Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Anadolu'nun Toponomlsi ve Türk Boylarının Adları Meselesi

Burada Osmanlı İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Anadolu'nun Toponomlsi ve Türk Boylarının Adları Meselesi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 14 Ara 2010, 16:57

ANADOLU'NUN TOPONOMlSi VE TÜRK BOYLARININ ADLARI MESELESİ

Anadolu toponomisi üzerine arkadaşımız Bay Ishak Refet Işıtman tarafından hazırlanan değerli araştırma bize bu alanda şimdiye kadar yapılan araştırma ve incelemeleri hülasa etmek, kısmen de bibliyografisini vermek fırsatını kazandırmaktadır.

Malûm olduğu veçhile, fetihten sonra Anadolu alanında meydana gelen yer adları, bilginleri çoktan beri ilgilendirmektedir. Hele Türk etnolojisi üzerinde çalışan bilginler yalnız Anadolu'daki yer adlarının değil, fakat Osmanlı İmparatorluğu'na giren geniş sahadaki toponomi yardımiyle "Güney Türkleri'ni kuran etnik unsurları belirtmeğe çalışıyorlardı. Genel olarak Anadolu'nun toponomisi Bizans1 ve hatta daha eski devirlerin tarihiyle uğraşanlar için de çok önemlidir. Bütün bu önemine rağmen Anadolu toponomisi Cumhuriyetin feyizli devrine kadar büsbütün ihmal edilmiş bir bilim konusu olmuştur. Bütün dünya Türklerinin etnik unsurlarını ta Hun imparatorluğu devrinden itibaren bu asra kadar incelemek ve belirtmek tecrübesine teşebbüs eden Rus bilgini Aristov, Doğu ve Batı eserlerini dikkatle incelediği halde, "Osmanlı Türkleri" hakkında Vambery'den başka baş vuracak bir kaynak ve Anadolu toponomisi hakkında da, konusunu ilgilendiren, birkaç yer adından başka bir şey bulamamıştır (Bakınız: "Türk kavimlerinin etnik heyetleri hakkında mülahazalar" Jivaya Starina; 1896, S. 409 - 413) Batı bilginlerinin çoktan önem verdikleri bu konu bizde ancak feyizli Cumhuriyet devrinde ele alınmış oldu.

Anadolu'daki yer adlarına dayanarak Oğuzların göç yollarını Anadolu'da Türklerin etnik gruplara göre, yayılma ve yerleşmelerini inceleme tecrübesini Türkiye'de ilk defa, bizim bildiğimize göre, Besim Atalay 1922 de Ankara'da verdiği bir konferansta bahis konusu etmiştir.

Bu konu üzerinde materyaller toplama işlerine gelince:

Cumhuriyet devrinde İçişleri Bakanlığı tarafından neşredilen "Köylerimizin adları" Türkiye toponomisi için en önemli ve ilk toplu materyal teşkil ediyor.

1928 de H. Nihal ve A. Naci tarafından erkanı harbiye haritasından toplanan Anadolu'da Türklere ait yer isimleri" adlı makale bu makale münasebetiyle Mehmet Şakir (Ülkütaşır) tarafından yazılan "Sinop ve muhitinde Oğuzlarla diğer Türk zümrelerine ait köy adları" başlıklı çok önemli bir etüd Ali Avni Candar'ın "Hakimiyeti Milliye" gazetesinde yayınladığı etüdlerini bu konu üzerindeki ilk çalışmalar sayabiliriz.

F. Aksu tarafından neşredilen "Isparta İli Yer adları" (Isparta 1936), Hüseyin Namık Orkun'un "Anadolu'da Oğuz boy adları" ve Mesut Koman'ın "Konya" dergisindeki makalesi bu konu üzerine gerek materyal toplamak ve gerek etüt yapmak istiyenler için gözden geririlmesi faydalı olacağını da kaydetmeliyiz.

Profesör Ahmet Refik'in himmetiyle yayınlanan vesikalar ("Anadolu'da Türk Aşiretleri" İstanbul 1930), Ali Rıza Yalgın tarafından Güney Anadolu'da toplanan materyaller ve Halkevleri tarafından neşredilmekte olan muhtelif dergilerde bu konuya temas eden bütün makaleler ve notlar Anadolu etnolojisi, tarihi ve etnografyası ile uğraşanların göz önlerinde bulundurmaları gereken malzemelerdir.

Arkadaşımız Bay İshak Refet Işıtman'ın "Köy adları üzerinde bir irdeleme" başlıklı bu etüdü de bugüne kadar yapılan çalışmalara az çok yeni bilgiler ve materyaller katmaktadır. Şunu da kaydedelim ki bu gibi konular üzerinde emek harcamak istiyenlerin şimdiye kadar yapılan çalışmaları gözden geçirmeleri, yanlışlarını düzeltmeleri ve eksiklerini doldurmaları gerekir.

Kaynakça
Kitap: ABDÜLKADİR İNAN
Yazar: MAKALELER VE İNCELEMELER
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Osmanlı İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 2 misafir