Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Eski Türk Ünvanlari İle İlgili Doğu Anadolu Köyleri

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Eski Türk Ünvanlari İle İlgili Doğu Anadolu Köyleri

Mesajgönderen TurkmenCopur » 20 Ara 2010, 04:20

ESKİ TÜRK UNVANLARINI, YERLEŞME ve AKRABALIK KELİMELERİNİ İSİM OLARAK ALAN KÖYLER:

Yukarıdan beri verdiğimiz köy adlan bu ve bundan sonraki köy isimleri, Doğu Anadolu'daki bütün köylerin isimleri değildir. Elbette, bunlar bizim tesbit edebilip, bütün hakkında fikir verebilmek maksadı ile aldığımız örneklerdir. Tamamı uzun bir kitap tutar. Örnekleme usulü ile yaptığımız bu kısa incelemede, bir fikir verebildiğimizi, verebileceğimizi sanıyorum. Şimdi gene aynı usülle, köylerin isimlerini sıralayalım. Bu bahiste pek fazla açıklama yapmıyacağımızı, buna lüzum olmadığım da belirtelim.

Şahnahan (Malatya), Alhanuşağı (Malatya), Hanuşağı (Ovacık - Tunceli), Alhan (Mazgirt - Tunceli), Seyithan (Sütlüce - Tunceli), Hancığaz (Urfa), Ağızhan (Urfa), ilhan (Urfa), Uluhan (Urfa), Han-oğlu (Malazgirt - Muş), Okçuhan (Malazgirt - Muş), Hasunhan (Yeni adı: Tatlıca) (Malazgirt), Oğuz-han (Malazgirt), İshanlar (Yeni adı: Altınbaşak) (Viranşehir - Urfa), Ağaçhan (Çermik - Diyarbakır), Hanköy (Yeni adı: Hankendi) Bucağı (Elazığ), Emirhan (Baskil - Elazığ), Hanibrahimşah (Yeni adı: Esenkent) (Elazığ), Hanköy (Muradiye - Van), Kağam (Yeni adı: Erkeçli. Kağan'ın bozulmuş şekli olsa gerektir.) (Patnos - Ağrı), Eskibeyrehatun (Çıldır-Kars), Yenibeyrehatun (Çıldır), Şahverdi (Ovacık - Tunceli), Şahvelet (Yeni adı: Oğuloba) (Diyadin - Ağrı), Şahverdiyan (Yeni adı: Örtülü) (Lice - Diyarbakır), Şahverdi (Refahiye - Erzincan), Tarham (Yeni adı: Bayramlı, «Tarhan» kelimesinin biraz değişmiş şekli olacak) (Eruh - Siirt). Malatya'ya bağlı Hekimhan kazası da aynı şekilde yukarıdaki köyler gibi, «Han» ünvanı ile meydana getirilmiştir. Urfa, Siverek'te Ağaçhanlı ve Kelehanlı'ların varlığından, daha önlerde bahsetmiştik.

Bozağa karaderbendi (Pülümür - Tunceli), Dağ-bek (Pülümür), Beyburcu (Halfeti - Urfa), Bekçeri (Siverek-Urfa), Hacıbey (Çemişgezek- Tunceli) Beylermezraası (Mazgirt - Tunceli), Ağabey (Tuzluca-Kars), Atabey (Malatya), Karabey (Muş), Muradibey (Yeni adı: Yazbaşı) (Bulanık - Muş).

Elaldı (Tercan - Erzincan). Eski Türk içtimai teşkilatına ait bir kelime olan «El-il» sözü ile meydana getirilmiş bir köy adıdır. Boylu (Şirvan - Siirt). Türk içtimai teşkilatındaki «boy» kelimesinden, yapılmış bir köy adıdır. Boyçapkın (Malazgirt - Muş). Aynı «boy» kelimesini taşıyan bir köy adıdır.

Mollababa (Korkut - Muş). Bacıoğlu (Arpaçay-Kars), Dengizbacı (Nenizbacı demek olduğu bellidir. Türkçeden başka dil konuştuğu zannedilen köyün halkı, Dengizbacı diye telaffuz eder. Türkçeleştirdiklerini sananlar, bu kelimeyi «Yaslıca» haline getirmişler.) (Bozova - Urfa). Bu köy halkının, Yozgat tarafından gelen Çapanoğulları soyuna mensup oldukları söylenir.

Balaban (Kale - Malatya), Balan (Yeni adı: Yüceköy) (Gercüş - Mardin), Balan (Yeni adı: Geçityaka) (Pertek - Tunceli), Alabala (Yeni adı: Açıkyazı) Ardahan, Köllükbalaban (Suruç-Urfa). Balan (Yeni adı: Gökçe) (Elazığ), Dedegül (Ardahan). Beyşehir Gölü ile Eğridir Gölü arasında uzanan Anamas dağları üzerinde bir «Dedegül Dağı» vardır ve Yörükler yaylamaya çıkar. Dedeköy (Kale - Malatya), Dedeköy (Akçadağ - Malatya), Dede-bağ (Mazgirt - Tunceli), Dedeler (Yeni adı: Taşdi-bek) (Arapkir - Malatya), Dedeköy (Viranşehir - Urfa), Edegül (Ardahan). Hatırımızda kaldığına göre, bazı Türkmen oymakları, hala yerine «ede» kelimesini kullanırlar ve bu köyün adı da bununla ilgili olmalıdır..

Alican (Muş), Alican (Yazıhan - Malatya), Yukarıalican (İğdır), Canderviş (Tuzluca - Kars), Emince (Aralık - Kars), Hasancan (Digor - Kars), Kasımcan (Iğdır), Azeri Türkleri «can» sözünü çok kullanırlar. Anamas dağlarında yaylayıp, Serik'te (Antalya) kışlayan Karakoyunlu Yörükleri, şahıs isimlerini «Alice, Hasanca, Velice, Yusufca» şeklinde söylerler. Meşhur denizcimiz Turgut Reis'e, «Turgutça» denildiğini tarihi kaynaklardan biliyoruz. Demek ki Turgut Reis, Muğla'nın Yatağan kasabasına bağlı bir köyde doğmuş bir Yörük çocuğu idi ve isimleri «ce»li, «ca»lı söyleyen oymaklara mensuptu. Doğu Anadolu'nun yukarıda adlarını verdiğimiz köyleri de bu geleneğe sahip oymaklar tarafından kurulmuş olmalıdır.

Ağılyazı (Darende - Malatya), «Ağıl», koyunların barınağıdır, etrafı çitlerle çevrili bir yerdir. Kazak Türklerinin «oba», «kışla», «köy» kelimesi yerine kuüandıkları «Aul - Avul»'un bozulmuş şekli olabilir. Türkmen ve Yörükler, düz ovaya «yazı» derler. Akyazı (Yazıhan - Malatya), Açıkyazı (Urfa), Kon-duravul (Yeni adı: Altmemük) (Hanak), Karayazı kazası (Erzurum), Kadıkışlak (İğdır), Kayakışlak (Tuzluca - Kars), Yazıhan Bucağı (Malatya), Bahçelikışla (Oltu - Erzurum), Timurkışla (Şenkaya -Erzurum), Halıkışlak (Digor - Kars), Kışla (Arguvan - Malatya), Kışlakom (Muş), Boybeğikomu (Yeni adı: Boybeği) (Erzincan), Yenikonak (Ovacık -Tunceli), Konaklar (Pertek - Tunceli), Obaköy (İğdır), Cezve obası (Yeni adı: Çömlekoba) (Doğanşehir - Malatya), Göroobası (Doğanşehir-Malatya), Şatır obası (Doğanşehir), Kurucaova (Doğanşehir), Çukuroymağı (Pötürge - Malatya), Aktuzla (Malazgirt-Muş), Yaylacık (Ardahan), Zöhrapyayla (Arpaçay), Yaylacık (Urfa), Dereyurt (Hekimhan - Malatya), Delihasanyurdu (Hekimhan - Malatya), Güzelyurt Bucağı (Hekimhan), Özyurt (Van), Yaman-yurt (Özalp-Van), Kocaözü Bucağı (Hekimhan), Yörükler, dağlar arasındaki düz, verimli ovacıklara «öz» adım verirler. Aktuzla (Malazgirt - Muş).

Kaynakça
Kitap: Doğu Anadolu Türklüğü
Yazar: Mehmet Eröz
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 2 misafir