Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Coğrafi Duruma Göre İsimlendirilen Doğu Anadolu Köyleri

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Coğrafi Duruma Göre İsimlendirilen Doğu Anadolu Köyleri

Mesajgönderen TurkmenCopur » 20 Ara 2010, 04:21

COĞRAFİ DURUMA GÖRE İSİMLENDİRİLEN KÖYLER:

Atalarımız köy isimleri almakta gayet şuurlu idiler. Yukarıda saydığımız şıklara dayanarak köy adı verdikleri gibi, yerleştikleri arazinin durumuna, mevkiine göre de isim alırlardı. Şimdi böyle köyleri de sırası ile görelim.

Yalmzağaç (Kağızman - Kars), Kuruağaç (Tuzluca - Kars), iriağaç (Yazıhan - Malatya), Gökağaç (Arguvan - Malatya), Tekağaç (Nusaybin - Mardin), Karameşe (Muş), Karameşe (Varto-Muş), Ağcere (Akçakale - Urfa), (Azeriler, ceylana, 'ceran veya ceren' derler. Buradaki Ağcere, Ağceren'in değişmiş şekli olabilir. Öyle ise, beyaz ceylan demektir), Ak-mescit (Urfa), Akçahisar (Urfa), Ağcalar (Pasinler - 'Erzurum), Ağcakoca (Tekman - Erzurum), Ağadeve (Kars, Ak deveye benzetilen bir arazi parçasının adı, köy adı olmuş). Akom (Yeni adı: Ak-dere, Kom, ağıl demektir.) (Kars), Ağcalar (Akçalar) (Arpaçay - Kars), Akçam (Kağızman), Karaağıl Bucağı (Bulanık - Muş), Akbaba (Darende - Totem adı da olması muhtemel), Akdağ (Akyazı-Erzurum), Akçadağ kazası (Malatya), Akseki (İspir -Erzurum), Akseki (Sivrice - Elazığ). «Seki», basamak, yüksekçe bir yer demektir. Bu isimde Antalya'nın bir kazası vardır. Arazi beyaz basamaklar halinde olursa bu isim verilir.

Yörükler içinde bulunduğu durumu takdir edemeyip, hayaller peşinde koşanlar için şöyle söylerler:

«Oturduğumuz yer ahır sekisi, çağırdığımız türkü İstanbul türküsü». Anadolu'nun birçok köyünde evler iki katlı yapılır, altta hayvanlar, üstte (ahır sekisinde) insanlar barınır.

Bahçeköy (Yaygın - Muş), Bostankaya (Malazgirt-Muş), Bahçe (Malazgirt), Ulubağ (Urfa), Bağlıca (Bozova-Urfa), Bahçecik (Hilvan- Urfa), Bahçecik (Oltu - Erzurum), Bahçeli kışla (Oltu), Bahçecik (Tuzluca - Kars), Bahçelimeydan (Tuzluca-Kars), Bağköy (Akçadağ - Malatya), Bostancık (Arapkir), Bahçedam (Hekimhan), Bostankent (Mercimekkale-Muş), Bakirli (Pertek - Tunceli), Bardakçı (Üçdam - Pülümür - Tunceli), Borluk (Kars). Üzümlük, bağlık yerlere, Göktürklerin «bor-luk» adını verdiklerini daha önce belirtmiştik.
Çalkıran (Tunceli), Çatak (Oltu), Çatak (Tekman), Çatak (Digor), Çatak (Sarıkamış), Büyükçatak, Küçükçatak (Susuz-Kars), Aşağıçatak, Yukarı-çatak (Bozova-Urfa), Aşağıçatak (Hüvan- Urfa), Çevirme (Tekman), Çevirme (Akçadağ). Engücek (Yeni adı: Karataş) (ispir).

Gözene (Yeşilyurt-Pötürge), Gözeler (Ovacık -Tunceli), Köze (Yeni adı: Üçağıl) (Midyat - Mardin), Gözelek (Siverek), Gözeli (Viranşehir). Doğu Anadolu'nun diğer vilayetlerinde de bu isimde (bir nevi pınarı ifade eder) epeyce köy vardır. Gülveren (Diyadin), Iran hududunda. Yanından Sarısu nehri akar. Güngörmez (İğdır), Gürün (Nusaybin - Mardin). Bu isimde de bir kazamız var.

Karakale (Yeni adı: Yukarıkarakale) (Pasinler), Tortumkale (Tortum), Bozkale (Kars), Ağaç-kale (Akçakale) (Arpaçay), Karakale (Arpaçay), Karakale (Çüdır), Kalecik (Göle), Aşağıkızılkale, Yukarıkızılkale (Karayazı - Erzurum), Başkale (Nar-man - Erzurum), Boğakale (Narman - Erzurum), Samikale (Narman), Toprakkale (Oltu - Erzurum), Narmankale (Yeni adı: Unlükaya) (Oltu), Kaledibi(Olur-Erzurum), Ortakale (Selim - Kars), Karakale (Susuz-Kars), Kaleköy (Kale-Malatya), Kale-başı (Sarıkamış), Yeşilkale (Hekimhan), Kale (Kalecik) (Nusaybin - Mardin), Ulukale (Akçapınar-Çemişgezek), Karakale (Hanak - Kars), Akçakale
(Kağızman), Karakale (Kağızman), Köketkarakale(Kağızman), Ortakale (Sarıkamış), Akçakale (Selim), Karakale (Selim), Kalacık (Kalecik) (Hozat-Tunceli), Kaleköy (Mazgirt - Tunceli), Kızılkale(Mazgirt), Başkalecik (Dağyolu - Pülümür), Kızıl-burç (Payamh - Urfa), Kızılkuyu (Urfa); Kırmızı küü toprağı olan arazide kurulan köyler bu ismi alırlar. Kümekavak (Akçadağ - Malatya), Kavakköy(Darende), Kavaktepe (Mazgirt), Kengerli (Urfa). Marul gibi soyulup, göbeği yenen dikenli bir bitkinin adına «kenger» denir. (Yörük ve Türkmenler tarafından) Burada çok yetiştiği anlaşılıyor. Kepez(Akçadağ). Tepelik yerlere bu isim verilir. Galiba Türkmen kadın başlıkları da bu adı alır. Kevenk(Yeni adı: Nişantaşı) (Akşar-Şenkaya). Kevenk de bir nevi sebze bitkisidir. Kozluca (Ovacık), Kozluca (Digor), Kozluca (Kağızman), Akkoz (Sarıkamış), Kozluk (Kale - Malatya), Yukarıkozluca (Akçadağ), Kozluk (Pötürge), Kozluca (Hozat). «Koz» ceviz demektir.

Karamağara (Akçadağ), Kızılmağara (Kulun-cak- Darende), Akmağara (Hekimhan), Mağaracık (Çamhdere-Urfa), Kırkmağara (Urfa), Mağaracık (Yeni adı: Överler) (Urfa), Akmağara (Kanlıav-şar - Bozova).
Balpayam (Pülümür-TunceU), Payamlı (Urfa). Badem manasına gelir. Denizli'nin bir kazasının adı da «Acıpayam»'dır. Akpınar (ispir), tncesu (ispir), Gölyurt (ispir), Güneysu (İspir), Karasu (Karayazı), Kırgındere (Karayazı), Turnagöl (Karayazı), Karapınar (Narman - Erzurum), Oludere (Olur-Erzurum), Gölciğez (Pasinler), Pusudere (Pasinler), Soğuksu (Çobandede - Pasinler), Göllet (Şenkaya), Dengiz (Tekman), incesu (Tekman), Karapınar (Tekman), Körsu (Tekman), Turnagöl (Gökoğlan-Tekman), Gökdere (Şenyurt - Tortum), Subatan (Kars), Arpaçay kazası (Kars), Akbulak (Akyaka-Arpaçay), Harabesusuz (Yeni adı: Saklıca) (Digor), B. Altınbulak (Göle), Harabealtınbulak (Yeni adı: K. Altınbulak) (Göle), Bulakbaşı (Taşburun-Iğdır), Akçay (Kağızman), Derindere (Emirbey, Posof-Kars), Handere (Sarıkamış), Karapınar (Sarıkamış), Altınbulak (Sarıkamış), Akpınar (Selim), Kırkpınar (Selim), Koşapınar (Selim), Gölbaşı (Su-suz-Kars), İncesu (Susuz), Incilipınar (Susuz), Karapınar (Susuz), Kırpınar (Susuz), Karabulak (Tuzluca), Ombulak (Tuzluca), Kumbulak (Tuzluca), Soğukbulak (Tuzluca), Gülbulak (Diyadin - Ağrı), Yassıbulak (Tuzluca), İncesu (Tuzluca), Kırkbulak (Tuzluca),, Sarıbulak (Tuzluca), Gölpınar (Malatya), Suluköy (Malatya), Balıkderesi (Malatya), Hatun-suyu (Malatya), Mısırdere (Yazıhan - Malatya), Gül-pınar (Akçadağ), Karanlıkdere (Akçadağ), Karapınar (Akçadağ), Keklikpınarı (Akçadağ), Kırkpınar (Akçadağ), Kotangölü (Akçadağ), Kaynak (Kürecik - Malatya), Yenipınar (Malatya), Irmaklar (Darende), Kurudere (Darende), Y. Ulupınar (Balaban - Malatya), Çayköy (Darende), Kaynarca (Darende), Kapıdere (Doğanşehir), Polatderesi (Doğanşehir), Karanlıkdere (Doğanşehir), Akpınar (Hekimhan), Çanakpınar (Hekimhan), Dereköy (Hekimhan), Karadere (Hekimhan), Kozdere (Hekimhan), Karapınar (Hekimhan), Taşoluk (Hekimhan), Tekederesi (Pötürge), Cevizpınarı (Mardin), Göllü (Mardin), Aşağıdere (Cizre - Mardin), Akçay (Derik-Mardin), Göllü (Ömerli-Mardin), Suluk (Muş),Akpınar (Muş), Gölköy (Muş), Kazgöl (Malazgirt), Karapungal (Varto - Muş), Akpınar (Hozat - Tunceli), Kardere (Yeni adı: Sülüntaş) (Mazgirt), Halit-pınar (Karaoğlan - Ovacık), Eğripınar (Yeşilyazı-Ovacık), Dereli (Pertek), Ulupınar (Pertek), Koçpı-nar (Pertek), Dereköy (Pülümür), Akpınar (Urfa), Gölpınar (Urfa), Kırkpınar (Urfa), Kızılpınar (Urfa), Karapınar (Bozova), Karapınar (Hilvan), Uç-pınar (Suruç).

Uzuntarla (Sütlüce-Tunceli).
Topsöğüt (Malatya), Söğüt (Malatya), Söğüt (Doğanşehir), Söğüt (Hekimhan), Söğütlü (Selim), Söğütlü (Tuzluca), Söğütlü (Bulanık), Söğütlü (Ovacık), Söğütlü (Bozova), Ovacık (Hüvan), Ovacık (Erzurum).
Tahtalı (Hekimhan), Timar (Pasinler), Küçükzaim (Yeni adı: Harmanlı) (Susuz), Büyükzaim (Yeni adı: Yolboyu), (Susuz).

Binlerce köy adından tesbit edebildiklerimiz bunlardır. Bu kadarı bile gösteriyor ki, Doğu Anadolu, Türkistan kadar, Azerbaycan kadar ve Türkiye'nin diğer herhangi bir bölgesi kadar Türktür. Oradaki köyleri Türk uruklarının çeşitli oymakları kurmuş ve Türk töre ve geleneğine göre isimlendirmişlerdir. Kem gözler, gayrı ilmi iddialar, bu vesikalar önünde tesirsiz kalmağa mahkumdur.

Kaynakça
Kitap: Doğu Anadolu Türklüğü
Yazar: Mehmet Eröz
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 3 misafir