Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Uzlar

Burada Türk Boyları ve Diğer Türk Devletleri hakkında konular bulabilirsiniz

Uzlar

Mesajgönderen TurkmenCopur » 22 Ara 2010, 18:17

Uzlar

X. yüzyıl Rus vakayinamelerinde 'Tork' ve 'Uz' boylarının adlan geçmektedir. Bunların kimlikleri konusunda bazı ufak tefek tartışmalar bulunsa da Oğuzlar olduğu kabul edilmektedir. Arap kaynaklarının Orta Asya kavimlerinden 'Türk' olarak söz etmeleri bir yere kadar anlaşılmaktadır. Ancak Rus vakayinamelerinde 'Tork' adının diğer Türk boylarından soyutlanmış biçimde Türkler'den bir kavimin adı olarak vurgulanması şaşırtıcıdır. Adı geçen bu boyun Göktürkler'in kalıntıları olduğunu ve Oğuzlar arasında yer alarak daha sonra batıya hareket ettiğini kabul etmek yanlış olmazdı. Torklar kadar Doğu Avrupa'da rol oynayan diğer bir kavim Uzlar olmuşlardır. Uz adı, Rus ve Doğu Avrupa kaynaklarında Oğuzlar için kullanılmıştı. Daha, Oğuz Yabgu Devleti'nin varlığını sürdürdüğü sırada Oğuzlar'ın Ural nehri kadar uzandıktan ve nehrin Hazar topraklarına bakan kıyısında çadırlar diktikleri bilinmektedir. Ancak Kıpçak göçleri sonucunda yurtlarını terk eden önemli bir Oğuz kitlesi hızla bu çadırlarını nehrin ötesine taşımaya başladılar. 1060 yılına dair Rus kayıtları Tork-Oğuz boylarının Ruslar'ın sınırlarına akınlar ettiğinden söz etmektedir.

Göçlerin ortaya çıkardığı tedirginlik karşısında kendi aralarındaki küçük hesaplaşmaları bir tarafa bırakan sınırdaki Rus knyazlıkları birleşerek Tork-Oğuz saldırılarını önlemeye çalışmışlardır. Her ne kadar Rus knyazlıklarının birleşik ordusu Tork-Oğuz saldırılarının önüne geçmeyi başarmışlarsa da, göçebeler arkalarındaki Kıpçaklar'la uğraşmaktansa daha zayıf buldukları Rus knyazlarıyla mücadele etmeyi tercih etmişlerdir. Bunun üzerine Rus steplerini hızla aşarak Dnyeper'in ötesine, buradan da Tuna boylarına gelen Tork-Oğuz birlikleri Macar topraklarına sokuldular. Ancak bazı Oğuz grupları Kıpçak idaresini kabul edek yurtlarında kaldıkları gibi, Torklar'ın da önemli bir kısmı Kiyev knyazına tabi olarak sınır kasabalarına dağıldılar Macar topraklarına gelen Uzlar burada güvenlik ve iaşe sıkıntısı nedeniyle fazla kalmadılar. 1064 yılında Uz birlikleri Tuna'nın öte yakasına geçip Bizans sınırlarından içeri daldılar. Bizans kaynaklarına göre, Tuna'yı aşan Uzlar'ın sayısı 60 bini buluyordu. Onların yanlarına ailelerini de aldıkları bilinmektedir. Uzlar'la Bizans'ın baş etmesi bu durumda imkansız gibi görülüyordu. Çünkü, gelenlerin kendilerinden daha ürkütücü olan ünleri sınırdaki her kasabaya yayılmıştı. Öte yandan Bizans askerini korkutacak bazı vukuatları da olmuştu.

Bulgarlar'ı tabiri caizse param parça etmişlerdi. Aynı sonuçla Grekler de karşılaşmış, çareyi Uzlar'ın önünden kaçmakta bulmuşlardı. İyice hırslanmış Uzlar, öteden beri bu sahaların göçebe işgali altında olduğundan ellerine pek bir ganimet geçirememenin acısını Theselonike'yi yakıp yıkmakla belli etmişlerdi. Bunun üzerine Bizans imparatoru çekip gitmeleri için onlara açıkça rüşvet teklifinde bulunmuştu. Ancak, Uzlar'ın da güçlerinin bir sınırı vardı. Nitekim, insan gücü değil, tabii şartlar sonlarını hazırladı. Bastıran kış, soğuğa aç ve hazırlıksız yakalanmalarına neden oldu. Bunu fırsat bilen Bulgarlar intikamlarını almayı başardılar. Dağılan Uz birliklerinin bir kısmı Bizans hakimiyetini kabul edip sınır bölgelerinde yerleştirildiler, diğerleri ise Rus steplerine geri dönmeyi tercih ettiler. Bizans kaynaklarında geçen Uz boylarının sayısı hakkındaki kayıtları göz önüne alacak olursak oldukça kalabalık bir Oğuz boyunun Avrupa'ya göç ettiğini kabul etmemiz gerekmektedir. Ancak, Doğu Avrupa'ya göç eden Tork-Oğuz boylan yaptıkları bazı tehditkar saldın ve kazandıkları bir sıra zafer dışında pek etkili olamadılar. Aralarında siyasal birliğin olmamasından dolayı kısa zamanda çeşitli gruplara ayrılarak Kıpçak, Rus, Bizans idaresi altına girerek ortadan kalktılar.

Kaynakça
Kitap: HAZAR ÖTESİ TÜRKMENLERİ
Yazar: EKBER N. NECEF ve AHMET ANNABERDlYEV
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Türk Boyları ve Diğer Türk Devletleri Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir