Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Devlet Kurma Yolunda Selçuklular

Burada Büyük Selçuklu İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Devlet Kurma Yolunda Selçuklular

Mesajgönderen TurkmenCopur » 16 Ara 2010, 23:27

DEVLET KURMA YOLUNDA SELÇUKLULAR

Yeni şartlar karşısında Selçuklular'ın durumu hakkında kaynağımızda çok ilgi çekici bilgi buluyoruz «Harezm'in veHarun'un hali böyle olunca, Selçuklular kendi işleri için daha fazla ümitsizliğe düştüler. Buhara'ya gidemezlerdi. Zira Ali Tekin ölmüştü, ve çocukları saltanatı ellerine almışlardı. (Zaten Selçuklular) malı, mülkü olmayan bir kavim (bi-tervü saman) idiler. (Öte yandan), onlar, Şah-melik'den korktuklarından dolayı Harezm'de de kalamazlardı. Harezm'den Horasan'a gelmek için hazırlık yaptılar. Ta ki (Gazneliler Devleti'ne) iltica edeler (ta be-zinhar ayend). (Zaten) techizatlı adamları (merdum) vardı. Sonra ansızın çektiler ve sudan (Cehyun'dan) geçtiler. O gün nehirden geçenler, 900 atlı idiler». Ayrıca izah ve tahlile lüzum göstermiyecek kadar açık olan bu bilgiden kaderlerini bağladıkları Harun'un ölümünden sonra.

Selçuklular'ın ne kadar güç durumda kaldıkları pek güzel anlaşılmakta, onların içinde bulundukları şartlar gayet iyi tasvir edilmektedir:

Beynelmilel siyasi durum Selçuklular'ın hiç de lehlerine değildir. Üstelik kendileri de eskisine nisbetle çok zayıftırlar. Bu durum karşısında çıkar yol, Horasan'a girmektir. Önceki emsaline göre başbuğların aralarında yaptıkları bir toplantı neticesinde vardıklarını tahmin ettiğimiz bu kararlarının bir orijinal tarafı yoktur. Bu, Harun'un planının, zorunluk karşısında Harun'suz uygulanması demektir. Bu kararın orijinal tarafı, uygulanış tarzındadır: Selçuklular, Gazneliler Devleti hududunu, bu devletten herhangi şekilde izin almaksızın geçmişlerdir. Halbuki daha önceki soydaşları devletten izin aldıktan sonra Horasan'a girebilmişlerdi. (Böylece Gazneli vezirin, diğer bir tahmini de aynen gerçekleşmiş bulunuyor.)

Bu münasebetle Selçuklular'ın gerçek kuvvetlerini de öğreniyoruz : 900 atlı. Bu kuvvet, onların hatta Harun'un ölümünden önceki zamana göre ne kadar zayıflamış oldukları hakkında çok açık bir fikir vermektedir: Selçuk takriben 80 yıl önce Cend'e geldiği zaman 100 atlıya sahipti. Selçuklular, zamanın büyük devletleriyle boy ölçüşecek, ittifakları aranacak bir dereceye yükseldikten sonra işe ilk başladıkları zamandaki durumlarına yaklaşacak kadar düşmüşlerdir. Bu kadar az kuvvetle hududu geçebilmeleri sebebini kısmen Gazneliler Devleti'nin zayıf olmasında, kısmen de daha Mahmud gibi kuvvetli bir hükümdar zamanında hududu aşan Selçuklular'ın edindikleri tecrübelerde aramak gerekir.

Selçuklular'ın Horasan'a geçmesiyle Türk tarihinin büyük bir dönüm noktasına girmiş olduğu söylenebilir. Burada başarılı olamasalardı, hemen hemen sadece yağmacı bir unsur olarak hatırlanacak olan Selçuklular, bir müddet sonra unutulup gideceklerdi. Başarı sağladılar; Dünya tarihinin gidişi üzerinde tesir yapan devletler kurdular. Bu itibarla Selçuklu Devleti'nin kuruluşu tarihi Selçuklular'ın Horasan'a girişiyle başlar. Bundan önceki hayatları, başarısızlıkla neticelenen dasitani bir devir, tecrübe devri olarak kalmaktadır.

Selçuklular niçin başka devletlerin arazisine sığınmadılar da Horasan'a girdiler? Bunun Horasan dışı sebeplerini kısmen izah ettik. Bunun bir de Horasan içi sebepleri olmak gerekir. Burada, Selçuklular'la, daha doğrusu Selçuklu başbuğlariyle, Horasan'a daha önce geçmiş Türkmenler ve şefleri arasında bağ bulunduğu, daha açık ifadesiyle, bu Türkmenler'in Selçuklu liderlerine tabi oldukları hususundaki Gazneli Devleti'nin resmi görüşünü hatırlamanın sırasıdır. Öyle görünüyor ki, Selçuklu liderlerinin Horasan'a geçmelerinin bir sebebi de işte bu Türkmenler'dir.

Bunu kaynak da teyid etmektedir. Şimdi, kaynaktaki bilgiyi kaldığımız yerden nakle devam edelim:

«Ondan sonra (yani Selçuklular Ceyhun'u geçtikten sonra) bir çok insan onlara katıldı ve Amul'u yağma ettiler. (Buradan) geçtiler; Merv, Nesa taraflarına geldiler ve yerleştiler».

Bundan anlıyoruz ki, Selçuklular, Ceyhun'u geçince bir çok Türkmen kendilerine katılmıştır. Böylece, onlar kendilerine lazım unsurları buradaki kaynaklardan kolayca sağlayabilmişlerdir. Hatta, Selçuklu liderlerinin herhangi şekilde davetlerine lüzum kalmaksızın, soydaşları kendiliklerinden onlara katılmışlardır.

Bundan anlaşılıyor ki, Selçuklular bu anda insan ve teçhizat bakımından zayıf iseler de, eski şöhretleri, hiç olmazsa soydaşları arasında, pek canlıdır. Galiba bu anda, onların başlıca sermayeleri de budur.

Aynı Selçuklular, tabii kendilerine katılan soydaşları ile birlikte, hemen yağmaya başlamışlardır. Bundan sonra da Horasan'ın önemli merkezlerinden olan Merv ve Nesa'ya doğru yürümüşler ve bu şehirler civarında yerleşmişlerdir. (Buraların Horasan'a daha önce geçmiş Türkmenler'in yurdları olduğunu aşağıda göreceğiz.)

Kaynakça
Kitap: BÜYÜK SELÇUKLU İMPARATORLUĞU TARİHİ Cilt : I KURULUŞ DEVRİ
Yazar: Mehmet Altay KÖYMEN
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Büyük Selçuklu İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir