Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Türk-Moğol İmparatorluğu ve Devamı

Burada Cengiz Han İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Türk-Moğol İmparatorluğu ve Devamı

Mesajgönderen TurkmenCopur » 17 Ara 2010, 20:39

Türk-Moğol İmparatorluğu ve Devamı

12. yüzyıl sonları ile 13. yüzyıl başlarında hem o dönemin Türk dünyasından hem de yine o dönemin medeni dünyası olarak kabul edilen Asya ve Avrupa'nın bütün milletlerini yakından ilgilendiren çok büyük olaylar ortaya çıkmıştır. Moğolların dünyaya yeni bir düzen getirmesi şeklinde meydana gelen yeni tarihi olaylar Türk-Moğol İmparatorluğu'nun kurulması ile olmuştur. Bu imparatorluğa Cengiz İmparatorluğu dendiği zamanlar da olmuştur. Bu imparatorluk "Hanlı" şeklinde de kayıtlarda görülmüştür.

İlk dönemde bu imparatorluğun etkin unsuru Moğollar olmakla beraber, devlet genişleyince, kısa zaman içerisinde halkın ve askerlerinin büyük bir çoğunluğunu Türkler oluşturduğu gibi, devlet örgütlerinin temelleri ve birçok kurumun da eski Türk geleneklerinin devamı olduğu fark edilmektedir. Bundan dolayı bazı tarihçiler bu imparatorluğa Türk-Moğol İmparatorluğu adının verilmesini daha doğru bulur.

Bu dönemde bütün Türk ülkeleri, çok küçük bir kısmı hariç olmak üzere bir tek imparatorluk halinde birleşmiş durumdaydı. Bu büyük imparatorluk, Çin Hindistan ve Arabistan dışında bütün Asya'yı ve bütün Doğu Avrupa'yı sınırları içine almıştı. İşte bu bakımdandır ki Türk-Moğol fetihleri ve hakanlığı, Türk tarihini yakından ilgilenmektedir. Bazı tarihi olaylar ve duygusal etkiler nedeniyle, "Türk-Moğol ve Tatar" konulan yeteri derecede açıklanamadığından veya çeşitli tarihçi ve uluslara göre birbirinden farklı yorumlara dayanıldığından, yalnız "Türk-Moğol İmparatorluğu" dediğimiz Cengiz dönemi değil, hatta onun parçalanmasından doğan Türk devletleri bile Türk tarihinin dışında bırakılmak istenmiştir. Fakat şu bir gerçektir ki, Cengiz'in kurduğu imparatorluk temel olarak Türk tarihinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Zaten Cengiz'in kendisi de birçok yorumlara göre, Türk kökenlidir. O zamana kadar, tarihte hemen hemen hiçbir rol oynamamış olan Kerülen nehri yakınındaki bu kabileler, Yesügey-Bağatur'un oğlu Temüçin (Timuçin)'in yaptıkları sayesinde kısa bir zaman içinde büyük bir etki alanı oluşturmuştur.

12. yüzyılın sonlarında tarih sahnesine çıkışları sırasında, Moğolistan ve çevresinde başlıca şu büyük boylar yaşıyor ve birbirleriyle amansız bir savaş durumunda bulunuyorlardı:

İrtiş ile Orhon arasında ve Altay dağlarının kuzeylerinde olmak üzere, batıda Naymanlar, onların doğu tarafında kalan Orhon bölgesinde Kereyitler, daha kuzeyde, Selenge nehrinin orta ve aşağı bölgesinde Merkitler, daha batıda ve Naymanların kuzeyinde kalan Oyratlar, Büyür gölü civarında Tatarlar ve ilk zamanlarda fazla kuvvetli ve tanınmış olmamakla beraber, Cengiz Han tarafından bütün boyların birleştirilmesinden sonra adları genel bir ulusal isim haline getirilen Moğol (Manghol)'lar bunların önde gelenleriydi. Naymanlar ve Kereyitler, Uygur Türklerinin komşusu olmaları nedeniyle kültür bakımından onların etkisi altında kalmışlardır. Yazı ile birlikte birçok medeniyet ve kültür unsurlarını Uygurlardan alan Moğol boylarından özellikle Naymanlar, diğer komşularına kıyasla daha üstün bir seviyede bulunuyorlardı.

10. yüzyılda Moğolistan'da Politik faaliyetin hızlandığını, Kırgızların batıya, Yenisey bölgesine itildiği ve Kuzey Çin'e yerleşen Hıtaylar'ın, Liao adında bir sülale kurduğunu görüyoruz. Liao devleti 1225'te yıkılmış ve onların bir bölümü batıya göçerek, Tarım ve Fergana topraklarında, yüz yıl kadar yaşayan Kara-Hıtay devletini kurmuşlardır.

Halkın çoğu, eski Türklerde olduğu gibi tabiat dini veya şamanlığa ait olmakla beraber, Moğol boyları arasında Budizm ve Naymanlarla Kereyitler arasında Hristiyanlık da yayılmakta, Çin ile olan bitmeyen savaşlar ve ilişkiler sonucunda Çin kültürü de etkisini göstermekteydi. Çinliler, kuzeyde kalan boyları, bazen kendi isimleriyle anılmakla beraber, (Örneğin; Hiung-nu=Hun; T'u,K'üe = Türk), çoğu defa onları Türk veya Moğol olarak ayırmadan, toptan Tatar (Ta-ta] diye tanımlamıştır. 13. yüzyıl başlarında ise Moğolları, Çin sınırına yakınlıklarına ve uygarlık seviyelerine göre "Beyaz Tatar", "Kara Tatar" ve "Yabani Tatar" şeklinde gruplandırmışlardır.

Kaynakça
Kitap: CENGİZ HAN
Yazar: Mehmet F. Tufan
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Cengiz Han İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir