşan)
Loy (Ejderha)
Yılan
Yund (At)
Koy (Koyun)
Piçin (Maymun)
Dakavuk (Tavuk)
it (İt)


Divan-ı Lugat'de
Tonguz (Domuz)
Sıçtan
Ud
Bars
Tavuşgan Nak (Timsah)
Yılan
Yund
Koy
Biçin Takağu
İt
Tonguz


Kaynakça
Kitap: TÜRK TÖRESİ
Yazar: ZİYA GÖKALP
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26


Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir