Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Türkmen Bilmeceleri

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Türkmen Bilmeceleri

Mesajgönderen TurkmenCopur » 22 Ara 2010, 21:44

Aba gargam bu gargam, Bağrı gayşık suw yorgam. Hölefi görse otlumuz, Höwrün görse kişnemez.
(Balık)

Agaç gümmez, ne ağzı bar, ne gapısı.
(Hoz)

Ağıl dolı ak guzı, ertir tursam yok guzı.
(Yıldız) Ağır halımı kakabilmen, ownuk dişimi dökebilmen.
(Yıldız)

Agramı aşıkça, kölegesi kö-şekçe.
(Yanlık)

Agşam sepdım darını, ertir görmen birini.
(Yıldız) Ağzı bir, dili iki, janı yok, geplan sözünin sanı yok.
(Galam)

Ak gınajı başında, hemme kişi daşında.
(Pelte çıra)

* Aba kargam bu kargam, Bağrı yarık su atım, Çayırını görse otlamaz, Damızlığını görse kişnemez
(Balık)

* Ağaç kümbet, ne ağzı var, ne kapısı.
(Ceviz)

* Ağıl dolu ak kuzu, Sabah kalksam yok kuzu.
(Yıldız)

* Ağır halımı silkemem, Küçük dişimi dökemem.
(Yıldız)

* Ağırlığı aşık kadar, gölgesi köşek kadar.
(Yanlık)

* Akşam serptim darıyı, Sabah göremedim birini.
(Yıldız)

*Ağzı bir, dili iki, canı yok, Söylediği sözün sayısı yok
(Kalem)

* Ak kınacı başında,
Herkes etrafında.
(Fitil, mum)

* Ak yere gara darı, seçen kişiler orar.
(Hat)

* Ak küyzede iki suw, iki hili tagamlı.
(Yumurtga)

* Altı ayaklı at daldir, Dört gözli döw daldir. Yer gazar sıçan daldir, Çommalar adam daldir.
(Tomzak, togusman)

* Anırsı gaya, barisi gaya, ortarası sarı maya.
(Yumurtga)

* Armaz, yadamaz, arabanın ızından galmaz.
(Kölege)

* Astı daş, üsti daş, arasında yağlı daş.
(Pışbaga)

* Atası üç yaşında oglı bazara gider.
(Üzüm)

* Atdan beyik, itden pes.
(Eyer)

* Ayağı bar, dızı yok, kirpiği bar, gözi yok.
(Kömelek)

* Ayaksız towsar, gara yeri böwser.
(Yılan)

* Aylanıp-aylanıp boğaz boldı.
(Saralan ik)

* Başı darak, guyrugı orak.
(Horaz)

* Ak toprağa kara darı, eken kişiler biçer.
(Yan)

* Ak destide iki su, İki ayn lezzetli
(Yumurta)

* Altı ayaklı, at değildir, Dört gözlü, dev değildir, Yer kazar, sıçan değildir, Çömelir insan değildir.
(Gübre böceği, fışkı böceği)

* Ötesi kaya, berisi kaya, Ortası san maya.
(Yumurta)

* Yorulmaz, usanmaz, arabanın peşinden ayrılmaz.
(Gölge)

* Altı taş, üstü taş, Arasında yağlı taş.
(Kaplumbağa)

* Babası üç yaşında, Oğlu pazara gider.
(Üzüm)

* Attan yüksek itten alçak
(Eyer)

* Ayağı var, dizi yok Kirpiği var, gözü yok
(mantar bitkisi)

* Ayaksız zıplar, kara toprağı deler.
(Yılan)

* Döne döne hamile kaldı.
(Sanları iğ)

* Başı tarak kuyruğu orak
(Horoz)

* Baş yüz tanap gurdular, Demir penja urdular, alem bilen jahana, Owaz barın herdiler.
(Dokma, Darak)

* Bir allanın buyrugı, dört ye-rinden kuyrugı.
(Serpik)

* Bir derede böwri alaja guş yatır.
(Göz)

* Bir alaja yumağım, degre daşlara yeter.
(Göz)

* Bir teregim bar on iki şahalı, her şahası otuz yapraklı, yaprağının bir yüzi ak, bir yüzü gara.
(Yıl; Ay; Otuz Gün; Gije-Gündiz)

* Bir kiçkene özi bar, gabat-gabat dom bar.
(Soğan)

Bir kiçkene özi bar, mün garaja gözi bar.
(tüynük)
Biyt-biyt bilen at, Bili nazik küren at, Dağdan, daşdan gaytmaz at, Dalaw değip ölmez at.
(Garinçga, Gannja)

* Beş yüz halat kurdular, Demir pençe vurdular, Alem ile cihana, Bütün sesini verdiler.
(Halı tarağı)

* Bir Allah'ın buyruğu, dört yerin-den kuyruğu.
(Serpik bağı)

* Bir derede böğrü alaca kuş ya-tar.
(Göz)

* Bir alaca yumağım, Her tarafa ulaşır.
(Göz)

* Bir kavağım var on iki dallı, Her dalı otuz yapraklı, Yaprağının biryüzü ak, Bir yüzü kara.
(Yıl, ay, otuz gün, gece ve gündüz)

* Bir küçücük özü var, Kat kat donu var.
(Soğan)

* Bir küçücük özü var, Bin karaca gözü var.
(Tünük)

* Bit bit alaca at, Beli nazik kahverengi at, Dağdan taştan dönmez at, Yorulup ölmez at.
(Karınca)

* Biz-a bizdik, Sanyetmez gizdik, Agşam bar bolduk, Ertir yok bolduk.
(Yıldızlar)

* Boyı bir garış, Sakalı iki garış.
(Mekgejövven).

* Çınar agajın başında Çeltemırat atlı guş otır. Onı almağa ar gerek, Yüreğinde kar gerek.
(Ilım)

* Dağda dalaymanı gördüm, Suwda Süleymanı gördüm, Duzsuz bişen aşı gördüm, Gawşap duran daşı gördüm. (Gannçga, gami, süyt, değirmen)

* Dağdan gaydar gıgırar, Yol boyunça sıgırar, Astın-üstün etdim diyip, Yolbars kimin bagırar.
(Sil)

* Daşdan görsen, bir gara, yanna barsan müii gara.
(Atın guyrugı)

* Daşı gan yalı, içi un yalı, oturuşı Abdılla han yalı.
(İğde)

* Degirmen-degirmen daşı bar,
Altın eyer gaşı bar, Onı bilen yiğidin yüz yigrimi yaşı bar.
(Gürhan)

* Dört lap-lap, Eğri sap-lap, İki tikeç, Bir bulawaç.
(İki örküçli düye)

* Biz bizidik, Sayılmaz kız idik, Akşam var olduk, Sabah yok olduk.
(Yıldızlar)

* Boyu bir karış, Sakalı iki karış.
(Mısır)

* Çınar ağacının başında, 'Çeltemırat' adlı kuş oturur, Onu almaya er gerek Yüreğinde hüner gerek
(Bilim)

* Dağda dalamanı gördüm, Suda Süleyman i gördüm, Tuzsuz pişen aşı gördüm, Geviş getiren taşı gördüm.
(Kannca, gemi, süt, değirmen)

* Dağdan gelir bağırır, Yol boyunca ıslık çalar, Altını üstüne getirdim diyerek Kaplan gibi bağırır.
(Sel)

* Dışarıdan baksan bir kara, Yanına varsan bin kara.
(Atın kuyruğu)

* Dışı kan gibi, içi un gibi Oturuşu Abdullah Han gibi
(İğde)

* Değirmen değirmen taşı var, Altın eyer kaşı var,
Bunu bilen yiğitin, Yüz yirmi yaşı var.
(Kur'an't Kerim)

* Dört lap lap, Eğri sap lap, İki tepecik Bir kanştıraç.
(İki hörgüçlü deve)

* Duydurman yatar, bildırman tutar.
(Gapan)

* Egrijesinden tutdugım, ağzına derman atdığım.
(Demkeş)

* El bilen ekerler, dil bilen orarlar.
(Hat, Yazuw)

* Ertirine dört ayak, Günortanlar iki ayak, Agşamlara üç ayak.
(Adamın çagalık, orta we garrı ömri)

* Esetdi, esetdi, birden çirkin ses etdi.
(Tüpen)

* Gabat-gabat gatlama, gatlamadan atleme.
(Gürhan)

* Gadırlı galama gıldan salam.
(Göz, Kirpik)

* Gan başlı, gan ayaklı, üç başlı, on ayaklı.
(Sığır, onun gölesi, sağıp oturan
ayal)

* Gardan ak, gandan gizil.
(İğde)

* Gara oğlan atlananda, hemme kişin gözi şonda.
(Atarılan gazan)

* Gara öyün aşağını gizil öküz yalap otur.
(Atarilan gazan, aşağında yanıp duran ot)

* Garadır garga daldir, Ganatlıdır guş daldir, Isırganar it daldir, Çommalar adam daldir.
(Tomzak, Togusman)

* Duyurmadan yatar, bildirmeden yakalar.
(Kapan)

* Eğricesinden tuttuğum, ağzına derman attığım.
(Demlik)

* El ile ekerler, dil ile biçerler.
(Hat, yazı)

* Sabahleyin dört ayak, Öğleyin iki ayak, Akşamleyin üç ayak.
(insanın çocukluk, olgunluk ve yaşlılığı)

* Es etti, es etti, birden çirkin ses etti.
(Tüfek)

* Kat kat katlama, Katlamadan atlama.
(Kur'an-ı Kerim)

* Kıymetli kaleme kıldan selam.
(Göz, kirpik)

* Kan başlı, kan ayaklı, Üç başlı, on ayaklı.
(Sığır, gölgesi ve onu sağan kadın)

* Kardan ak, kandan kırmızı.
(İğde)

* Kara oğlan atlanınca, Herkesin gözü ondadır.
(Yemek hazırlanan kazan)

* Kara evin altını kızıl öküz yalayıp durur.
(Yemekpişen kazan ile altında yanan ateş)

* Karadır karga değildir, Kanatlıdır kuş değildir, Isırır köpek değildir, Çömelir insan değildir.
(Gübre böceği, fışkı böceği)

* Garaja gol içinde san yağlık yılpıldar.
(Çelpek)

* Garaja oğlan hoz oynar, gış oynamaz, yaz oynar.
(Tomzak, Togusman)

* Garaja oğlan oynadı, yüreğim kuwwatlandı.
(Bukja)
(Gazan)

* Garankı öyde garnı yarık
gart yatır.

* Garankı öyde gaplan gürlar.
(Değirmen)

* Garankı öyüfi içinde gara zümbül oynayar.
(Büre)

* Garankı öyde bili bağlı gul yatır.
(Subse)

* Garrı düyam çöküp otur, garın yağın döküp otur.
(Jıkır)

* Gel diysem gelmez, gelme diysem geler.
(Dodaklar)

* Gelmesem çagıryarlar, gelsem gaçyarlar. (Yağın)

* Gış erar, yaz donar.
(Şoryer)

* Gizil sığır agnadı, ol yere ot bitmedi.
(Ot)

* Gider-gider ızı yok, dayanmağa dızı yok.
(Yel)

* Gije boğaz, gündiz gısır.
(Yorgan)

* Karaca kol içinde san mendil ışıldar.
(Yufka)

* Karaca oğlan koz oynar, Kış oynamaz, yaz oynar.
(Gübre böceği, fışkı böceği)

* Karaca oğlan oynadı, Yüreğim kuvvetlendi
(Kazan)

* Karanlık evde karnı yarık ihtiyar yatar.
(Bohça)

* Karanlık evde kaplan gürler.
(Değirmen)

* Karanlık evin içinde kara sümbül oynar.
(Pire)

* Karanlık evde beli bağlı kul ya-tar.
(Süpürge)

* Yaşlı devem çöküp oturur, kamının yağını döküp oturur.
(Patika)

* Gel desem gelmez, gelme desem gelir.
(Dudaklar)

* Gelmesem çağnırlar, Gelsem kaçarlar.
(Yağmur)

* Kışın erir, yazın donar. (Tuz sahrası, tuzlu toprak)

* Kail sığır yuvarlandı, Orada ot bitmedi.
(Ateş)

* Gider gider izi olmaz, Dayanmaya takati olmaz.
(Yel)

* Gece hamile, gündüz kısır.
(Yorgan)

Gök atım guya batdı, gulakları üstüne galkdı.
(Gaşık börek) Gök düwünçege düwüp, gö-ge salam ibredim.
(Tüsse)

Gözün bile görmeli, Gözün bile gezmeli, Ne janı bar, ne dili, özünden anlamalı.
(Hat)

Gurı yap içinde gulan gıgır-
yar.
(Gargı tüydük) Gündiz öli, gije diri.

(Yarganat) Gür gamışa gür gamış, Hatarda duran gamış. Gür gamışın içinde, Altın saplı bir gamış.

(Orta barmak) Hin ağzı töngelek.
(Sırga)

Hekkel-hekkel ayaklı,
segsen dürli tayaklı. (Kirpi)
İçi gar, astı boragan.
(Elek, Un)

İki yiğit bileydur, ayağı yere degmeydur.
(Terezi)

İki uç, iki halka, ortasında mıhı bar.
(Gayçı)

İki enanın on oglı bar, hemmesinin adı bir.
(Barmak)

İki agaçdan kellesi, başı altmış jıgalı.
(Yün darak)

* Gök atım kuyuya battı, Kulakları üstüne kalktı.
(Kaşıkbörek)

* Gök paketi bağlayıp göğe selam gönderdim.
(Duman)

* Gözün ile görmeli, Gözün ile gezmeli, Ne canı var, ne dili, Özünden anlamalı.
(Yazı)

* Kuru hendek içinde kulan (: ya-ban eşeği) bağırır.
(Kargı düdük)

* Gündüz ölü, gece diri.
(Yarasa)

* Gür kamışa gür kamış, Sırada duran kamış, Gür kamışın içinde,
Altın saplı bir kamış.
(Orta parmak)

* İn ağzında tekerlek.
(Küpe)

* Hekkel-hekkel ayaklı, Seksen türlü değnekli.
(Kirpi)

* İçi kar, altı boran.
(Elek, un)

* İki yiğit birliktedir, Ayağı yere değmiyor,
(Terazi)

* İki uç, iki halka, Ortasında mıhı var.
(Makas)

* İki annenin on oğlu var, Hepsinin adı bir.
(Parmaklar)

* İki ağaçtan kellesi, Başı altmış perçemli.
(Yün tarağı)

* İkidir atası, on ikidir balası, üç yüz aitmiş uyası.
(Bir yıl)

* İl yatsa-da, Esengeldi yatmaz.
(Malların şahı)

* İn güyçlülerin güyçlüsinden hökümi güyçli.
(Çağa)

* İşigimin düybünde bili bağlı gurtga otır.
(Sübse)

* İymage heserlije, on bir gatlı donluja.
(Soğan)

* Janı barda, gani yok.
(Kebelek)

* Keltejik boylı, gırmızı donlı.
(Gizil burç)

* Kırk gısrak bir guyudan suw içer.
(Uk)

* Kırk günlük ömri bar, dört uka emri bar.
(Gurçuk)

* Kölegesiz gol aşar.
(Ses)

* Kürreli eşek oba gezer.
(Sokı)

* Matal matdık yolda yatdık.
(Sıgrın tezeği)

* Matal-matal mal eke, Guyrujagı ala eke. Tuman ala tüysı bar, Guyrugında meni bar.
(Atyalman)

* Mundan urdum gılıjı, arapda şahlar ujı.
(Yıldırım)

* İkidir atası, on ikidir balası, Üç yüz altmıştır kızkardeşi.
(Biryıl)

* Herkes yatsa da 'Esengeldi'yat-maz.
(Hayvanların boynuzu)

* En güçlülerin güçlüsünden bile hükmü güçlü.
(Çocuk)

* Eşiğimin dibinde beli bağlı ko-cakarı oturur.
(Süpürge)

* Yemeye tatlıcı, on bir katlı don-luca.
(Soğan)

* Canı var da kanı yok.
(Kelebek)

* Kısacık boylu, kırmızı donlu.
(Kırmızı biber)

* Kırk kısrak bir kuyudan su içer.
(Uk)

* Kırk günlük ömrü var, Dört ağaca emri var.
(Tırtıl)

* Gölgesiz yol aşar.
(Ses)

* Sıpalı eşek oba gezer. (Soku, havan)

* Matal mattık yolda yattık
(Sığır tezeği)

* Matal matal maliki, Kuyrucağı ala iki, Duman alacası yüzü var, Kuyruğunda beni var.
(Bir çeşit fare)

* Burdan vurdum kılıcı, Arap'ta şakladı ucu.
(Yıldırım)

Ne ağzı bar, ne burnı, gepleşer adam bilen.
(Hat, kitap) Öyden ulı, topukdan kiçi, ötden ajı, süytden süyji.
(Hoz)

Patışadan hökümli, hemme gülden yakımlı.
(Çağa)

Pessejik dağdan gar yağar.
(Elek, Un)

Sümme siner, süydi damar, gır at gaçar, boz at kowar.
(Sapaklı inne)

Tabakda bolmaz, gazanda bişmez,
ondan datmadık, adam hem bolmaz.
(Ene süydi)

Tap etdi, tabağımın düybi gaçdı.

(Sıgnn tezeği)

Telpekli oğlan yeri böwsdi.
(Kömelek)

Tes-tegelek gizil daş, jümle alem ondan hoş.
(Gün)

Tur güjügim, öye aylanıp yat güjügim.
(Urgan)

Uzın-uzın ulafa, Ujı menin golumda, Sandırgalı sarı altın, Sapı menin golumda.
(Tamdıra)

Üyrmez, dişlemez, Öye adam goybermez.
(Gulp)

Yakası bar, yanı yok.
(Köpün)

* Ne ağzı var, ne bumu, Konuşur adam ile.
(Yazı, kitap)

* Evden büyük, topuktan küçük, ödden acı, sütten tatlı.
(Ceviz)

* Padişahtan hükümlü, Her gülden etkili.
(Çocuk)

* Alçacık dağdan kar yağar.
(Elek, un)

* Süt bezine siner, sütü damlar, Kır at kaçar, boz at kovar.
(Iplikli iğne)

* Tabakta olmaz, kazanda piş-mez,
Bundan tatmayan insan olmaz.
(Ana sütü)

* Tap etti, tabağımın dibi çıktı.
(Sığır tezeği)

* Kalpaklı oğlan yeri deldi.
(Mantar)

* Testekerlek kızıl taş, Cümle alem ondan hoş.
(Güneş)

* Kalk gücüğüm, eve dönüp yat gücüğüm.

Kalk

Kalk gücüğüm, ev KOKalk gücüğüm, ev
OKalk gücüğüm, ev KOKalk gücüğüm, ev KOKalk gücüğüm KOKalk gücüğüm, eve
OKalk gücüğüm, eve
OKalk
KOKalk gücüğüm, eve dön OKalk

* Yalama gayan yüzünde, Yağır atın ızı bar.
(Göbek)

* Yalt etdi, yapı aşdı.
(Paki)

* Yastığımın aşağı yartı ep-mek.
(Ay)

* Yatak dolı yün düşek, men almağa düşek yok.
(Ümür)

* Yaş başında orak yalı, orta yaşda çörek yalı.
(Ay)

* Yedi deşikli gıl yumak.
(Kelle)

* Yer üstünde yağlı yüp.
(Yılan)

* Yer astında yağlı çıbık.
(Yılan)

* Yer astında yağlı yumak.
(Sıçan)

* Yer astında altın gazık.
(Kaşir)

* Yeri ak, tohumı gara, el bilen ekerler, dil bilen orarlar.
(Hat, Yazım)

* Yerden çıkan peşana, peşi menzar işana.
(Kömelek)

* Yılt etdı, yılga girdi.
(Manka)

* Yörar-yörar ızı yok, Dayanmağa dızı yok, Öyermage oglı yok, Çıkarmağa gizi yok.
(Tüvveley)

* Yalama kayanın yüzünde, Yaralı atın izi var.
(Göbek)

* Yalt etti, hendeği aştı.
(Ustura)

* Yastığımın altı yarım ekmek.
(Ay)

* Yatak dolu yün döşek, Benim almam için döşek yok.
(Duman)

* Genç yaşında orak gibi, Orta yaşında çörek gibi
(Ay)

* Yedi delikli kıl yumak.
(Kafa)

* Yer üstünde yağlı ip.
(Yılan)

* Yer altında yağlı çubuk.
(Yılan)

* Yer altında yağlı yumak.
(Fare)

* Yer altında altın kazık.
(Havuç)

* Toprağı ak, tohumu kara, El ile ekerler,
Dil ile biçerler.
(Hat, yazı)

* Yerden çıkan alın, Sarığı benzer "İşan"a\
(Manlar)

* Yılt etti, yılkıya girdi.
(Yılkı nezlesi, hıçkınk)

* Yürür yürür izi olmaz, Dayanmaya dizi olmaz, Evermeye oğlu olmaz, Gelin etmeye kızı olmaz.
(Girdap, hortum)

Kaynakça
Kitap: KAFKASYA OĞUZLARI VEYA TÜRKMENLERİ
Yazar: Sapar Kurenov, Ali Duymaz
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir