Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Haleb'in Tarihi Gelişimi

İslam Hakimiyetinden Önceki Devir

Burada Ön Türk Tarihi hakkında konular bulabilirsiniz

Haleb'in Tarihi Gelişimi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 13 Ara 2010, 16:25

HALEB'İN TARİHİ GELİŞİMİ

İslam Hakimiyetinden Önceki Devir


Suriye'nin kuzeyinde yer alan Haleb, Anadolu'dan Mezopotamya'ya ve Akdeniz'den İran'a giden ana yolların kavşak noktasında kurulmuştur. Bu özelliğinden dolayı, tarihin en eski devirlerinden itibaren birçok devletin iştahını kabartmış, bir taraftan ticaret sayesinde zenginleşirken diğer taraftan da yağmalara ve tahribatlara maruz kalmıştır.

Haleb, tarih sahnesine ilk olarak M.Ö. 20. yüzyılda çıkmıştır. Öyle görülüyor ki, önce burada, tarih öncesinin karanlıkları arasında, tamamıyla köy hususiyetleri taşıyan bir teşekkül meydana gelmiş ve bu köy az zamanda konumunun elverişli olması sebebiyle, civarındaki diğer kasabalar üzerinde hakimiyetini tesis etmiştir". Zira, gerek Anadolu ile Mısır ve gerekse Mezopotamya ile Mısır arasında işleyen kervanlar mutlaka Haleb'e uğramak zorundaydılar.

Suriye'nin kuzey kesiminin önemini arttıran ikinci bir sebep de, Mezopotamya ve Mısır gibi o zamanların ileri medeniyet merkezlerinin Lübnan dağlarında yetişen kıymetli ağaçların tomruklarına olan şiddetli ihtiyaçları idi. Mısır firavunları muhteşem saraylarını, mabetlerini ve ehramlarını yaptırabilmek için, Suriye'nin bu kesiminden sedr, servi vs. tomrukları getirttikleri gibi, Babil ve A sur kralları da taştan ve ormandan mahrum olan Mezopotamya'da Lübnanların sedr ormanlarına muhtaç idiler.

Bu coğrafi şartların doğurduğu ekonomik sebeplerden dolayı M.Ö. 2. binyıl boyunca Suriye toprakları Mısır, Mezopotamya ve Anadolu'da kurulmuş kuvvetli devletler için daima elde edilmek istenen bir "kızıl elma" olmuştur.

Eski kaynaklar, Suriye'nin kuzeyinde merkezi Haleb olan büyük bir Yamhad krallığından bahsetmektedirler. M.Ö. 1750-1550 yılları arasında yaşamış olan bu krallığa Hitit kralı Murşil son vermiş ve Haleb bundan sonra Hititler'in yönetimi altına girerek bu imparatorluğun en önemli eyalet merkezlerinden birini teşkil etmiştir. Bir müddet Mısır, Hurri ve sonra da Mitannilerin yönetimine geçen Haleb, tekrar Hititler'in elinde kalmıştır. Çok geçmeden bu defa Mısır firavunu II. Ramses Kuzey Suriye'de Mısır hakimiyetini tesis etmek istemiş, fakat, kesin bir sonuç elde edemeden Hititlerle ünlü Kadeş Antlaşması'nı yaparak Haleb'in yönetimini de Hititler'e bırakmak zorunda kalmıştır.

Haleb, Hititler'den sonra sırasıyla Aramiler, Asurlular ve İranlılar m hakimiyetine geçmiştir. Haleb açısından oldukça sönük geçen bu dönemden sonra Selevkiler buraya hâkim olmuşlardır. Selevkiler zamanında (M.Ö. 301-281) Suriye'nin kuzeyinde Beroia ismiyle bir Makedonya kolonisinin kurulmuş olması Haleb'in mukadderatında da önemli bir rol oynamıştır. Bu koloninin kurulması sayesinde Haleb yeniden bir şehir karekteri kazanmış ve Müslümanların eline geçtikten sonraki şeklinin ana çatısı bu zamanda meydana gelmiştir.

M.Ö. 64 yılında Roma İmparatorluğunun Suriye eyaleti içerisine alınan Haleb, bu yeni sahipleri sayesinde, uzun bir barış dönemine ve abidevi çarşılara (agora ve sütunlu cadde) kavuşmuştur. Bu dönemin hemen başlarında şehirde bir Hıristiyan cemaati teşekkül ettiği gibi, daha sonra çok sayıda Yahudi de buraya yerleşmeye başlamıştır. Bu sebeple Haleb Bizans devri boyunca oldukça canlı bir iktisadi faaliyet sahası haline gelmiş ve Kale dışında Tanuh adındaki Arap kabilesinden kervancıların yerleştiği bir varoş kurulmuştur.

Kaynakça
Kitap: 17. YÜZYILDA HALEB EYALETİ VE TÜRKMENLERİ
Yazar: Enver ÇAKAR
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Ön Türk Tarihi Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir