Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Selçuklular'ın Gazneliler'e Karşı İlk Zaferi

Burada Büyük Selçuklu İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Re: Selçuklular'ın Gazneliler'e Karşı İlk Zaferi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 17 Ara 2010, 18:03

Ertesi gün davet edilen elçilere «hilat»lar ve mükafatlar verildi. Bütün bu işler yapılarak Gazneliler Devleti elçi-siyle Selçuklu elçileri Nesa'ya doğru Nişapur'u terk ettikleri zaman (29 Ağustos 1035/21 Şevvel 426 Cuma) Sultan Mesud bir az daha sükunet buldu. Selçuklu meselesi dolayısiyle epey zamandan beri terk ettiği içki ve eğlenceye tekrar başladı.

Görülüyor ki, bir yandan Dihkan unvanı verilmek suretiyle Selçuklu liderleri alelade birer asilzade sayılırken, öte yandan «vali»lere verilmesi mutad olan hediyeler sunulması suretiyle de aynı liderler en yüksek askeri ricalle eşit tutuluyordu.

Hakikatte Selçuklular, hukuki bakımdan ne Dikhandırlar, ne de hatta validirler. Verdiğimiz bilgiye göre, Selçuklular, devlete karşı hiçbir fiili mükellefiyeti olmayan yarı bağımsız hükümdarlardır.

Gazneliler Devleti'ni uzun zamandan beri nasıl meşgul ettiklerini gördüğümüz Selçuklu liderleri Horasan'a geçtikleri tarihten beri ikinci defa olarak ismen zikredilmektedirler.

Ortak idare sistemi devam etmekte ve görünüşe göre, statüde bir değişiklik yapılmamış bulunmaktadır. Zira, kaynakta yine Yabgu (Musa) başta zikredilmektedir. Fakat, bu ortak idare sistemi bu anda yeni bir hukuki merhaleye ulaşmıştır. Her liderin kendisine mahsus arazisi vardır. Her şef, yabancı bir devlet nezdinde kendisini ayrı bir elçi ile temsil ettirmektedir. Bu noktalar, eğer siyasi bir teşekkülün meydana geldiğinden söz edilebilirse, yeni devletin federal bir karakteri haiz olduğunu gösterecek mahiyettedir.

Göçebelik hususiyetini muhafaza etmekle beraber her biri bir site devleti'nin başında bulunan bu üç başbuğdan Tuğrul'a verilen Nesa şehri Gazneliler Devleti'ne en yakın bulunanıdır ve Horasa n'dadır. Öteki iki şehir (Dihistan ve Ferave) ise Horasan'ın dışında, Curcan'da bulunmaktadır.

Görülüyor ki, Selçuklular artık vatansız sığıntı değildirler. Hakimi bulundukları toprakları vardır, orduları vardır, zengindirler.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Selçuklular'ın Gazneliler'e Karşı İlk Zaferi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 17 Ara 2010, 18:04

Gaznelilerle Yapılan Anlaşmanın Selçuklular Tarafından Bozulması
Eriştikleri bu yeni merhalde Selçuklula r'ın iç idareleri hakkında söyliyeceklerimiz bundan ibarettir. Geleceğe dair asıl hedeflerinin ne olduğunu ise, onların nezdinden dönen Gazneliler Devleti elçisinden öğreniyoruz.

«Selçuklular» nezdinden dönen elçi, gizli bir toplantıda vezire ve Sahib-i divan-ı risalet'e, Sultan'ı avutmanın abes olduğunu, bu kavmin büyük hayaller peşinde koştuğunu, coşmuş göründüklerini söyledi ve kendisiyle anlaşma yapmalarına rağmen onlara itimadı bulunmadığını ilave etti. işittiğine göre, kendi aralarında (Gazneliler Devleti'ni) küçümsemişler ve «iki şaklı» börkleri yere atmışlardır. Elçinin kanaatine göre, hükümdar buradan ayrılmamalıdır. Zira, yeni bir karışıklık çıkabilir. O bu sözleriyle sorumluluğu kendi üstünden attığını ifade etmeyi de unutmadı. Görülüyor ki, Selçuklular'ı kendi yuvalarında gören elçi, durumu aradaki barışa rağmen Gazneliler Devleti için pek emin görmemektedir. Ona göre, yapılan anlaşma bir emarelere istinaden Gazneliler Devleti tarafından bozulmasa bile, bu civardan uzaklaşmamak ve tetikte bulunmak lazımdır.

Nişapur'u terk etmek için hazırlık yapılmasına rağmen, elçinin söylediklerini hükümdara nakletmeyi, vezir «farize» bilmiştir. Hükümdara göre, onların tekrar derhal muhalefete geçmeleri şüphelidir. Eğer geçerlerse, gereken tedbir alınmalıdır. Burada daha fazla kalmak mümkün değildir. Zira, hayvanlara ot bulmak çok güçleşmiştir.

Bundan sonra da Mesud, gereken tedbirleri almağa başlamıştır. Hükümdar, habercilerden gelecek mektuplara göre, Belh'de gereken başka tedbirleri de almayı vadetmiştir. Ona göre, esasen aradaki mesafe de fazla değildir. O bununla herhalde icabında kendisimi? de harekat sahasına kolaylıkla gelebileceğini söylemek istiyor.

Selçuklu meselesini hallettiği kanaatiyle böylece Nişapur'dan ayrılan (26 Eylül 1035/19 Zilkade 426 Pazar) Sultan Mesud, Herat'da bir müddet kaldıktan sonra Belh'e geldi (9 Kasım 1035/4 Muharrem 427 Çarşamba). Fakat, daha aradan fazla bir zaman geçmeden, Selçuklu Türkmenleri'yle bunlara katılan Iraklı (Türkmen)ler'in, tekrar faaliyete geçtikleri, muhtelif «nahiye»lere (adamlar) gönderdikleri, her yerde reaya'yı incittikleri, ne bulurlarsa almakta oldukları, bir çok «fesad» çıkardıkları hakkında Horasan'dan haberler gelmeğe başladı (Ocak 1036/Rebiülevvel 427).
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Selçuklular'ın Gazneliler'e Karşı İlk Zaferi

Mesajgönderen TurkmenCopur » 17 Ara 2010, 18:04

Ayrıca Bust'den gelen bir mektupta, bir Türkmen grubunun (güruh) Ferah ve çevresine geldikleri ve bir çok hayvan sürüp götürdükleri bildiriliyordu. Sonra ayni şekilde Cuzcan ve Serahs'dan da mektuplar geldi. Bunlarda, kafi tedbir alınmadığı takdirde Horasan'ın harap olacağı bildiriliyordu.

Aradan daha 4 ay bile geçmeden anlaşmanın bozulmuş bulunduğunu görüyoruz. Bu defa bozma sorumluluğu, görünüşe göre, tamamiyle Selçuklular'a aittir. Hatta tatbik edilmeyen anlaşma şartlarının, bozulmasından söz etmek bile mümkün değildir. Zira aynı anlaşmanın Selçuklular'a ait kısmı bu sonuncular tarafından hiçbir zaman yerine getirilmemiştir : Selçuklu liderlerinden hiç biri, Sultan Mesud'un sarayına rehin olarak gönderilmemiştir.

Belh'deki hükümdara gelen bu raporlardan anlaşılıyor ki, Selçuklular kendilerine verilen vilayet hudutlarını aşarak bir kaç yerde birden harekete geçmişlerdir. Harekat sahaları bir taraftan Horasan hududunu taşıyor (Sistan'da Ferah), diğer taraftan hükümdarın yakınlarına (BeIh'e) kadar uzanıyordu.

Verilen bilgiden anlaşıldığına göre, Selçuklular'ın gayeleri mümkün olduğu kadar fazla servet, bilhassa hayvan toplamaktır.
Daha aşağıda göreceğimiz gibi, bu yağmaların hepsini Selçuklular'a yüklememek gerekir. Bunda gelen raporlarda da belirtildiği üzere, Selçuklular'a katılan diğer Türkmenler'ın de büyük rolleri vardır. Şu halde Gazneliler Devleti'ne karşı kazanılan zafer, hele devletle yapılan anlaşma, Selçuklular'ın prestijini çok artırmıştır. Bunun neticesi olarak kendilerine bir çok soydaşları katılmışlardır. Bunu, şimdilik anlaşmanın içteki ilk neticesi saymak lazımdır. Görülüyor ki, zafer ve anlaşma, ilk defa Selçuklular'ın kendi soydaşları arasında yankı uyandırmıştır.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Önceki

Dön Büyük Selçuklu İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir