Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

1757'deki Çin İşgali

Burada Türk Boyları ve Diğer Türk Devletleri hakkında konular bulabilirsiniz

1757'deki Çin İşgali

Mesajgönderen TurkmenCopur » 20 Ara 2010, 16:36

1757'deki Çin İşgali

Çin'e hakim olan Mançu sülalesinin en başarılı imparatorlarından biri Sheng Tsu (1662-1722) idi. Çin dahilinde isyan eden valileri ve generalleri bastırarak itaat altına alan Sheng Tsu, Çin'in genişleme devrini başlatan lider olmuştur. Çin'in ilk işgal ettiği ülkelerin başında Moğolistan gelmiştir. Bir zamanlar müttefik olan Moğollar ile Mançular, Mançular'ın Çin'e hakim olmasından sonra anlaşmazlığa düşmüşlerdir. Mançu lideri Sheng Tsu Moğolistan'ı kendine bağlamak isterken, Moğol lideri Galdan Buşuktu (1671-1697), müstakil bir Moğol Devleti kurmak arzusunda idi. Sonunda, taraflar arasında 1690 ve 1697 yıllarında yapılan iki savaşı da kaybeden Galdan, bir müddet sonra ölmüştür. Galdan'ın ölümünden soma, Moğolistan'ın en kalabalık kabileler grubunu oluşturan Kalmuklar, Çin baskısına dayanamayarak Ayuke Han (16981724) önderliğinde Kazakistan bozkırlarına doğru çekilmişlerdir. Çinliler karşısında tutunamayan Kalmuklar, Kazak bozkırlarını bir baştan öbür başa işgal ve yağma ederek Kazak Türkleri'ne büyük bir darbe indirmişlerdir. Çaresizlik içinde kalan Kazak Türkleri, Ruslar'dan yardım istemek mecburiyetinde kalmış, bu ise Kazakistan" m Rus hakimiyetine girmesine sebep olmuştur.

Bu arada, Galdan'ı mağlup eden Çinliler, Moğolistan'ın diğer kalabalık kabilelerinden Oryatlar'ın lideri Tsewang Rabdan'ı Moğolistan Genel Valisi yapmışlardır. Bunu firsat bilen Rabdan daha önce Galdan'a vergi veren Doğu Türkistan Hanlan ve Beğleri üzerine yürüyerek onları kendine bağlamıştır.

Bununla da yetinmeyen Rabdan, Tibet'e kadar ilerleyerek, bu ülkeyi de hakimiyeti altına almıştır. Fakat, yeni bir Moğol kuvvetinin ortaya çıkmasını istemeyen Çinliler, General Fu-Te ve General Chao Hui komutasında gönderdikleri iki ordu ile 1757 yılında Doğu Türkistan'ı, bir yıl sonra da Tibet'i işgal etmişlerdir. Böylece, Doğu Türkistan ve Tibet hiç beklemedikleri bir zamanda kendilerini Çin işgali altında bulmuşlardır. Bir müddet sonra Moğolistan da Çinliler tarafından işgal edilmiştir. Çinliler'in ilk işi işgal ettikleri bu üç ülkeyi senelik vergiye bağlamak olmuştur.

Yukarıda özet olarak verilen Çin işgali ile Doğu Türkistan Türkleri'nin tarihi yepyeni, dramatik bir devreye girmiştir. Doğu Türkistan halkı, zaman zaman bu yeni düşmanın işgalinden kurtulmuşlar ise de müstevli, bir müddet sonra yeniden gelerek vergi vermeye mecbur bırakmıştır. Doğu Türkistanlıların başarısızlıklarının en büyük sebebi, ülkenin Hocalar idaresinde parçalanmış vaziyette bulunması idi. Çin yöneticileri, birlik ve beraberlikten uzak olan Hocalar idaresindeki Doğu Türkistan'ı fazla zorlanmadan kontrolleri altında tutmaya muvaffak olmuşlardır.

Kaynakça
Kitap: DOĞU TÜRKİSTAN TÜRKLERİ TARİHİ
Yazar: Mehmet SARAY
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13985
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Türk Boyları ve Diğer Türk Devletleri Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir