Türk Siyaseti ve Türkiye Siyasi Tarihi - Video Projesi - Türk ve İslam Tarihi - Türk Dna'sı

Doğu Karahanlılar Devleti

Burada Karahanlı İmparatorluğu hakkında konular bulabilirsiniz

Doğu Karahanlılar Devleti

Mesajgönderen TurkmenCopur » 20 Ara 2010, 16:23

Doğu Karahanlılar Devleti

1034 yılında, Arslan Han ile Buğra Han'ın ülkenin idaresini aralarında paylaşmalarına rağmen Karahanlı Devleti hala bir ülke bütünlüğüne ve hüviyetine sahipti. Fakat bu hükümdarların vefatından ve Oğuzlar'ın, Gazneliler'e karşı kazandığı başarılardan sonra ortaya çıkan siyasi gelişmeler Karahanlı Devleti'nin resmen ikiye bölünmesine sebep olmuştur. Doğu Karahanlı Devleti'nin ilk ünlü hükümdarı olarak Şerefuddevle Ebu Şuca Süleyman bin Yusuf'u (1041-1056) görüyoruz. Bu hükümdar zamanında, 1043'de yapılan büyük bir şura da ülke sınırlarının Fergana vadisine kadar genişletilmesine karar verildi. Bu karar çerçevesinde Fergana ve Özkend, Doğu Karahanlı Devleti'ne bağlanırken, bu bölgelerin kuzeyinde yaşayan kalabalık Türk boylarının da İslamiyet'e girişleri sağlanmıştır. Başarılı olduğu kadar adil bir hükümdar olan Süleyman bin Yusuf, ülkesi sınırlan içinde Müslüman olmayan Türklerin de yaşamasına izin vermiştir. Ne var ki, bu kıymetli hükümdar ihtiraslı kardeşi Muhammed'in entrikaları sonunda tahtan indirilerek hapsedilmiş ve gördüğü bu muamelelerden dolayı üzüntüsünden 1056'da ölmüştür. Hırslı yeni hükümdar Muhammed, yüklendiği devlet idaresini ancak 15 ay taşıyabilmiş ve yerini büyük oğlu Hüseyin'e bırakmak mecburiyetinde kalmıştır. Fakat onun bu hareketine kızan üvey oğlu İbrahim, Hüseyin'i öldürterek Karahanlı tahtına kendisi çıkmıştır.

Doğu Karahanlı Devleti'nde ortaya çıkan bu taht mücadeleleri, Batı Karahanlı Devleti'nin hükümdarı I. İbrahim bin Nasr'ı kardeş ülkenin iç işlerine müdahaleye sevk etmiştir. Bununla da yetinmeyen Batı Karahanlı hükümdarı, Doğu Karahan Devleti'ne Fergana vadisini işgal etmiştir. Doğu Karahanlılar arasındaki talihsiz gelişmeler bu kadarla kalmamış, kardeşini öldürerek tahta geçmiş olan İbrahim, küçük kardeşi Mahmud tarafından öldürülmüştür. Mahmud, yeğeni El-Hasan bin Süleyman'ı ortak kağan yaparak, Batı Karahanlı Devleti'nden Fergana'yı geri almak için harbe hazırlanmıştır. İki kardeş devletin ve halkın birbiriyle harbe hazırlandığım gören devrin uleması, her iki hükümdara da heyetler göndererek bu kardeş kavgasını önlemişlerdir. Taraflar arasında 1076'da yapılan anlaşmaya göre, Seyhun nehri iki devlet arasında hudut alınmış ve Fergana vadisi de Doğu Karahanlılar'a bırakılmıştır.

Kaynakça
Kitap: DOĞU TÜRKİSTAN TÜRKLERİ TARİHİ
Yazar: Mehmet SARAY
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26

Re: Doğu Karahanlılar Devleti

Mesajgönderen TurkmenCopur » 20 Ara 2010, 16:23

Mahmud'un yerine oğlu Ebu Ali El-Hasan Buğra Han (1077-1102) adıyla devletin başına geçmiştir. Buğra Han'ın en büyük başarısı, 40.000 kişilik Doğu Karahanlı ordusu ile, 70.000 kişilik gayri müslimler ordusuna karşı kazandığı zafer olmuştur. İslam davası için ülkesinde oldukça başarılı hizmetler gören Buğra Han El-Hasan, bir müddet sonra Orta Asya'da nüfuzunu genişletmeye başlayan Selçuklu sultam Melikşah'ın (1072-1092) hakimiyetini kabul etmiştir. Buğra Han'ın Selçuklu hakimiyetine itiraz eden yeğenleri ve oğullan Selçuklular'a karşı mücadele etmek istemişlerse de, bunda başarılı olamayarak vazgeçmişler ve babalan gibi Selçuklu hakimiyetini kabul etmişlerdir(1090). Doğu Karahanlılar" m bu devirde kazandığı en büyük başarın, Ahmed Han zamanında 1128'de Kara-Hıtaylar'a karşı olmuştur. Doğu Karahanlı hükümdarı Ahmed, batıya, Türk ülkelerine yayılmak isteyen Kara-Hıtaylar'ı yenerek onları geri püskürtmüştür.

Ne var ki, Ahmed Han'ın ölümünden sonra yerine geçen oğlu, dahildeki muhaliflerine karşı Kara-Hıtaylar'dan yardım istemek mecburiyetinde kaldı. Bunu fırsat bilen Kara-Hıtaylar, Karahanlı Devleti'nin başşehri Balasagun'u zaptederek yağma ettiler. Bu durum karşısında Doğu Karahanlılar, Kaşgar'ı başkent yaptılar. Kara-Hıtaylar'ın Karahanlı Devleti'ne saldırması, bu devletin kuruluşunda büyük payı olan Karluklar'ı son derece üzmüştür. Sonunda, Karluklar, devletlerini Kara-Hıtay sultanından korumak için mücadeleye girmişlerdir. Yıllar yılı süren bu Karluk-Karahıtay savaşları, ülkeyi oldukça yıpratmıştır. Neticede, Doğu Karahanlı Devleti yavaş yavaş Kara-Hıtaylar'ın kontrolüne geçmiştir. Karahanlı Devleti'nin son hükümdarları olan İbrahim Han, Arslan Han, II. Muhammed, Ebu'l-Muzaffer Yusuf ve Ebu'l-Feth Muhammed bin Yusuf, devletlerini Kara-Hıtaylar kontrolünden kurtarmaya muvaffak olamamışlardır. 1205'de Doğu Karahanlı Devleti fiilen istiklâlini kaybetmiştir.
Kullanıcı avatarı
TurkmenCopur
Genelkurmay Başkanı
Genelkurmay Başkanı
 
Mesajlar: 13984
Kayıt: 29 Eki 2010, 17:26


Dön Karahanlı İmparatorluğu Bölümü

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir