Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Dünyada Hakim ve Savcı Kurulları

Burada Türk Yargısı ve Demokratik Sistemi'nin Nasıl Siyasallaştırıldığı hakkında önemli başlıklar bulabilirsiniz.

Dünyada Hakim ve Savcı Kurulları

Mesajgönderen TurkmenCopur » 12 Eki 2011, 00:49

DÜNYADA HÂKİM VE SAVCI KURULLARI

Türkiye'de AKP ile birlikte değişimi ve yeniden yapılandırılmasıyla vesayet döneminin sonlandırıldığı savunulan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun dünyadaki örneklerini irdelemekte de yarar var. Çünkü her ülkenin siyasi, sosyal, ekonomik, kimi zaman demografik, kimi zaman ise etnik yapıları, yargı yapılanmasına da ışık tutmaktaydı. Hep örnek gösterilmeye çalışılan Avrupa ülkelerindeki kimi örneklere kısaca göz atalım.

Fransa: Çift Kurul

HSYK’nın benzer yapılanması Fransa'da, Yüksek Yargı Kurulu-Konseyi olarak adlandırılıyor. Konseyin başkanlığını cumhurbaşkanı, başkan yardımcılığını ise Adalet bakanı üstleniyor. Fransa'da, Hâkimler ve Savcılar Kurulu olarak iki yapılanma söz konusu. 2008'de-ki anayasa değişikliğiyle Hâkimler Kurulu ile Savcılar Kurulu'nda-ki üye sayıları 10'dan 15'e çıkarıldı.

Hâkimler Konseyi'nin başkanlığını Yargıtay başkanı yapıyor. Konseydeki üyelerin beşi hâkim, biri savcı, biri Danıştay tarafından belirlenen yargıç, biri avukat, altısı ise parlamento, yargı ve idare ile bağlantısı olmayan uzmanlardan oluşuyor.

Savcılar Konseyi'nin başkanlığını ise Yargıtay başsavcısı yapıyor. Savcılar Konseyi'nde ise beş savcı, bir hâkim, bir Danıştay hâkimi ile 6 uzman yer alıyor.

Adalet bakanı, konseyin disiplin toplantıları dışındaki müzakerelerine katılabiliyor. Hâkim ve savcılar 4 yıllığına atanıyor ve yeniden seçilemiyorlar.

Hollanda: Bakan ve Müsteşarsız Kurul

Hollanda'nın küçük bir ülke olmasının da etkisiyle, Hollanda Yargı Konseyi, oldukça basit bir organizasyon yapısı içeriyor. Konseyin 5 üyesinden üçü yargı mensubu, ikisi değil.

Hollanda Yargı Konseyi'nde Türkiye'deki sistemin aksine, Adalet bakanı ve müsteşar hiçbir şekilde yer almıyorlar. Üyeler, Adalet bakanının önerisi üzerine kraliyet kararnamesi ile atanıyor. Ancak krala öneri sunan Adalet bakanının geniş bir takdir yetkisi de bulunmuyor. Konseyle görüşen Adalet bakanı, konseyin de oluruyla 6 kişilik bir liste oluşturuyor. Danışma Komitesi en fazla 8 haftalık bir çalışmanın ardından bunlar arasından seçilen en çok üç kişilik bir listeyi bakana sunuyor. Atama önerisi de bu liste üzerinden yapılıyor. Üyelerin görev süresi 6 yıl, 3 yıl daha uzatılabiliyor.

italya: Üyesi Belirsiz Kurul!

İtalya Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun yönetim ve bütçesi tamamen bağımsız. Cumhurbaşkanı, Yargıtay başkanı ve Yargıtay başsavcısı, kurulun üç doğal üyesi. Bunun dışında kurulda kaç üye olacağı anayasada belirlenmemiş. Ancak, kurulun üçte ikisinin hâkimler ve savcılar, üçte birinin ise hukuk profesörleri ve en az 15 yıllık deneyime sahip avukatlardan oluşması benimsenmiş.

Kurulun yasasına ve iç tüzüğüne göre; kurul doğal üyeler dışında, 24 üyeden oluşuyor. Kariyer üyeleri sayılan hâkim ve savcılar, 16 kişi. Bunlardan biri Yargıtay hâkimi, biri Yargıtay savcısı, 4'ü savcı, 10'u hâkimden oluşuyor. En fazla 4 yıl görev yapmak üzere yapılan seçimler için görevli tüm hâkim ve savcılar oy kullanabiliyor. Üyeler oyçokluğu ile seçiliyor.

Hukuk profesörü ve avukatlar tarafından seçilmesi gereken ve kurul üyelerinin 3'te birine karşılık gelen sekiz üye ise parlamento tarafından seçiliyor. Bir kere seçilen üye, bir sonraki seçim döneminde yeniden seçilemiyor.

Kurulun başkanlığını cumhurbaşkanı yapıyor. Başkan yardımcısını ise kurul, parlamentonun seçtiği deneyimli hukuk profesörleri ve avukat üyeler arasından seçiyor.

Kurul faaliyetleri Adalet Bakanlığı müfettişlerince denetlenirken, kurul çalışanlarının maaşları Adalet Bakanlığı tarafından ödeniyor. Kurulun başkanı olan cumhurbaşkanı isterse, Adalet bakanı toplantılara katılabiliyor.

Belçika: Kendisi Küçük, Katılımı Büyük

Belçika Adalet Yüksek Kurulu'nun tam 44 üyesi bulunuyor. Dört yıllığına seçilen bu üyelerden 22'si hâkim ve savcı. Geri kalan diğer yarı ise, senatonun toplam oylarının üçte ikisi ile seçilen hâkim ve savcı olmayan üyelerden seçiliyor. Belçika'daki federal yapının bir yansıması olarak hâkim ve savcı olan üyelerin on biri Valon, on biri de Flaman asıllı.

Bu eşit temsil, kurulun bütün organlarına aynı şekilde yansıyor. Üyeler, seçim ve gizli oylama esasına uygun olarak Valon ve Flaman seçici kurulları tarafından seçiliyor. Senatonun atadığı üyelerden dördünün avukat, üçünün üniversite ya da yüksekokulda öğretim üyesi olma zorunluluğu bulunuyor.
Tüm üyeler doğrudan aday olabildikleri gibi, barolar, üniversite ve Yüksekokul tarafından da aday gösterilebiliyorlar. Kurul, denetim, adaletin işleyişi ile ilgili siyasal makamlara görüş sunma, atama ve eğitimde belirleyicilik gibi görevleri üstleniyor.

İspanya: Kralın Kurulu

İspanya Yüksek Yargı Kurulu, 21 üyeden oluşuyor. Başkanlığını Yargıtay başkanı yapıyor. Başkan doğrudan doğruya kral tarafından atanıyor. Kralın atama kararı ise Adalet bakam tarafından imzalanıyor.

Başkan yardımcısı ise kurulun üyeleri arasından beşte üç çoğunlukla seçilip kral tarafından atanıyor. Kurulun 20 üyesi beş yıllığına atanıyor. On ikisi hâkim, 4 üye meclis üyelerinin teklifi üzerine, 4 üye de senato üyelerinin teklifi üzerine 15 yıl mesleki deneyimi olan avukat ve hukukçular arasından beşte üç çoğunlukla seçilip kral tarafından atanıyor. Üyeler bir daha seçilemiyorlar...

Kaynakça
Kitap: İlahi Adalet, Yargının Siyasallaşma Günlüğü
Yazar: İlhan Taşçı
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13983
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Dön Türk Yargısı ve Demokratik Sistemi Nasıl Siyasallaştırıldı?

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir