Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Maveraünnehr'de Selçukluların Müttefiki Yeni Bir Devlet

Burada Büyük Selçuklu İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Maveraünnehr'de Selçukluların Müttefiki Yeni Bir Devlet

Mesajgönderen TurkmenCopur » 16 Ara 2010, 22:57

MAVERAÜNNEHR'DE SELÇUKLULARIN MÜTTEFİKİ YENİ BİR DEVLETİN KURULMASI

Oğuzlar'ın bu bölgede beynelmilel siyaset sahnesinde tekrar görünmeleri, Karahanlı prenslerinden Ali Tekin'in şahsına sıkı sıkıya bağlıdır. Oğuzlar'ın bu prensle iş ve kader birliğine ne zaman başladıkları hakkında pek açık bilgilere sahip değiliz.
Maveraünnehr'in fethinde adı geçen İlek Nasrin maiyetinde bulunmuş olan Ali Tekin'in, daha 1014 (405) yılından itibaret Buhara'da hüküm sürdüğünü kesin olarak biliyoruz.

Göründüğüne göre, onun buradaki hakimiyeti uzun sürmemiştir. Zira, onu bir müddet sonra Karahanlı hükümdarlarından Arslan Han'ın eline esir düşmüş görüyoruz. O, yine bir müddet sonra hapistan kaçmayı başarmış ve tekrar Buhara'ya gelmiştir (1020-21) 2. işte onun bu gelişi münasebetiyle Selçukluları, bu bölgede tekrar siyaset sahnesinde müşahede ediyoruz.

Bir kaynağımıza göre, kaçıp Buhara'ya gelen Ali Tekin burasını istila etmiş ve Selçuk oğlu Arslan'la müttefik olmuştur. Beraberce burasını (muhaliflerine karşı) savunmuşlardır. işleri yolunda gitmiştir. Arslan Han'ın kardeşi İlek üzerlerine kasdetmiş, fakat vukua gelen muharebede onu bozguna uğratmışlar ve Buhara'da kalmışlardır.

Naklettiğimiz bu bilgiden anlaşılıyor ki, Ali Tekin, daha önce hakim bulunduğu Buhara'yı eline geçirmekte pek güçlüğe uğramamıştır. Şu halde, burasını başka bir yardımcıya pek ihtiyaç duymaksızın fethedebilmiştir. Ancak bu andan sonradır ki, zaten o civarda bulunan Selçuklu Oğuzları şefi Arslan Yabgu ile «ittifak» yapmıştır. ittifakın, birbirine az çok eşit iki taraf arasında olacağı tabii bulunduğuna göre, bu hadise, Selçuklular tarihi bakımından çok önemlidir. Çünkü, ilk defa olarak eski bir hanedana mensup bir prens, Selçuklu şefine hukuki bakımdan kendisine eşit bir müttefik muamelesi yapıyor. Bu itibarla bu hüviyetiyle Arslan Yabgu artık, bir yardımcı olmayıp, başka siyasi teşekküller tarafından tanınan bir hükümdardır.

Yalnız unutulmaması gereken nokta şudur:

Arslan'ın ordusu var, arazisi yok, buna karşılık, Ali Tekin'in arazisi var, hemen hemen ordusu yok. Buna göre bu iki şefin birbirlerini tamamlayarak, tam bir devlet haline geldikleri söylenebilir.

Öyle görünüyor ki, Ali Tekin, fethin değil, fetihten sonra Buhara'da tutunmanın kendisi için çok güç olduğuna hükmetmiş ve Arslan Yabgu ile ittifak etmiştir.

Kaynağın verdiği bilgiyi böyle inceden inceye tahlil etmekten bir maksadımız da, Selçuklular'ın bilhassa Arslan'ın başında bulunduğu Selçuklular'ın Ali Tekin'le ne zaman münasebete giriştiklerini tesbit etmeğe çalışmaktır. Ali Tekin esir edilerek, hapse atılmadan önce, Selçukluların onunla herhangi şekilde temas ve münasebette bulundukları hususunda bizi tereddüde düşüren nokta, bu Karahanlı prensinin, Buhara'yı kendi vasıta ve imkanlariyle aldıktan sonradır ki, Selçuklular'la temas aramasıdır. Ali Tekin Buhara'ya gelir gelmez, Arşlan'la temas arasaydı, arada daha önceden bir tanışmanın ve hatta işbirliğinin mevcut olduğuna kolayca hükmolunabilirdi. Bununla beraber bu nokta, yani Selçuklular'in, Ali Tekin'i daha önce tanıdıkları v.e onunla işbirliği yaptıkları noktası, kolay kolay red edilemez. Yoksa Selçuklular'ı uzun süren inziva hayatından, daha doğrusu sükûnet içinde geçen hayatlarından çıkararak, geçmişi meçhul; geleceği meçhûl bir prensle kolayca birleşmelerini ve mazileri ve kudretleri önceden belli devletlere karşı savaşmayı göze alarak ittifak yapmalarını izah etmek güçleşir. Bu hususta aşağıda bilgi vereceğiz.

Kaynakça
Kitap: BÜYÜK SELÇUKLU İMPARATORLUĞU TARİHİ Cilt : I KURULUŞ DEVRİ
Yazar: Mehmet Altay KÖYMEN
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: MaVERaÜNNEHR'DE SELÇUKLULARIN MÜTTEFİKİ YENİ BİR DEVLET

Mesajgönderen TurkmenCopur » 16 Ara 2010, 22:58

KARŞILIKLI İTTİFAK SİSTEMİ

Bu ittifaktan sonra bekledikleri hücuma uğrayan bu iki müttefik, mütecavizi yenebilmişler ve Buhara'da kalmağa hak kazanmışlardır. Bu sırada Karahanlı devletleri'yle Gazneliler Devleti'nin ittifak ve barış halinde bulunmaları kazanılan bu zaferin önemini daha da artırmaktadır. Bu zaferi kazananların hakikatte Selçuklular olduğunu ve zaferden sonra Karahanlı hükümdarı Kadir Han'ın büyük ümitsizliğe düştüğünü biliyoruz. Zira Kadir Han'la Gazneli hükümdarı Mahmud arasında yapılan 1025 mülakatında Kadir Han, sadece ve münhasıran Selçuklular'dan şikayet etmiştir. Böylece, Samanoğulları'nın yerinde Semerkand'ı da içine alan yeni bir devlet kurulmuştur.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26


Dön Büyük Selçuklu İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir