Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Lahika: "Uc" Namında Bir Türkmen Kabilesi Var mıdır?

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Lahika: "Uc" Namında Bir Türkmen Kabilesi Var mıdır?

Mesajgönderen TurkmenCopur » 26 Ara 2010, 20:02

Lahika: "Uc" Namında Bir Türkmen Kabilesi Var mıdır?

Bu küçük tedkike küçük bir lahika olmak üzere, Avrupa ilim aleminde hemen bir asırdan beri devam edip gelen ve adeta bir mütearife hükmünü alan eski ve basit bir yanlışlığı tasrih etmek isterim. Büyük müsteşrik "Quatremere", "Camiü't-tevarih"in İran Moğollarına ait kısmını neşr ve terceme ederken, eserine ilave etdiği pek mühim haşiyelerden birinde "Türkmenlerin bir ırkı, bir nevi olan "Uc Türkmenlerinden" bahsederek, bazı maruf yazma Arap membalarında "Türkmenü'l-uc, Türkmenü'l-uciyye" diye tesadüf olunan Türkmenlerin bunlar olduklarını ve hatta meşhur "Makrızi"nin "Sülük"üyle "İnşa" nam yazma eserde "El-ahkiye Odjkis" şeklindeki kelimenin de büyük bir ihtimalle aynı şey olacağını söylemişti.

Muahharen batıda "Ehl-i Salib Müverrihleri Külliyatı" meyanında İslam müverihlerinin metinlerini terceme ve neşredilirken, "İbn-ü'l-Esir" tarihinde olsun, "Kitabü'r-ravzateyn"de olsun tesadüf edilen "El-Türkmenü'l-uc, El-Etrakü'l-uc" tabirlerini kezalik:

İbnül Esir, Tornberg tab'ı, c. 12, s. 131'de Uc Türklerinin Anadolu'da kesretle bulunduğu mevzu bahisdir:

"Quatremere"ın selahiyetine istinaden, "Türkmenlerin hususi bir şubesi" şeklinde tercüme ve kabul ediyordu. Bu iki büyük alimden sonra, müsteşrik "Edgar Belusa"da, "Kemaleddin"in Haleb Tarihini terceme etdiği sırada, "Uc" kelimesini kezalik muayyen bir aşiretin ismi olarak kabul etti ki, en son defa Mösyö "Kleman Huart", "Eflaki menakıbı" tercemesinde ve muahharen bu eserin ehemmiyeti tarihiyyesi hakkında "Jurnal Asiatik"de neşrettiği bir makalede, aynı nokta-ı nazarı muhafaza ettiğini göstermiştir.

Halbuki bu nokta-ı nazar tamamen yanlıştır. Bir defa "Uc" kelimesi, Türkçede "hudut, sınır" manasınadır; "Selçuki" hükümdarları, bilhassa Hristiyan devletlerle hem hudut oldukları serhatları muhafaza etmek, düşman memalikine akınlarda bulunmak maksadıyla, uçlara birtakım Türk aşiretleri sevk ederlerdi.

Bunlar ağır ve külfetli bir vazife-i askeriyye ifasıyla mükellef olduklarından, tekaliften muaf tutulurlar, hatta ekseriyetle, zapt ettikleri arazi dahi hükümdar tarafından kendilerine temlik edilirdi, sair Türk devletlerinde de böyle tehlikeli mıntıkalarda uçlar teşkil edilerek oraya cengaver aşiretler iskan edildiğini biliyoruz ki, "Osmanlılar"daki "akıncı" teşkilatı da bunun -tabiatıyla değişmiş- muahhar bir şekli sayılabilir.

Bu "Uc" teşkilatı, "İbnül Esir"in de teyit ettiği vecihle, en ziyade, Hristiyan alemiyle en fazla temasta bulunan "Anadolu Selçukileri"nde inkişaf etmişti:

"İbnül Esir"in, "Erravzateyn"in, "Eflaki"nin bahsettiği "Uc aşiretleri", umumiyetle, Selçuki-Bizans hudutlarında bulunuyorlardı; "Kemaleddin"de mevzu' bahis "Uc aşireti" de bundan başka bir şey olmayıp, hatta aynı münasebetle zikrolunmaktadır. "Houtsma" tarafından neşredilen "Selçuki Metinlerinde "Asakir-i Uc, Ümera-ı Uc" gibi tabirlere sık sık tesadüf olunur ki bu da nokta-ı nazarımızı müeyyettir (Houtsma, Selçuki Tarihine Ait Metinler, bilhassa dördüncü cildin sonundaki indekse müracaat). Osmanlı tarihine ait eski membalarda da bunu müeyyid birçok delil varsa da, bu basit ve sarih nokta üzerinde daha fazla tevakkufu lüzumsuz addediyoruz. Anadolu'daki Uc Begleri'nin vezaifi ve uçlardaki kahramane tarz-ı hayat hakkında "İlk Mutasavvıflarda da biraz malumat vermiştik. Son bir mütalaa olarak, Osmanlı İmparatorluğu'nun da iptida küçük bir "Uc Beyliği" şeklinde başladığını ilave edelim. Artık bu sarih izahattan sonra, vaktiyle Anadolu'da "Uc" namında, etnolojik hususiyetlere malik ayrı bir Türkmen aşiretinin mevcudiyetini farz etmek yanlışlığının devamına imkan kalmamıştır ümidindeyiz.

Kaynakça
Kitap: TARİH ARAŞTIRMALARI I
Yazar: M. Fuad KÖPRÜLÜ
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13983
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 3 misafir