Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Hu - Li - Hu Zamanı (M. Ö. 103 -101)

Burada Asya Hun İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Hu - Li - Hu Zamanı (M. Ö. 103 -101)

Mesajgönderen TurkmenCopur » 26 Ara 2010, 18:34

Hu - Li - Hu Zamanı (M. Ö. 103 -101)

Çocuk Han lakabı verilecek kadar küçük olduğu halde, çok olgun davranışlar sergilemişti ölen han. Pörsümeye yüz tutan Hunluluk dirilmiş, Çinlilerin ödünü koparmıştı. Ecelin erken yakalayışı Hunlar için kayıp sayılır Çin'e verilmiş bir mükafat. Dolayısıyla iki ülkede de uygun tesiri görüldü. Hunlular üzüldü, Çinlder sevindi. Yaşı icabı, yetişik bir varis bırakma imkanı olmayan Usi-lü'nün oğlu, bebek idi ve tahta getirilmesine imkan yoktu. Dolayısıyla, münasip birinin Hun tahtına geçmesi gerekliydi. Onun için, eski han İçisiye'nin kardeşi ve yeni ölen harun amcası Hu-li-hu yabgu olarak seçildi. Bazı Hunluların birazcık Çin sempatizanlığı görülüyordu, şimdi seçilen han tam bir Çin düşmanıdır. Esas itibariyle, aranan vasıfların başında gelen ne körü körüne düşmanlık, ne de böyle dostluktur. İtidal gerek, nerede nasıl davranılacağını bilmek gerektir.

İmparator Wu-ti'nin kafası devamlı, düşmanlarıyla meşguldü. Uzun saltanat dönemini zaferlerle sürdürmek, tarihe altın harflerle yazılacak bir ad bırakmak istiyordu. Meşhur bir at cinsinin Fergana da yetiştiğini duyup, onlara sahip olmak istemiş, alamamıştı. "Pis kokulu krala" bir prenses verdiği, daha sonra sefer düzenlediği halde elde edilen hiçbir şey yoktu. Hunlu Yabgu'nun öldürülmesi yolunda emeklerde boşa gitmişti. Hırsıyla çelişen kaderi onu adamakıllı sinir küpü yaptı. İmparator, yalçın kayalara çarpa çarpa akan deli çaylara dönmüştü. Devamlı, komşularına saldırmakla geçen ömrü sona yaklaşmış, hala uslanmak niyetinde değil. Fergana'ya ikinci defa saldıracak ve öncekinden çok iyi hazırlandı. Bazı vezirler ona, küçücük bir krallıkla oyalanacağına, Hunlar'a hücumu tavsiye ettiler.

Hunlanrın yeni Han'ı hiç mülayim biri sayılmaz, ne zaman, ne yapacağı bilinmez, onun için tedbir alınması lazımdı ve Çin Hudutları hayli tahkim edildi; her yan koruma altına alındı.
Hun Yabgusu Hu-li-hu'da uyumuyordu; imparatorun bütün hazırlığından haberdar olup, karşı tedbirler almada miskinlik göstermedi. Çin'in 180 bin kişilik ordusu en iyi biçimde silahlanmış, zafere odaklanmıştı. Aksiliklere meydan vermemek için "yedek olarak 100 bin öküz, 30 bin at ve 10 bin eşek alınmıştı. Bundan başka orduya kuşatma işlerinde tecrübeli ustalar ve aygırlara bakacak seyisler de..." hazırdı.

Bu, tam teşekküllü kalabalık ordu, şimdiye kadar Hım hakimiyeti alfanda bulunan Soğdiyana'yı ele geçirmeye gidecekti. Hu-li-hu en önemli organlarının kesileceğini bile bile bu muazzam Çin ordusuna göz yumamazdı. Çin'in Hunlar'a karşı aldığı tedbirler, neredeyse sınırlardan kuş uçurtmaz gibi görünüyor, kaleler, kuleler ve onları koruyanlar o kadar ince hesaplarla ve aşın masrafla tanzim edilmişlerdi ki, imparator bunlara güveniyordu. Sınırların bir Hun hücumuna maruz kalması halinde, verilecek ateş sinyalleriyle Çin kuvvetleri imdada koşacağı için, korkulacak bir şey mevzuu bahis değildi (!)

101. sene sonbaharı geldiğinde Hunlar coştu. Onların "Ta-Tam-Fu yolu ile Çin'e girmelerine ve bir çok zarar vermelerine, kadın erkek bir çok esir almalarına, kuleleri yıkmalarına" hiçbir kuvvet mani olamadı.

Çin, uzun emeklerle, bol masrafla kurduğu emniyet şeridinin, kulelerin, kalelerin vefasını göremedi, her şeyleri heba oldu. Zengin ganimetlerle dönen Hun ordularından biri, yetişen Çin ordusuna elindekileri bırakmak zorunda kalmıştı.

Hun orduları ertesi sene kışında tekrar saldırıya geçerek She-wu-hsiang-ch'eng'i kuşattılar. Fakat neticeyi almak nasip olmadı Yabgu Huli-hu aniden hastalanarak, öldü. Ordu başsız kaldı.

Kaynakça
Kitap: TANRININ ASKERLERİ
Yazar: NAZIM TEKTAŞ
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13983
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Asya Hun İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir

cron