Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Tarihte Türk Devletleri

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Tarihte Türk Devletleri

Mesajgönderen TurkmenCopur » 26 Ara 2010, 21:41

TARİHTE TÜRK DEVLETLERİ

Gayet geniş bir coğrafi alan üzerinde, iki bin yıldan fazla süren Türk siyasi tarihi, büyük hakimiyetlere sahne olmuştur. Genel olarak düşünürsek Türk siyasi tarihi doğuda Çin denizinden batıda Fransa (Galya), kuzeyde Sibirya bölgesinden, güneyde Afrika ve Hint Okyanusu'na kadar uzanan alanda geçmiştir.. Bu alanda da esas olarak Orta Asya ve Türkistan bölgesiyle, Anadolu bölgesinde Türk devletleri görülmüştür.. Bunlardan başka «aradenizin kuzey alanlarında, Hindistanda, Mısırda, Orta ve Doğu Avrupada kurulan Türk devletleri varsa da bunlar oralarda daha çok siyasi hakimiyet unsuru olarak bulunmuşlar ve zamanla varlıklarını kaybetmişlerdir. Bu alanlarda Türkler zaman zaman bilinen dünyanın hakimiyetini, "Cihan hakimiyeti ideali"ni gerçekleştirmişlerdir.

Orta Asya ve Anadolu (Türkiye) bölgesinde kurulan Türk devletleri de bazı devirlerde bir yönetim altında bulunmuşlardır. Diğer coğrafyalarda kurulan Türk devletlerini de, uzun süren Türk tarihinin şartları içinde düşünerek, ayrı bir başlık altında incelemek mümkündür. Halbuki Prof. Türükoğlu Gökalp bu alanlardaki Türk devletlerinin sadece "Hükümet" olarak bulunmaları sebebiyle başka tarihlerin malı olduğunu ileri sürmektedir.

Bu geniş coğrafyada geçen Türk tarihinin zaman bakımından olduğu gibi, mekan bakımından da tespiti gerekmektedir. Hanedana tarih anlaşıyla hareket edildiğinde, her sülale, her hanedan ayrı bir devlet gibi değerlendirilmiş ve sayısında bile anlaşma sağlanamıyan bir devletler silsilesi ortaya çıkmıştır. Bu sayının 184'e kadar çıkartıldığı belirtilmektedir.

"Büyük Göç" nazariyesini esas aldığı anlaşılan Süleyman Tunguzalp ise, Hititleri ve Sümerleri de Türk kabul ederek bu sayıyı 28 olarak veriyor:

1 - Sümer Türk Devletleri (Yaklaşık M.Ö. 4000-2000)
2 - Elamlılar Devleti (M.Ö. 4000-640)
3 - Kaslar (Kasitler) (M.Ö. 1750-1175)
4 - Büyük Hun Devleti (M.Ö. 1400 - M.S. 216)
5 - Sakalar (İskitler) Devleti (M.Ö. 800 - M.S. 100)
6 - Matalar (Medler) (M.Ö. 728-550)
7 - Partlar Devleti (M.Ö. 255 - M.S. 226)
8 - Batı Hun'ları ve Orta Avrupa Hunları (100-453)
9 - Akhunlar Devleti (425-547)
10 - Göktürk-Kutluk Devleti (552-745)
11 - Avar Devleti (562-799)
12 - Uygurlar-Dokuz Oğuzlar (745-840 Orta Asya, Orhun havzası, 840-1209 Moğolistanda..)
13 - Kartuklar Devleti (766-932)
14 - Hazarlar (602-1055)
15 - Bulgar Türk Devleti (630-1236)
16 - Samanoğullan (874-999)
17 - Karahanlılar Devleti (932-1212)
18 - Gazneliler Devleti (962-1183)
19 - Büyük Selçuklu İmparatorluğu (1040-1157)
20 - Harzemşahlar Devleti (1077-1231)
21 - Anadolu Selçuklu Devleti (1077-1308)
22 - Cengiz Türk-Moğol İmparatorluğu (1206-1370)
23 - Altınordu veya Kıpçak İmparatorluğu(1241-1502)
24 - Timur İmparatorluğu (1369-1509)
25 - Özbekler Hanlığı (1500-1600)
26 - Babür İmparatorluğu (1526-1858)
27 - Büyük Osmanlı İmparatorluğu (1299-1922)
28 - Türkiye Cumhuriyeti (1923)

Devletimizin, Cumhurbaşkanlığı forsunda ise bir güneş etrafında 16 yıldızla tarihteki Türk devletleri sembolize edilmiştir:

1 -Büyük Hun Devleti(M.Ö. 204-M.S. 216)
2 -Batı Hun Devleti(48-216)
3 -Avrupa Hun Devleti(375-454)
4 -Ak Hun Devleti(420-562)
5 -Göktürkler Devleti(552-743)
6 -Avar Devleti(565-803)
7 -Hazar Devleti(651-893)
8 -Uygur Devleti(744-1135)
9 -Karahanlılar(940-1040)
10 -Gazneliler(903-1183)
11 -Büyük Selçuklu Devleti(1040-1157)
12 -Harzemşahlar Devleti(1157-1231)
13 -Altınordu Devleti(1236-1502)
14 -Büyük Timur Devleti(1368-1501)
15 -Babür Devleti(1526-1858)
16 -Osmanlı Devleti(1299-1922)


Bu kronolojinin tespitinde coğrafi bölgelerin mi, devletlerin büyük veya küçük oluşlarının mı esas alındığı tartışılmıştır.
Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü tarafından yayınlanan "Türk Dünyası El Kitabı" adlı kıymetli eserde ise Türk siyasi tarihi Asya Türk devletleri, Doğu Avrupa Türk devletleri, Müslüman Türk Devletleri, Orta Doğudaki Türk Devletleri, Orta Asya ve Kıpçak bozkırlarında kurulu Türk devletleri, Hindistanda kurulu Türk devletleri genel başlıklarında incelenmiş ve (Anadolu Beylikleri ve Han'lıklar hariç) 61 kadar Türk devleti ortaya çıkmıştır.

N.Atsız da Doğu Türkeli ve Türkiye Tarihi ana başlıklarında şöyle bir tasnif yapıyor:

A - Doğu Türkeli

1 - Sakalar Çağı (M.Ö. VII-III.yy)
2 - Kunlar Çağı (M.Ö. III.yy. - M.S. 216)
3 - Siyenpiler Çağı (216-394)
4 - Aparlar Çağı (394-552)
5 - Göktürkler Çağı (552-745)
6 - Doğuz Oğuzlar - On Uygurlar Çağı (745-840)
7 - Uygurlar Çağı (840-940)
8 - Karahanlılar Çağı (940-1123)
9 - Karahıtaylar Çağı (1123-1207)
10 - Sekizler Çağı (1207-1218)
11 - Cengizliler Çağı (1218-1370)
12 - Aksak Temürlüler Çağı (1370-1501)
13 - Özbekler Çağı (1521-1920)

B - Türkiye Tarihi:

14 - Selçuklular Çağı (1040-1249)
15 - İlhanlılar Çağı (1249-1336)
16 - Büyük Beylikler Çağı (1336-1515)
17 - Osmanlılar Çağı (1515-1922)
18 - Cumhuriyet Çağı (1923)

Tabii bu sıralama da tartışılabilir. Kendi arasında ayrıntılara inilebilir. Atsız'ın da belirttiği gibi bu tasnif bir çalışmaya iskelet teşkil edebilir, eksik ve yanlış tarafları düzeltilebilir.

Türk tarihinin tasnifi eğitim-öğretim, araştırmalar ve tarih zihniyeti bakımından mutlaka faydalıdır. Böyle bir çalışma Türk tarihini mekan bakımından da tespit edecektir. Türkiye Cumhuriyetinin şeceresini de dikkate alarak, Türk tarihini Orta-Asya ve devamı mahiyetinde olan Anadolu (Türkiye) ile sınırlandırarak şöyle bir tasnif yapılabilir:

1 - Sakalar Çağı (M.Ö. VIII-III.yy.)

2 - Büyük Hunlular Çağı (M.Ö.III.yy - M.S. 216)

(Avar hakimiyeti ve fetret devri)

3 - Göktürkler Çağı (552-745)

a - 1. Göktürk hakimiyeti
b - Doğu Göktürkleri Çağı
c - Batı Göktürkleri Çağı
d - Kutluk Çağı

4 - Batı Göktürkleri Çağı (582-659)

5 - Türgiş Çağı (659-760)

(İslam çerçevesine giriş ve fetret devri)

6 - Karahanlılar Çağı (840/932-1212)

7 - GaznelilerÇağı (963-1040/1183)

8 - Selçukiler Çağı (1040-1157)

a - Irak ve Horasan Selçukluları
b - Suriye Selçukluları
c - Anadolu Selçukluları

9 - Anadolu Selçukluları Çağı (1075-1243/1308)

10 - Osmanoğulları Çağı (1299-1922)

11 - Türkiye Cumhuriyeti Devleti (1923)
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13983
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir