Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Çağatay Sülalesi ve Türkistan

Burada Çağatay İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Çağatay Sülalesi ve Türkistan

Mesajgönderen TurkmenCopur » 17 Ara 2010, 20:52

Çağatay Sülalesi ve Türkistan

Cengiz İmparatorluğu'nun Çağatay ismi ile anılan Türkistan kısmında ayrı bir sülalenin teşekkülü, Çağatay'ın ölümünden sonra olmuştur. Cengiz zamanında bu saha resmen Çağatay'a verilmiş olmakla beraber, hiçbir zaman Çağatay tarafından müstakil bir surette idare edilmemiştir. Bu bölgedeki eski Türk sülaleleri yerlerinde bırakılmış olduğu gibi, sonradan bu bölge içinde gördüğümüz Maveraünnehir'de, Hucent'te oturan Mahmad Yalavaç ve sonra oğlu Mesut Bey tarafından büyük kağan namına idare edilmiştir. Burasının Cengiz ailesinden ilk hanı Kara Hülagu olmuştur (1242-1247).

Kağan Güyük ona halef olarak Çağatay'ın oğlu Yisü Mengü'yü tayin etmişti. İmparatorluğun parçalanması ile neticelenen çatışmalardan sonra, Çağatay'ın torunu Algu, Doğu ve Batı Türkistan'a, ayrıca Harezm ülkesinin bir bölümü ile Afganistan'ı da içine alarak, Çağatayoğulları tarafından yönetilen bir birlik meydana getirmiştir. Algu'nun ölümümden sonra (1266), egemenlik Ögedey ailesinden Kaydu'ya ve sonra bunun oğlu Çapar'a geçmiştir, ama sonradan yeniden oğullarından Duva elinde kalmıştır (1291-1306).

İmparatorluğun parçalanmasında etkili olan iç savaşlar, özellikle Türkistan'ın mali durumunu bozmuş olduğundan, yönetimde sürekli bir istikrar elde edilememiştir. Duva, mali durumlarını düzeltmek istiyordu. Bundan dolayı Cengiz Han'ın oğulları arasında bir barış yapmak istedi. Ancak bu çabaları kabul görmemişti. Tarma Şirin tahta geçtiğinde (1326-1333) İslamiyet'i kabul etmiş ve bu suretle Maveraünnehir'in diğer İslam memleketleri ile olan ticari ilişkileri kuvvetlenmişse de, diğer taraftan Cengiz Yasası'nı bozduğundan, Doğu kabilelerinin ayaklanmasına sebep olmuştur.

Birkaç defa yer değiştiren yönetim merkezi, Kazan (ölm. 1346) zamanında tekrar yer değiştirerek, Maveraünnehir'de Karşı şehrine getirilmiş ve bundan sonra yönetimde İslam etkisi başlamıştır. 134647 yıllarından başlayarak, hanlar ile askeri kumandanlar arasında alevlenen çatışmalar sonucunda, merkezin kuvveti tamamen zayıflamış ve yönetim, başta resmen Cengiz ailesinden gelen bir kağan bulunmasına rağmen, bunları istedikleri gibi kullanan kumandanlar ortaya çıkmıştır. Bu durum Timur dönemine kadar sürmüştür.

Kaynakça
Kitap: CENGİZ HAN
Yazar: Mehmet F. Tufan
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Çağatay İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir