Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Doğu Anadolu Köy Adları

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Doğu Anadolu Köy Adları

Mesajgönderen TurkmenCopur » 20 Ara 2010, 03:53

DOĞU ANADOLU KÖY ADLARI

Atalarımız Orta Asya ve Azerbaycan'dan kopup gelerek Anadolu'yu taşı ve toprağı ile Türkleştirirken, ırmak, dere, dağ, köy ve kent isimlerini de Türk geleneğine göre koymayı veya değiştirmeyi ihmal etmediler. Kendi ulus, uruk, boy ve oymak isimlerine, yahut Orta Asya veya Azerbaycan'daki bir yer adına, veya totem adı olarak hafızalarda silik şekilde yaşıyan bir isme, yerleştikleri arazinin şekline veya yerleşme esnasındaki herhangi bir hadiseye göre yer adlarım koydular. Bu şuura karşılık biz köy ve kent isimleri hususunda adeta şuursuzluk gösteriyor, onları rastgele değiştiriyoruz. Yabancı asıllı olan ve atalarımız tarafından değiştirilmemiş olan köy ve kent isimlerinin değiştirilmesi çok yerinde bir harekettir. Fakat bu arada binlerce Türk köy ve kent adı, Türk etnolojisinden, etnografyasından ve tarihinden habersiz idarecilerin keyfi tasarrufları ile kurban edilmektedir. Mesela Burdur'da «Oğuzhan» köyünün adı «Bucak» olarak değiştirilmiştir. Tefenni'ye bağlı «Yüregir»'in adı, «Yeşilköy» yapılmıştır, idarecilerimiz «Yüregir» ismini yabancı asıllı sanıp, onu «Yeşilköy»'e çevirmişler, bilmemişler ki «Yüregir» yirmi dört Oğuz boyundan birinin adıdır. Bu değişiklikle ata yadigarı köyü yeşertmiyor, karartıyoruz. Burdur Gölhisar'ına bağlı «Bayındır» köyünün adı da değiştirilmiştir. Bayındır da yirmi dört Oğuz boyundan birinin adıdır. İzmir'de bir kazamızın ve birçok köyümüzün ismidir. Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan Bey, «Bayındır» boyuna mensuptur. Tarsus'a bağlı «Manas» köyünün adı da «Beylice» olarak değiştirilmiştir. Anlaşılan onu da yabancı asıllı zannettiler. Halbuki Kırgız Türklerinin «Manas» adında bir kahramanları vardır ve ona izafe edilen destana «Manas Destanı» denir. Ayrıca Toroslar'da, Akseki - Hadim arasında bir «Mannas Yaylası» gördük ki, Yörükler yazın gelip yaylıyordu.

Aynı zihniyet, İstanbul'da «Tarabya, Florya, ragos, Pendik» dururken, «Sağmalcılar» ve «Taşlı-tarla» ile aklını bozmuş ve onları «Bayrampaşa» ve «Gaziosmanpaşa»'ya çevirmiştir. «Sağmalcılar» öz-türkçe bir kelimedir ve «sağmal» denen, doğurmuş ve süt veren inek, koyun, keçi besleyen bir oymağı ifade eden, göçebe geleneğine uygun bir isimdir. Böyle güzel bir isim kurban edilmiştir. «Bayrampaşa» ismini «Samatya»'nın yerine almak lazımdır. Samatya, «Kocamustafapaşa» yapıldı. Bu yeni isim, eskiden beri var olan yukarıdaki «Kocamustafapaşa» ile karışıyor ve bu yüzden «Samatya» gene söyleniyor.

Bu sakat tutumdan üzülen bir yazar, tarihi bir köy adının değiştirilmesini şöyle anlatıyor:

«... İçel'in Mut ilçesinden bir örnek vermek isterim, İlçenin batı kısmında Göksu kıyısında bir köy vardır. Köyün adı yedi asırdır Hocenti "Hocantı" olarak kayıtlıdır. Kurul, Hocenti ismini, bir Ermeni veya Rum ismi sanmış olacak ki köyün adım "Derinçay" olarak değiştirmiş. Şimdi, Türkiye'nin dört bucağında işlene gelmiş binlerce yanlışlıktan bir tekini tarih gerçeğine dayanarak açıklayalım. Hocenti ismi Karamanoğullarının içil topraklarındaki akraba beylerinden biri olan "Hocenti" bey'den gelir kendisi aynı köyde Göksu ırmağı üzerinde bir köprü, bu köprü yakınında bir türbe, Mut - Karaman yolu üze-rinde Alahan'da bir zaviye kurmuştur. Kendisi kadar önemli bir kişi olan oğlu Osman Bey adına Mut ilçesindeki Lala Paşa Camii yanında altı köşeli örneği az görülen sitilde bir türbe inşa ettirilmiş ve kendi bu türbe içine defnedilmiştir. Mezar kitabesinde "766 yılı Zilkade ayının 11. günü olan Hocenti oğlu Osman Bey'i Allahu Taala Cennetin göbeğinde iskan etsin" yazılıdır. I. Hakkı Konyalı'nın verdiği bilgiye göre, Karamanoğlu Mehmet Bey (ikinci) Hocenti Bey'in Alahan'daki zaviyesine önemlice miktarda bir vakıf yapmıştır, işte böylesine önemli, adına türbe ve zaviye kurulan bir zatın ismi, tarih gerçeğine önem vermeyen bir kurulun elinde Ermenice sanılarak silinmiş ve Derinçay yapılmıştır. Umarız ki, bu uyarımız bundan sonra daha dikkatli olunmasına yardım eder.»

Batı Türkistan'daki bir şehrin adı «Hocend - Hucend»'dir. Yazarın ümidine biz de katılmak isterdik, fakat ilgililer böyle ikazları «Kös dinler gibi» dinliyor. Onbeş yıl önce, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü'nün çıkardığı «Reşit Rahmeti için» isimli armağan kitabında bu konuyu yazdığımız makalede ele almış, acı acı yakınmıştık. En ufak tesirini bile görmedik. Yalnız bir ara «Töre» Dergisinde gene bu konudan bahsetmiştik. Nasılsa, Bursa'nın «Keleş» kazasının Belediye Başkanından bir mektup aldık. Kasabalarının adım latince sanıyorlarmış, değiştirme kararı almışlar. Türkçe asıllı olduğuna dair vesika gösterebilirsek, değiştirmekten vazgeçeceklerini yazıyordu. Elimize geçen kaynaklardan bahsettik. Fatih devri kayıtlarında «Cemaat-ı Keleş»ten, yani Keleş Oymağı'ndan bahsedildiğini belirttik. İkna oldular mı bilmeyiz. Belki o da kurban edilir. İzmir Ödemiş'in nahiyesi «Keles»'in «Kiraz»'a çevrilişi gibi kirazlaşıp gider.

Kaynakça
Kitap: Doğu Anadolu Türklüğü
Yazar: Mehmet Eröz
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 2 misafir