Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Afyonkarahisar'ın Kısa Tarihçesi

Burada Anadolu Selçuklu İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Afyonkarahisar'ın Kısa Tarihçesi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 15 Ara 2010, 02:40

AFYONKARAHİSAR'IN KISA TARİHÇESİ

Tarihin her döneminde Doğu ile Batı arasında geçiş bölgesi olan Afyonkarahisar'ın tarihi, Sandıklı Kusura Höyük'te yapılan kazılara göre İ.Ö. 4000'e dek iner. Yöre, o tarihlerden bu yana kesintisiz bir yerleşim merkezidir. Öte yandan, Afyon Müzesi uzmanları kazı bilimcilerse Afyon'un Göller Bölgesiyle ilişkide olması nedeniyle ve yöre höyüklerinde yaptıkları yüzey araştırmalarında ele geçen verilere dayanarak yerleşim tarihini İ.Ö. 8000-7500'e indirirler.

Bölgedeki yüzü aşkın höyük Eski Tunç Çağına tarihlenir. Hitit Çağı kalıntıları yaygınsa da, bu döneme özgü yazılı kaynakların bölgemizde bulunmaması nedeniyle, siyasal yaşam hakkında kesin bilgimiz yoktur. Ancak, Hitit krallarından II. Murşil, Arzavva Seferinde Afyon kalesini kullanmıştır. Dünyaca ünlü Phryg kaya anıtlarının bir bölümü Afyon-İhsaniye sınırları içindedir. Apameia (Dinar), Synnada (Şuhut), Amorfum (Emirdağ yakınında Hisar) Hellenistik, Roma ve Bizans dönemlerinin önemli yerleşim merkezleridir. Dahası, Synnada Roma döneminde yirmi iki şehrin başkenti olmuştur. Alpaslan'ın 1071 yılında Malazgirt'te Bizanslıları yenmesi üzerine Anadolu'da hızla ilerleyen Selçuklu Türkleri Afyon dolaylarına dek gelmişlerdir. Bolvadin sınırları içinde Bizans İmparatoru Manuel Komnenos ile Selçuklu Sultanı I. Kılıçarslan arasında 1146 yılında yapılan savaşta Manuel Komnenos yenilmiş, Afyon ve çevresi Selçukluların eline geçmiştir. Ve bu tarihten sonra, Afyon'da Türk yönetimi ve Türk tarihi başlamıştır.

Çok yıkık durumda olan Akroenos şehrine Sultan Mesut zamanında Kareşan Türklerinin yerleştirilmiş olduğunu görmekteyiz. Bundan sonra, Akroenes'e Karaşan sözcüğünden gelme "Karahisar" denilmiştir. Aslında bu, yakıştırılmış bir ad olup, sivri, siyahımsı kayalıklar üzerinde yer alan kalesinden dolayı verilmiştir. Anadolu Selçuklu Devletinin Büyük Sultanı Alaeddin Keykubat döneminde kale, esaslı biçimde onartılarak devlet hazinesi burada saklanmıştır. Bundan dolayı, Devletin Karahisar'ı anlamında "Karahisar-ı Devle" denilmiştir. Gene de, bu dönemde Karahisar-ı Devle, valilik (Serleşker-lik) haline getirilmiştir. Böylece, önemi bir kez daha artan Afyon valiliği, Selçukluların büyük vezirlerinden Sahip Ata Fahrettin Ali'nin oğullarına verilmiştir. Şehirde Selçuklu eserlerinin bir bölümü bu dönemden kalmadır. Afyon, daha sonraları çok gelişmiştir.

Anadolu Selçukluları'yla Haçlıların yaptıkları savaştan yararlanan Bizanslıların Anadolu'yu yeniden imparatorluklarına katmak için yaptıkları savaşlardan biri Afyon dolayında Düzbel'de olmuş; II. Kılıç Arslan'ın Bizanslılara karşı kazandığı zaferin sonucunda Anadolu bütün bütün Selçuklu Türklerinin egemenliğine geçmiştir (1176)(1). Anadolu Selçuklularının 1243'te Kösedağ'da Moğollara yenilmeleri, Anadolu Beyliklerinin doğuşunun başlıca etkenidir. İşte, yirmiyi aşkın bu beyliklerden biri de Afyon'da kurulmuş olan Sahip Ataoğulları Beyliği'ydi. İlhanlı Devletinin Anadolu Selçuklu Devletine son vermesinden yararlanan Sahip Atanın kurduğu bu beylik küçüktü. Çünkü, bugünkü Afyon ilinin büyük bir bölümü Eşrefoğulları, Hamitoğulları ve Germiyanoğulları beyliklerinin elindeydi.

XI. yüzyıldan sonra Anadolu'ya yerleşen Oğuz boylarının bir bölümü "uç" denilen sınır bölgelerine yerleştirilmişti. Afyon ili de uç bölgeler arasındaydı. Sahip Ataoğullarından sonra, Afyon ilinin bir süre Germiyanoğulları Beyliğinin merkezi olduğu görülmektedir. Osmanoğulları Beyliğinin hızla genişlemesi karşısında Germiyanoğulları Beyliği fazla hüküm sürememiş ve Osmanlı Sultanı Yıldırım Beyazıt tarafından 1382'de Osmanlı topraklarına katılmıştır. Ancak, 1402'de Yıldırım Beyazıt'ın Ankara Savaşı'nda Timur'un ordularına yenilmesiyle Anadolu'nun siyasal birliği bozulmuş ve eski beylikler yeniden ortaya çıkmıştır. Bu arada Afyon dolaylarının yeniden Germiyanoğullarının eline geçtiğini görmekteyiz. Gene bu arada, Afyon dolayları kısa bir süre Timur'un ordularına karargah olmuştur. Germiyanoğlu Yakup Bey'in ölürken ettiği vasiyet üzerine Afyon dolayları yeniden Osmanlılara katılmıştır. 1451'de Anadolu Eyaletinin merkezi Kütahya'ya getirilince, Afyon, yine Kütahya Sancağına bağlanmıştır. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Anadolu Eyaleti üç sancağı ayrılmıştır; bu sancaklardan biri de "Karahisar-ı Sahip" adıyla bilinen Afyon Sancağıdır. Kaynaklardan öğrendiğimize göre, Afyon Sancağı Osmanlıların büyük dayanak noktalarından biri olmuştur. II. Mahmut 1836'da Anadolu Eyaleti üç müşirliğe bölünmüştü. Bu tarihten sonra Afyon'u Hüdaven-digar (Bursa) Müşirliği içinde görmekteyiz. Bu yönetim biçimi I. Dünya Savaşının sonuna kadar sürmekte ve Kurtuluş Savaşından sonra Afyon, Türkiye Cumhuriyeti'nin yönetim bölünüşünde bir ili olarak yer almaktadır.

Kaynakça
Kitap: AFYONKARAHİSAR YÖRESİ TÜRKMEN MEZAR TAŞLARI
Yazar: MUSA SEYİRCİ
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Anadolu Selçuklu İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir