Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Karaman ve Yöresi Tarihi

Karamanoğulları'na Kadar

Burada Anadolu Selçuklu İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Karaman ve Yöresi Tarihi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 15 Ara 2010, 20:35

KARAMAN VE YÖRESİ TARİHİ

A. Karamanoğulları'na Kadar


Anadolu'nun merkezi bir yerinde bulunan Karaman, Batı Anadolu'dan Akdeniz'e ve özellikle Çukurova'ya inen yolların da geçiş noktası durumundadır. Bereketli topraklara sahip olan Karaman ve yöresi, bu özelliği ve stratejik konumundan dolayı ilk çağlardan itibaren önemli bir yerleşim yeri olmuştur.
13 kilometre kuzey doğusunda yer alan höyüklerin yüzey araştırmaları ve özellikle Canhasan Höyüğü'nde yapılan bilimsel kazılar, Karaman ve civarındaki uygarlığın sekiz bin yıl öncesine kadar uzandığını göstermektedir.

Hititler döneminde yarı bağımsız bir devlet olan Arzava Devleti'nin sınırları içinde yer alan Karaman, bu dönemde önemli bir ticari ve askeri merkez konumunda idi.

M. Ö. VII. Yüzyılda Firikyalıların, VI. Yüzyılda da Lidyalıların saldırısına uğrayan Karaman, bu yüzyılın sonlarında Perslerin hakimiyetine girmiştir.
Klasik devirlerde "Laranda" ismiyle Lykaonia bölgesinde yer alan Karaman, Büyük İskender'in haleflerinden Perdikkas ve Fiiippos'un M. Ö. 322 yıllarında talan ve tahribatına uğramış; daha sonra Antigon ve Selevkos'un eline geçmiş, M. Ö. I. Yüzyıla kadar Anadolu'daki krallıkların elinde kalmıştır.

Karaman, Romalılar devrinde mahalli krallardan Derbe Hakimi Antipatros'un idaresine girmiş, Galatia Kralının Amyntos'u yenip öldürmesi üzerine, Galatlar'ın eline geçmiştir. Bu dönemde, Lykaonia Birliği'ne bağlı önemli bir ticaret merkezi olan Karaman; Hıristiyanlar tarafından Hz. İsa'dan sonra en önemli dini lider olarak kabul edilen Michael'in mezarının yer aldığı Derbe Antik Şehri'ni de içinde barındırmaktadır.
Karaman, M. S. VII. ve IX. Yüzyıllardan Arap ordularının Bizans ile olan mücadeleleri sırasında, Araplar tarafından kısa süreli olarak işgal edilmiş; Selçuklular dönemine kadar da Bizans'ın elinde kalmıştır.

B. Karamanoğullarından Bugüne

Karamanoğulları, Anadolu Türkmen Beyliklerinin Osmanoğulları'ndan sonra en büyüğü ve en devamlısı olmuştur. Orta Anadolu'nun güneyinde yaşamış olan bu Türkmen Beyliğinin, Karamanoğullarının Oğuzların "Avşar" boyuna mensup oldukları kabul edilmektedir. Karaman Boyu, XII. Yüzyılda Aral Gölü doğusundaki Maveraünnehir bölgesinde yaşıyordu. Bu yüzyılın ortalarında doğudan gelen Moğol baskısı karşısında anayurtlarını terk ederek batıya göç eden Karamanlılar; ilk önce Azerbaycan ve Şirvan yörelerinde bir süre yerleşmişler ve daha sonra burada boyun bir kısmını bırakarak batıya doğru yollarına devam etmişlerdir. Karaman boyunun Anadolu'ya gelen büyük kısmı, I. Alaaddin Keykubat tarafından 1228'de "Kamereddin İli" adı verilen Mut ve Ermenek civarına, uç bölgesine yerleşmişlerdir.

Boyun ilk bilinen temsilcisi Nure Sofi'dir. Kerimüddin Karaman Bey (1255-1263)'in 1255'teki cülusundan sonra, Karamanoğulları'nın küçük bir boy olmaktan çıkarak, bir "beylik" haline geldikleri görülmektedir. Bu tarihten sonra, Orta Anadolu ve çevresinde uzun yıllar hüküm sürecek olan Karamanoğulları Beyliği'nin kuruluşunda ve bölgenin Türkleşmesinde şüphesiz (aşağıda ayrıca ele alınacak olan) bir çok "Yörük, Türkmen" boyu yer almıştır.

Kerimüddin Karaman Bey'in ölümünden sonra başa gelen Şemsüddin Mehmet Bey (1263-1279/1280)'in zamanında Beylik daha da güçlenmiştir. Mehmet Bey'i takiben Karaman Beyi olan Güneri Bey (1280-1300)'in 1300'de ölmesi ile, beylik idaresi kısa sürelerde pek çok kez el değiştirmiştir. Burhaneddin Musa (1352-1356)'nın ölümü üzerine bir süre devletin başına Seyfeddin Süleyman Bey geçmiş ve onu bir suikast sonucunda ölmesi üzerine ordu komutanı olan Alaaddin Ali Bey (1357-1398) tahta geçmiştir. Karaman Tahtına oturan Alaaddin Ali Bey ile birlikte; önemli şahsiyetlerin önderliğinde Karaman'ın önceki dönemlerine nazaran daha güçlü bir çağı ve Osmanlılarla ilk münasebetler de (1361) başlamıştır. Bu yıllarda beylik sınırları hayli genişlemiş, Niğde, Aksaray ve Kayseri ele geçirilmiştir. Fakat, bu arada 1398'de Alaaddin Ali Bey'in Konya'da öldürülmesi üzerine Konya, Develi, Aksaray ve Akşehir Osmanlıların eline geçmiştir. Olaylar sonra tekrar Karamanlıların lehine gelişmiş; 1402 Ankara savaşı sonrasında tekrar toparlanan Karamanlılar, Nasırüddin Mehmet Bey (1398-1423) idaresinde 1411-12'de Kütahya'ya, 1414'de de Bursa'ya girmişlerdir. Bu arada Memlüklerle de iyi ilişkileri yürütmeye çabalamışlarsa da karşılıklı bazı seferlerin yapılmasına engel olamamışlardır.

N. Mehmet Bey'in ölümünden sonra tahta, Niğde Emiri Ali Bey geçirilmiş, fakat sonra Osmanlılar'ın yardımı ile Tacüddin (Sarimüddin) II. İbrahim Bey (1423-1464), 1424 yılında Konya'da yönetimi elde etmiştir. 40 yıllık bir yönetimden sonra ölen II. İbrahim Bey'in yerine geçen oğulları döneminde taht mücadeleleri hızlanmış, bu durum Orta Anadolu'nun siyasi çehresinin değişmesinde büyük ölçüde etken olmuştur. Bu yıllarda çeşitli devletlerle karşılıklı ittifaklar yapılmışsa da, adeta bir "fetret devri" (1464-1502) yaşayan beylik, 1502'de, resmen ortadan kalkmış ve II. Bayezit döneminde Osmanlı Devleti'nin bir eyaleti haline getirilmiştir.

1256 yılına kadar Ereğli, 1258 yılından 1261 yılına kadar Ermenek beyliğe başkentlik yapmıştır. Daha sonra idare merkezi, o zamanlar "Larende" denilen Karaman'a nakledilmiştir. Yıkılışına kadar Karaman Başkent olarak kalmış olmasına rağmen; Konya da zaman zaman başkentlik yapmış, bazı beyler burada oturmuşlardır. Niğde ve Silifke de bir müddet idare merkezi olarak kullanılmışlardır.

Karamanoğulları toprakları, yani beyliğin hakim olduğu alanlar, çeşitli dönemlerde büyümüş ve küçülmüştür. Önceleri asıl İçel'e yani Göksu'nun batısında kalan topraklar ile Manavgat Çayı'nın doğusunda kalan topraklara ve Alaiye (Alanya), Selenti (Gazipaşa), Ermenek, Hadim, Bozkır, Karaman, Ereğli taraflarına hakim olmuşlardır. Zaman zaman Konya'ya girmişlerse de Selçuklular adına hareket etmişler, hükümdarlık iddiasında bulunmamışlardır.

En geniş şekliyle Karamanoğulları Beyliği Türkiye'nin bugünkü idari bölünüşüne göre şu illere yayılmıştır: Konya, Karaman, Niğde, Kayseri, Ankara, Nevşehir, İçel, Kırşehir illerinin tamamı ve Antalya'nın doğu yarısı. Ankara'daki "Ahi Cumhuriyeti" de Karamanoğulları nüfuz bölgesi ve tabiiyetinde bulunmuştur. Karamanoğulları, batıda Antalya, Isparta, Afyon bölgelerinde zaman zaman belirtilen sınırları da aşmışlardır.

XIV. Yüzyılın başlarında henüz Konya'yı başkent yapabilecek kadar güçlü olmadıkları dönemlerde Karamanoğulları Beyliği'nin merkezi olan Larende; bu hanedan mensupları ve özellikle Karamanoğlu II. İbrahim Bey tarafından gerçekleştirilen büyük bir imar faaliyetine sahne olmuş ve bu faaliyetler neticesinde meydana gelen abideler ve mimari eserler, şehrin fiziki yönden gelişmesini sağlamıştır. Karamanlılar döneminde, Horasan'dan gelerek bu bölgeye yerleşen alim, şeyh, derviş ve sanatkarlar da şehrin kültürel kalkınmasında önemli bir rol oynamışlardır.

Karaman Osmanlı hakimiyetine geçince, önce "Sancak Merkezi" (Yavuz Sultan Selim dönemine kadar), sonra da "Kaza Merkezi" (Kanuni Sultan Süleyman devrinden itibaren) olarak gelişmesini sürdürmüştür.

Cumhuriyet'in ilanından sonra Konya İli'ne bağlı şehrin "Larende" olan adı "Karaman" olarak değiştirilmiş; nihayet, 15 Haziran 1989 tarihinden çıkarılan 3589 sayılı yasa ile Türkiye'nin yetmişinci ili olmuştur.

Kaynakça
Kitap: ATATÜRK'ÜN SOYU KIZIL OĞUZLAR VE KONYAKLAR
Yazar: Ali GÜLER
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Anadolu Selçuklu İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir