Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Oğlan Çocuklarının Aşık Kemiği Oyunları

Burada Türk Tarihinin Çeşitli Dönemlerinden ve Çeşitli Konularından birlikte anlatılan konular bulabilirsiniz. Ayrıca Türk Kültürü hakkında da Konular bulabilirsiniz

Oğlan Çocuklarının Aşık Kemiği Oyunları

Mesajgönderen TurkmenCopur » 19 Ara 2010, 21:30

OĞLAN ÇOCUKLARININ AŞIK KEMİĞİ OYUNLARI

Koyunun «aşık kemiği» ile çocukların bir soy askercilik ve kale - savaş oyunları ile, büyüklerin fal ve zar tutmaları Türklere mahsustur.

Dede Korkut Kitabında «Altın aşık» oynayan beğler'-den bahsedilir. Yine «Meğer, Dirse Hanın oylancağı sonra üçte ordu uşağı aşık oynuyorlardı. Boğayı koyuverdiler oylancılara kaç dediler».

Resmi Ak Koyunlu tarihinde Kara amid (Diyarbakır) dan savaşa çıkan, Akkoyunlu Uzun Hasan'ın ordudaki mehter alayını durdurup deve üzerindeki kös adlı ulu davul üzerinde aşık atarak, (Savaşın sonu nice olacak diye fal baktığı) anlatılmaktadır.

Türk göçebeleri arasında da aşık kemiği ile fal açmak adeti vardır. Nogay folkloruna göre «Ediğe ve arkadaşları, Alp Kabardini takip edip etmemenin hangisinin hayırlı olacağını öğrenmek için davul üzerine aşık atar «Alçı düşerse Alp Kabardinin arkasından kovacağız diye and içtiler. Aşık alçı düştü».
Sayın Abdülkadir İnan, Semerkand'daki Özbek Türklerinden şu hikayeyi dinlediğini söyler.

Saybek Han Semerkant şehrini kuşatırken karargahını kurup Semerkanda kati hücuma hazırlanırken davul getirtti ve eline aşık alıp:

«Çek düşse ae Babırga Dağ düşse de Babırga Semerkantı men alsam Oma düssün davulga» Diye davul üzerine aşık attı.

İşte yalnız Türk uruğlarına mahsus olan bu aşık oyunlarını Kürmanç boylarında da yaygın olarak görmekteyiz.

Türk Kürmançların oynadıkları aşık oyunlarının adları şunlardır:

Ciz:


Aşıkla oynanan bir çizgi oyunudur. Çizginin ortasına sıra ile bir aşık koyulur, oyun oynayan her çocuk belli bir noktada çizilen bu aşığa «Dek» Türkçesi «Eneke» denilen bu aşıkla vurmaya çalışır. Vurduğu ve çizginin dışına çıkarabildiği her aşığı alır. Bu durum çizgideki bütün aşıklar bitinceye kadar devam eder.. (Gaziantep havalisinde Kürmanç ve Türkmenler aynı oyunu oynarlar. Yine özellikle çocukların bir oyunudur. Mahallede aralarında ilk okul talebesi iken oynadığım bu aşık oyununda daire şeklinde bir çizgi çizilir ve ortasına aşıklar yığılır, daha sonra da tunçdan yapılmış Eneke denilen aşık benzeri ile diğer aşıklara sıra ile herkes vurur. Bu vurma esnasında çıkan aşıklar alınırdı).

Bergevirk:

Bu oyunda, aşığın her yüzünün ayrı bir adı ve değeri vardır. Aşığın dik düz tarafına «Kera (eşek), dik-çukur tarafına «Diz» (Hırsız), yan Çukur tarafına «Mir» (Emir bey) yan Düz tarafına «Sof» (Safı) denilir. Bu oyunda aşıklar üst üste konur sıra ile Eneke denilen aşıkla bu yığılan aşıklara vurulmaya çalışılır. Atan şahıs eğer vurursa dekle diğer bozulan aşıkların durumuna bakar. Eğer Dek - Mir gelmişse, oyuncu ancak Sof gelen aşığı alır. Diğerlerini almak için, ikinci bir atış yapar. Oyun böyle sürer gider.

Kerşe: Develi yahut devheri (ağız çamurlu veya ağız topraklı) birer aşık oyunudur. Gaziantep çevresindeki Kürmanç ve Türkmenlerde «falını baktın» manasına «Aşık mı attın» tabiri çok yaygındır.

Kaynakça
Kitap: DOĞU AŞİRETLERİ VE EMPERYALİZM
Yazar: MAHMUT RİŞVANOĞLU
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Karışık Zaman-Dizinli ve Karışık Konular hakkında Türk Tarihi ve Kültürü Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir